Galeria Władysława Hasiora w Zakopanem

Galeria Władysława Hasiora to filia Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem poświęcona jednemu z najodważniejszych polskich rzeźbiarzy XX wieku. Hasior (1928–1999) urodził się w Nowym Sączu, uczył się w zakopiańskim Państwowym Liceum Technik Plastycznych pod kierunkiem wybitnego pedagoga Antoniego Kenara, a następnie w warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych i w paryskiej pracowni Ossipa Zadkine’a. Później sam przez wiele lat uczył w zakopiańskiej szkole, a jego prace znajdują się dziś w muzeach Krakowa, Warszawy, Helsinek, Paryża, Sztokholmu, Oslo i São Paulo. Hasior uważany jest za jednego z pionierów asamblażu w Polsce: przemieniał w sztukę zużyte, często wyrzucone przedmioty.

Galeria mieści się w niezwykłym budynku — dawnej drewnianej leżakowni sanatorium przeciwgruźliczego „Warszawianka”, wzniesionej w 1935 roku według projektu Wacława Nowakowskiego. Dwukondygnacyjny pawilon z przeszkloną ścianą południową służył niegdyś do werandowania kuracjuszy. W grudniu 1984 roku przeniesiono tu prace z ciasnej pracowni artysty, a w lutym 1985 roku galerię otwarto. Hasior urządził w budynku wielopoziomowe sale wystawowe, salę koncertową oraz własne mieszkanie i pracownię; prowadził tu spotkania z publicznością, pokazywał przeźrocza, a w sali wystaw czasowych prezentował współczesnych artystów. Po rewaloryzacji drewnianych budynków Muzeum Tatrzańskiego galeria ponownie przyjęła zwiedzających 15 maja 2021 roku, podczas Nocy Muzeów.

Co zobaczyć

• „Sztandary” — najsłynniejszy cykl Hasiora (1965–1975): procesyjne chorągwie złożone z tkanin, metalu, lalek, narzędzi i znalezionych przedmiotów.
• Asamblaże i kompozycje przestrzenne ze zwykłych rzeczy, którym artysta nadawał przekorne, metaforyczne tytuły — skłaniają do zastanowienia nad współczesnym światem i samą sztuką.
• Wnętrze jako całościowa instalacja: Hasior przez lata sam kształtował przestrzeń galerii — ze światłem, muzyką i wielkimi lustrami, w których eksponaty mnożą się i jakby odrywają od rzeczywistości.
• Wystawy czasowe — galeria regularnie organizuje je w osobnej sali.

Niektóre dzieła Hasiora stoją pod gołym niebem: w Zakopanem pomnik Ratownikom górskim (1959), w Kuźnicach pomnik rozstrzelanych partyzantów, a na przełęczy Snozka koło Czorsztyna monumentalne „Organy”. Sam artysta spoczywa na zakopiańskim Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku.

Informacje praktyczne

Galeria stoi przy ulicy Jagiellońskiej, około 600 m od Krupówek, więc z centrum Zakopanego łatwo dojść tu pieszo w 10 minut. Wjazd i dojście prowadzą obecnie od ulicy Piaseckiego; niewielki parking dla samochodów osobowych znajduje się za budynkiem, przy Piaseckiego 13. Galeria jest czynna cały rok, nieczynna w środy. W czwartki wystawa stała jest bezpłatna, a tygodniowy bilet Muzeum Tatrzańskiego obejmuje wszystkie jego filie, w tym pobliskie wille Koliba i Oksza. Na zwiedzanie warto zarezerwować około godziny. Wnętrza są wielopoziomowe, ze schodami; dla osób z niepełnosprawnościami muzeum prowadzi osobną stronę informacyjną — najlepiej wcześniej zadzwonić. Sztuka Hasiora bywa mroczna i prowokacyjna, więc małym dzieciom warto ją objaśnić; młodzież i dorośli zainteresowani sztuką współczesną zwykle są zachwyceni.

W pobliżu: szlaki i szczyty

Pół kilometra od galerii biegnie nasz szlak Antałówka – Gubałówka, górna stacja kolejki: poranek w muzeum można połączyć ze spacerem na Gubałówkę — punkt widokowy nad Zakopanem, skąd roztacza się panorama Tatr. W mieście warto zajrzeć do Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem oraz na Stary Kościół i cmentarz na Pęksowym Brzyzku, gdzie spoczywa Hasior. Inna filia Muzeum Tatrzańskiego ze sztuką XX wieku to willa Oksza.

Oficjalna strona: muzeumtatrzanskie.pl

Zdjęcia: Збигнев Вансел, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons; ليخ, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons.