Păpușa (Retezat)

Păpușa (rum. Vârful Păpușa, węg. Papusa-csúcs) to szczyt w grani głównej gór Retezat w Karpatach Południowych, w okręgu Hunedoara. Według Parku Narodowego Retezat oraz angielskiej i polskiej Wikipedii ma 2508 m wysokości — tylko o metr mniej niż najwyższy szczyt masywu, sąsiednia Peleaga. Rumuńska Wikipedia podaje inną wartość, 2504 m, a wojskowa mapa topograficzna 1:25 000 — 2503,5 m; tak czy inaczej Păpușa jest drugim co do wysokości szczytem Retezatu. Najbliższą miejscowością jest narciarska osada Râușor, około 7 km na północny zachód.

Rumuńska Wikipedia zauważa, że nazwa «Păpușa» («Lalka») jest w rumuńskich górach bardzo częsta: w samym Retezacie są trzy takie szczyty — Păpușa, Păpușa Mică i Păpușa Custurii.

Jak dojechać / szlaki

Administracja parku poleca pętlę nr 14: Stâna de Râu – Tăul Țapului – Porțile Închise – szczyt Păpușa – Păpușa Mică – przełęcz Custura – Stâna de Râu. Według parku zajmuje ona 9–10 godzin przy różnicy wysokości około 1200 m i ma trudność średnią/trudną. Trasa zaczyna się na końcu drogi leśnej Râu Bărbat (z Hobițy do Stâna de Râu około godziny samochodem o wysokim prześwicie). Z parkingu, obok szałasów, ścieżka wychodzi na polanę, gdzie wolno rozbić namiot przy otwartym dla turystów schronie Salvamont. Dalej niebieska kropka prowadzi w około 2 godziny do jeziora Tăul Țapului i przez piargi do południowo-zachodniego krańca Porțile Închise. Stamtąd czerwony pasek grani głównej wspina się na Păpușę, najwyższy punkt trasy.

Zejście prowadzi żółtym krzyżem na przełęcz Spintecătura Păpușii, omija Păpușę Mică do przełęczy Custura, a z Fereastra Custurii niebieski trójkąt sprowadza na polanę Stâna de Râu. Rumuńska Wikipedia wymienia też podejścia z przełęczy Pelegii i ze szczytu Custura; z doliny Jiu, z Uricani, prowadzi tu żółty krzyż przez szczyt Lazărului.

Co widać ze szczytu

Najbliższym sąsiadem jest Peleaga na północy, a za nią kotły z jeziorami Bucura i Ana. Na zachód grań biegnie ku Custurze, na wschód ku szczytowi Lazărului i dolinie Jiu, a na południu widać masyw Retezatul Mic.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Według parku trasa nr 14 wymaga uwagi na przejściach Porțile Închise, Spălătura Păpușii (zamontowano tu stalowe liny) i Spintecătura Păpușii. To w większości szlak graniowy, więc źródeł jest mało — tylko przy Tăul Țapului i na zejściu z przełęczy Custura; zabierz zapas wody. Szczyt leży w Parku Narodowym Retezat, pierwszym parku narodowym Rumunii. Zgodnie z zasadami administracji parku wstęp jest płatny: bilet kosztuje 10 lei i jest ważny 7 dni (do kupienia na bilete.retezat.ro, w punktach wejścia i w centrum dla zwiedzających w Nucșoarze). Chodzić wolno tylko znakowanymi szlakami, namioty rozbijać wyłącznie w wyznaczonych miejscach, ogniska są zakazane (na biwakach dozwolona jest tylko kuchenka), psy trzeba trzymać na smyczy, a kąpiel w jeziorach jest zabroniona. Droga leśna Gura Apelor – Gura Bucurii (około 20 km, zalecany samochód o wysokim prześwicie) jest otwarta, zależnie od pogody, mniej więcej od połowy maja do połowy listopada; zimą szlaki z Gura Bucurii są niedostępne. Zimą na wysokich graniach występuje duże zagrożenie lawinowe — śledź komunikat lawinowy rumuńskiej Krajowej Administracji Meteorologicznej (ANM) na meteoromania.ro.

W rumuńskich Karpatach żyje wiele niedźwiedzi. Ratownicy Salvamont radzą nie chodzić w pojedynkę, głośno rozmawiać, żeby zwierzę usłyszało cię z daleka, zachowywać dystans i nigdy nie dokarmiać zwierząt, a jedzenie trzymać w szczelnych pojemnikach z dala od namiotu; przy spotkaniu nie uciekać i powoli się wycofywać, nie odwracając się plecami.

Ratownictwo górskie: krajowa dyspozytornia Salvamont 0SALVAMONT = 0725 826 668 oraz numer alarmowy 112.

Ciekawostki

• Păpușa jest tylko o 1 m niższa od Peleagi, najwyższego szczytu Retezatu (według parku).
• W Retezacie są trzy szczyty o nazwie «Păpușa».

Zdjęcia: Igor.skokan, Public domain; barcisz, CC BY 3.0; Olario, Public domain; T. Lessiak, Public domain; AlexCiopata, CC BY 3.0 — Wikimedia Commons.