Custura

Custura (rum. Vârful Custura) to szczyt o wysokości 2457 m w górach Retezat w Karpatach Południowych – według rumuńskiej Wikipedii piąty co do wysokości w masywie. Wznosi się w południowej części Retezatu, na grani między przełęczą Plaiu Mic na południu a przełęczą Custurii na zachodzie, za którą stoją Păpușa Mică (2370 m) i Păpușa. Leży w okręgu Hunedoara; najbliższe wsie, Câmpu lui Neag i Râușor, są oddalone w linii prostej o około 10 km.

Szczyt znajduje się w Parku Narodowym Retezat, pierwszym parku narodowym Rumunii, założonym w 1935 roku. Według angielskiej Wikipedii w parku jest ponad sześćdziesiąt szczytów wyższych niż 2300 m i około osiemdziesięciu jezior polodowcowych, a Custura należy do szczytów, na których główna grań spotyka się ze ścieżkami do kilku kotłów.

Jak dojść / szlaki

Rumuńska Wikipedia wymienia trzy podejścia: od południa z przełęczy Plaiu Mic, od zachodu z Păpușy przez przełęcz Custurii oraz od północy, od szałasu Stâna de Râu, również przez przełęcz Custurii. Administracja parku proponuje pętlę nr 11: Gura Bucurii – przełęcz Plaiu Mic – Custura – przełęcz Custurii – dolina Pelegii – Gura Bucurii. Na przełęcz Plaiu Mic prowadzi niebieski pasek z czerwonym krzyżem, granią na szczyt – czerwony pasek (w OSM to regionalny szlak grzbietowy z Vulcan przez Pilugu Mare i Piatra Iorgovanului na przełęcz Paltina). Podejście wiedzie przez kosodrzewinę, a potem po granitowych płytach. Zejście północną granią znakuje żółty krzyż – obok Fereastra Custurii, gdzie odbija ścieżka do Stâna de Râu – a doliną Pelegii na polanę o tej samej nazwie prowadzi niebieska kropka.

Według parku pętla zajmuje 6–7 godzin przy około 1000 m przewyższenia, trudność średnia. Na graniach nie ma wody, tylko na początku i na końcu, w dolinie Pelegii. Do Gura Bucurii prowadzi z zapory Gura Apelor droga leśna długości około 20 km; park zaleca auto z wysokim prześwitem.

Co widać ze szczytu

Według rumuńskiej Wikipedii z Custury rozciąga się wyjątkowo piękny widok na południową część Retezatu. Zdjęcie w Wikimedia Commons, zrobione w pobliżu szczytu, pokazuje grań biegnącą z Custury przez Păpușę Mică na Păpușę (2508 m). Źródła nie opisują panoramy dokładniej.

Przyroda i historia

W polodowcowym kotle pod szczytem leżą dwa stawy Tăurile Custurii. Według rumuńskiej Wikipedii większy znajduje się na wysokości 2226 m, ma 2,78 ha i 9 m głębokości; mniejszy – na 2210 m, 0,77 ha i 7,3 m. Woda z pierwszego spływa do drugiego, a jego potok tworzy dalej wodospad Ciumfu Mare i daje początek rzece Bărbat.

Retezat słynie z granitowych grani i dziesiątek jezior polodowcowych. Angielska Wikipedia podkreśla wyjątkowe bogactwo flory – około 1190 gatunków roślin – a wśród zwierząt parku wymienia niedźwiedzia, wilka, rysia i kozicę.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Park oznacza szlak nr 11 jako zamknięty zimą: droga Gura Apelor – Gura Bucurii jest zwykle otwarta mniej więcej od połowy maja do połowy listopada, zależnie od pogody. Latem śledź prognozę i przy pierwszych oznakach burzy schodź z grani – na odsłoniętym granicie nie ma się gdzie schronić. Salvamont radzi nie chodzić samotnie i zostawiać komuś informację o trasie.

Wstęp do parku jest płatny: według administracji bilet kosztuje 10 lei i jest ważny 7 dni; można go kupić na bilete.retezat.ro, przy głównych wejściach i w centrum dla zwiedzających w Nucșoarze. Osoby poniżej 18 lat są zwolnione z opłaty. Chodzić wolno tylko znakowanymi szlakami, namioty rozbijać tylko w wyznaczonych miejscach, otwarty ogień jest zakazany (na polach namiotowych dozwolona kuchenka), psy muszą być na smyczy, a kąpiel w jeziorach jest zabroniona. Zasady są na stronie parku.

Niedźwiedzie są w Retezacie czymś zwyczajnym. Nie schodź ze znakowanych ścieżek, rozmawiaj po drodze, by zwierzę usłyszało cię z wyprzedzeniem, nie wędruj wieczorem i nocą, nie trzymaj jedzenia w namiocie. Psy pasterskie przy szałasach mogą rzucać się na ludzi – nie uciekaj, zatrzymaj się i osłoń plecakiem. W razie wypadku dzwoń do krajowej dyspozytorni 0SALVAMONT – 0725 826 668 lub na 112; porady dotyczące spotkań ze zwierzętami są na stronie Salvamont România.

Zdjęcia: Hardsr, CC BY-SA 4.0; Harabagiu Dan, Public domain; Harabagiu Dan, Public domain; Harabagiu Dan, Public domain; Harabagiu Dan, Public domain; AlexCiopata, CC BY 3.0 — Wikimedia Commons.