Cigánka
Cigánka to szczyt o wysokości 935 m na południowo-wschodnim skraju Płaskowyżu Murańskiego, w Krasie Spisko-Gemerskim, należącym do Rudaw Słowackich. Wznosi się od północy nad wsią Muráň, ok. 8 km na północny zachód od miasta Revúca, w katastrze Murania w powiecie Revúca w kraju bańskobystrzyckim. Góra słynie przede wszystkim z ruin zamku Murań, stojących na jej grzbiecie ok. 200 m na północny wschód od wierzchołka – to trzeci pod względem wysokości położenia zamek na Słowacji.
Cigánka stanowi południowo-zachodnie zakończenie wyraźnego, wydłużonego grzbietu, który ciągnie się od doliny Hrdzavego potoku na północny wschód i kończy szczytem Nižná Skalka (980 m) nad Murańską Hutą. Od północnego zachodu masyw ogranicza głęboka dolina Suchý dol z Dolinským potokiem, od południowego wschodu – źródłowy odcinek rzeki Muráň w dorzeczu Slanej. Wokół wznoszą się Veľký Cigán (1235 m), Šiance (1042 m), Kľak (1409 m) i inne szczyty płaskowyżu. Najbliższe wsie to Muráň (ok. 2 km), Muránska Lehota, Muránska Huta i Muránska Dlhá Lúka.
Jak dojść / szlaki
- Szlak czerwony (Cesta Márie Széchy) – z Murania obok chaty pod zamkiem Murań do zamku: ok. 555 m przewyższenia, ok. 1:45 h.
- Szlak niebieski – z Veľkiej lúki (Piesky) do chaty pod zamkiem, ok. 30 minut.
- Szlak żółty – z przełęczy Predná hora.
- Zielona ścieżka dydaktyczna do zamku Murań przechodzi w pobliżu wierzchołka.
Co widać ze szczytu
Wierzchołek porasta zwarty las, ale skalne urwiska dają ograniczony widok. Z odsłoniętych miejsc widać okoliczne szczyty Krasu Spisko-Gemerskiego, część Niżnych Tatr i Gór Stolickich.
Przyroda i historia
Masyw zbudowany jest ze skał węglanowych: podstawę tworzą triasowe dolomity, a sam wierzchołek – młodsze wapienie triasowe. Stoki są strome, porozcinane żlebkami, wąwozami i usypami kamiennymi; porastają je lasy mieszane, miejscami przechodzące w lasostep z gatunkami panońskimi. Skały szczytowe opadają wysokimi ścianami rozciętymi głębokimi szczelinami. Na stokach południowo-wschodnich rosną rośliny ciepłolubne i kserofilne, m.in. wawrzynek murański (Daphne arbuscula) – relikt trzeciorzędowy i endemit występujący jedynie na Płaskowyżu Murańskim – oraz jarząb Hazslinszkiego, neoendemit wapiennych masywów pogranicza słowacko-węgierskiego. Od 1984 r. partie szczytowe z ruinami i fragmentem stoków południowo-wschodnich są chronione; dziś to narodowy rezerwat przyrody Cigánka w Parku Narodowym Muránska planina.
Bezpieczeństwo, sezon i zasady
Skalne ściany przy wierzchołku i zamku stromo opadają – nie podchodź do krawędzi, zwłaszcza przy mokrej pogodzie. W rezerwacie trzymaj się znakowanych szlaków i nie zrywaj roślin. Słowackie pogotowie górskie (HZS): 18 300 (+421 18 300); numer alarmowy 112.
Ciekawostki
- Ruiny zamku Murań są udostępnione do zwiedzania; wejście prowadzi przez zrekonstruowaną bramę.
- Wawrzynek murański rośnie w naturze tylko na Płaskowyżu Murańskim.
Zdjęcia: Jozef Gafrik III., Public domain; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; I would appreciate being notified if you use my work outside Wikimedia. Do not copy this image illegally by ignoring the terms of the license below, as it is not in the public domain. If you would like special permission to use, license, or purchase the image please contact me to negotiate terms. More of my work can be found in my personal gallery., CC BY-SA 3.0 — Wikimedia Commons.
Jak dojechać z Ukrainy
Przejścia graniczne
- Użhorod – Vyšné Nemecké — drogowe, całodobowo
- Mały Bereźny – Ubľa — drogowe, całodobowo Dla aut osobowych i autobusów; odprawy pieszych ukraińska straż graniczna nie potwierdza, ciężarówki do 3,5 t.
- Małe Selmeńce – Veľké Slemence (pieszy) — piesze, 09:00–21:00 czasu kijowskiego Tylko piesi i rowerzyści; bez dalszego transportu niewygodne w drodze w Tatry.
- Czop – Čierna nad Tisou (kolejowe) — kolejowe, całodobowo
Samochodem
Z Użhorodu do Brezna ≈274 km, ≈3 h 50 min bez kolejek: Użhorod – Vyšné Nemecké → I/19 do Koszyc → D1 przez Preszów i Poprad do zjazdu koło Liptowskiego Hradka → I/18 i I/72 przez przełęcz Čertovica do Brezna. Do Bańskiej Bystrzycy ≈322 km, ≈4 h 30 min: D1 do Rużomberku, dalej I/59 przez Donovaly. Ze Lwowa: do Brezna przez Użok i Ubľę ≈498 km (≈7 h 45 min) lub przez Polskę ≈554 km (≈7 h 05 min); do Bańskiej Bystrzycy przez Polskę (Kraków – Chyżne – Trstená – Dolný Kubín – Rużomberk) ≈535 km, ≈7 h 15 min. Na D1 potrzebna e-winieta (eznamka.sk).
Sprawdzono 23.10.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.
Lokalizacja na mapie
Woda i schronienie w pobliżu
- Źródło pod szczytem Cigánka440 m · Niezweryfikowane · 851 m
- Chatka Zámok pod Muránskym hradom630 m · Niezweryfikowane · 825 m
- Źródło pod zamkiem980 m · Niezweryfikowane · 434 m
- Chatka Maretkina2,4 km · Niezweryfikowane · 986 m
Komentarze
Szlaki w pobliżu
Wszystkie szlaki
ŚredniDwudniowyZnakowanySzlak Márii Széchy: Cigánka HolckováProfil wysokości375–1 135 m15,7 kmpodejście 882 m≈ 5,5 godz. marszumniej niż 1 km od „Cigánka”
ŚredniJednodniowyZnakowanyČervená Skala Sedlo DielikProfil wysokości393–990 m15,3 kmpodejście 682 m≈ 5 godz. marszumniej niż 1 km od „Cigánka”
ŁatwyJednodniowyZnakowanySchronisko pod Zamkiem Muránskim Przełęcz Predná horaProfil wysokości654–855 m3,8 kmpodejście 112 m≈ 1 godz. marszumniej niż 1 km od „Cigánka”Ciekawe w pobliżu
ZamekZamek MuráňMuráňmniej niż 1 km od „Cigánka”Zamek Muráň (Muránsky hrad, oficjalnie Muráň) to ruiny średniowiecznego zamku na szczycie Cigánka (935 m) na południowym skraju Płaskowyżu Murańskiego (Muránska...
PołoninaVeľká lúka na Muránskiej planinieMuráňwysokość 887 m2,4 km od „Cigánka”Veľká lúka („Wielka Łąka”) to ogromna łąka górska na wapiennym płaskowyżu Muránska planina na północ od wsi Muráň, w południowo-wschodniej części parku narodowego o...
SzczytKohútRevúcawysokość 1 409 m9,7 km od „Cigánka”Kohút leży w północnej, najwyższej części gór, w głównym grzbiecie biegnącym na południowy zachód przez Faltenov vrch (1338 m).Rzemiosło w pobliżu
Wszystkie miejsca rzemiosła
EkofarmyČučoriedková záhrada: samozbiór borówek i sok z aroniiRatkovské Bystré13 km od „Cigánka”W 2010 roku rodzina gospodarzy posadziła tu na małej działce pierwsze krzewy borówki kanadyjskiej — i stopniowo wyhodowała z nich Čučoriedkovą záhradę (Borówkowy Ogród).
Serowarnie i połoninySalaš Zbojská: ser owczy, bryndza i żentyca na przełęczyTisovec15 km od „Cigánka”Przełęcz Zbojská leży na wysokości około 740 metrów w lasach między Breznem a Tisovcem, na skraju Pohronia i Płaskowyżu Murańskiego.
Przejażdżki konneRanč u Trapera w Podlesoku: przejażdżki konne po Słowackim RajuHrabušice33 km od „Cigánka”Podlesok to niewielkie centrum turystyczne na północnym skraju Parku Narodowego Słowacki Raj, należące do wsi Hrabušice.
Serowarnie i połoninySalaš pod Maginhradom: owcze sery Gemeru i święto MitrovanieVeľké Teriakovce36 km od „Cigánka”Po drugiej stronie drogi wznosi się wzgórze Maginhrad: w XV wieku stał tam zamek, który służył jako husycka twierdza, a romantyczny poeta Ján Botto poświęcił mu balladę.
EkofarmyFarma Východná — ekologiczna farma pod TatramiWychodna36 km od „Cigánka”Farma Východná to najwyżej położone gospodarstwo ekologiczne Liptowa: leży na wysokości 930 m we wsi Východná, tuż pod Tatrami.
Piwo i browaryBrowar Kaltenecker w Rožňavie: rzemieślnicze piwo z GemeruRożniawa37 km od „Cigánka”Rožňava to dawne królewskie miasto górnicze w Gemerze, u stóp Rudaw Słowackich. Przez stulecia jego bogactwo brało się ze złota i rud z okolicznych kopalń, a niemieccy...