Beskid (Tatry)

Beskid (słow. Beskyd) to szczyt o wysokości 2012 m w grani głównej Tatr na granicy Polski i Słowacji. Jest najdalej na wschód wysuniętym szczytem grani głównej Tatr Zachodnich: wznosi się pomiędzy Suchą Przełęczą (ok. 1950 m), za którą wyrasta Kasprowy Wierch, a przełęczą Liliowe (1952 m), oddzielającą Tatry Zachodnie od Wysokich. Między Beskidem a Liliowem Władysław Cywiński wyróżnia jeszcze Liliową Kopkę (ok. 1975 m), oddzieloną przełączką Wyżnie Liliowe.

Po słowackiej stronie stoki Beskidu opadają do Doliny Cichej, z której wody spływają Cichą Wodą do Wagu; po polskiej — do Doliny Gąsienicowej, a opadająca ze szczytu wypukłość stanowi orograficznie prawe ograniczenie Kotła Kasprowego, górnego piętra tej doliny. Przez wierzchołek biegnie granica państwowa.

Jak dojść / szlaki

Beskid jest łatwo osiągalny i często odwiedzany: przez szczyt prowadzi popularny czerwony szlak graniowy z Kasprowego Wierchu przez przełęcz Liliowe na Świnicę. Według polskiej Wikipedii odcinek Kasprowy Wierch – Świnica zajmuje ok. 1 godz. 40 min (z powrotem 1 godz. 20 min). Wielu turystów wjeżdża kolejką z Kuźnic na Kasprowy Wierch i wybiera się stamtąd na krótki spacer granią do przełęczy Liliowe — Beskid leży właśnie na tym odcinku, ok. 600 m od Kasprowego Wierchu.

Od strony słowackiej na grań prowadzi żółty szlak z Podbańskiej przez Dolinę Cichą na Suchą Przełęcz, a czerwony szlak graniowy biegnie dalej na zachód przez Kasprowy Wierch na Kondracką Kopę. Z przełęczy Liliowe można zejść do Doliny Gąsienicowej, do schroniska Murowaniec.

Co widać ze szczytu

Kamienisty wierzchołek daje widok dookolny. Według słowackiej Wikipedii widać stąd wiele szczytów Tatr Zachodnich i Wysokich — na zachodzie Goryczkową Czubę, Kondracką Kopę, Małołączniak i Krzesanicę, na południu Krywań, na wschodzie Świnicę i Kozi Wierch — a także okoliczne doliny i polskie pogórze; przy dobrych warunkach również część Niżnych Tatr i Beskidu Orawskiego.

Przyroda i historia

Beskid to niewybitny szczyt zbudowany z różowych granitów (granodiorytów), położonych na skałach osadowych. Należy do tzw. wyspy krystalicznej Goryczkowej — grupy kilku szczytów z granitu na podkładzie wapiennym; grupę wapiennych skałek można dostrzec wśród kosodrzewiny u podnóża stoków północnych. Sam szczyt jest kamienisty, a jego stoki łagodniejsze i trawiaste. Wskutek masowego ruchu turystycznego ścieżka jest rozdeptana w szeroki trakt, a roślinność poważnie zniszczona. Z rzadkich w Polsce roślin rośnie tu m.in. babka górska (stanowisko potwierdzone w 2001 roku).

Nazwa szczytu to liczba pojedyncza od „Beskidy”. W latach 1934–1936 u podnóża Beskidu w Dolinie Gąsienicowej Eugeniusz Sieczka-Gąsienica budował prywatne schronisko, jednak otwarcie w 1936 roku kolei linowej na Kasprowy Wierch wraz z restauracją doprowadziło go do bankructwa. Resztki murów, nazywane przez narciarzy i ratowników Gienkowymi Murami, usunięto dopiero w 2006 roku.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Szczyt leży w Tatrzańskim Parku Narodowym po obu stronach granicy — w polskim TPN i słowackim TANAP — a stoki południowo-zachodnie należą też do narodowego rezerwatu przyrody Dolina Cicha. Wstęp do TPN jest płatny (bilety w punktach wejścia lub online), a poruszać się można tylko znakowanymi szlakami. Wysokogórskie szlaki TANAP są zamknięte od 1 listopada do 31 maja, więc słowacki żółty szlak Doliną Cichą jest wtedy niedostępny.

Mimo bliskości kolejki to teren wysokogórski powyżej 2000 m: grań jest wystawiona na wiatr, szybko nadciągają mgły i burze, a zimą stoki Kotła Kasprowego bywają zagrożone lawinami. Po polskiej stronie pomocy udziela TOPR: 985 lub +48 601 100 300, po słowackiej — HZS: 18 300 (+421 18 300). Numer alarmowy — 112.

Zdjęcia: Cybularny, CC0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Cybularny, CC0; Jakub Hałun, CC BY-SA 4.0; Krzysztof Dudzik-Górnicki (User:ToSter), CC BY 3.0; Opioła Jerzy, CC BY-SA 3.0 — Wikimedia Commons.