Zbiornik Palcmanská Maša
Palcmanská Maša to największy zbiornik wodny Słowackiego Raju. Leży w górnym biegu rzeki Hnilec, w kotlinowatym rozszerzeniu doliny pod południowymi skalistymi urwiskami płaskowyżu Geravy, na granicy wsi Dedinky i Mlynky w kraju koszyckim. Przy maksymalnym poziomie wody (786,1 m n.p.m.) zbiornik zajmuje 86,5 ha (polska Wikipedia podaje 85 ha), mieści ponad 11 mln m³, a jego cofka sięga 3,9 km. Tworzy go betonowa zapora ciężka o długości 209 m w koronie i wysokości 34 m od fundamentów (23 m nad terenem); powierzchnia zlewni to 84,5 km².
Zbiornik zbudowano w latach 1948–1954 (polska Wikipedia podaje 1956) jako główną część zespołu wodnego Dobšiná — pierwszej na Słowacji elektrowni szczytowo-pompowej. Woda z Palcmanskiej Maszy płynie tunelem o długości 2,7 km pod wzniesieniem Dobšinský kopec do elektrowni we Vlčiej dolinie koło Dobszyny, czyli z dorzecza Hnilca do dorzecza Slanej; przy nadwyżce energii jest pompowana z powrotem. Elektrownia działa od 1953 roku, po rekonstrukcji w 2003 roku ma dwie turbiny po 12 MW. Jeszcze przed powstaniem zbiornika, w 1933 roku, dwie wsie na jego brzegach — Imrichovce i Štefanovce — połączyły się w Dedinky. Oprócz energetyki zbiornik wyrównuje przepływy Hnilca i służy rekreacji; na wodzie działa gospodarstwo rybne.
Co zobaczyć i co robić
- Brzegi i widoki: ciemne świerkowe stoki Gerav, wapienne skały nad wodą i panorama Dedinek z kościołem Wniebowzięcia NMP (1833–1835).
- Odpoczynek nad wodą: administracja parku wspomina plaże w Dedinkach; na zbiorniku uprawia się sporty wodne i wędkarstwo (według miejscowych zasad połowu).
- Wyciąg na Geravy z Dedinek — jednoosobowy wyciąg krzesełkowy z widokiem na zbiornik z góry.
- Zapora od strony Mlynek i spacery brzegiem — spokojna opcja dla rodzin z dziećmi.
Jak dojechać i dojść
Dedinky leżą 13 km od Dobszyny; autobusy kursują tu z Popradu (41 km) przez Vernár (25 km) i ze Spiskiej Nowej Wsi (33 km). Pociągiem — z Bańskiej Bystrzycy przez przystanek Dobšinská ľadová jaskyňa albo z Margecian. Z Dedinek zaczynają się znakowane trasy Dedinky, przystanek – Pod Hanesovou i Dedinky – Zadný Hýľ; od rozdroża Dedinky, hotel w 20 minut dojdziesz czerwonym szlakiem do wejścia do Zejmarskiej rokliny, a z Gerav zjedziesz wyciągiem (działa od 1 maja do 31 października, od 5 października 2026 tylko w weekendy). Spacer brzegiem nie wymaga specjalnego sprzętu.
Sezon i bezpieczeństwo
Zbiornik jest dostępny przez cały rok: latem do wypoczynku nad wodą, jesienią dla barwnych lasów, a zimą woda zamarza. Poziom wody zmienia się w zależności od pracy elektrowni, więc uważaj przy zaporze i na stromych brzegach; nie wchodź na lód bez oficjalnego zezwolenia. Okolica należy do Słowackiego Raju — trzymaj się znakowanych szlaków i nie rozpalaj ognia poza wyznaczonymi miejscami. W Dedinkach jest stacja Horskej záchrannej služby i punkt informacyjny administracji parku narodowego; numer ratowników to 18 300, numer alarmowy — 112. Stan na październik 2026.
W pobliżu
Kilka kilometrów dalej leży Dobszyńska Jaskinia Lodowa, a nad zbiornikiem — Zejmarská roklina i wodospady Nálepki. Przez płaskowyż Glac dojdziesz do Wodospadu Závojový i Klasztorzysko – ruiny klasztoru kartuzów.
Zdjęcia: Draceane, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Jan Pešula, CC0, Wikimedia Commons; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Fry72, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.
Jak dojechać z Ukrainy
Przejścia graniczne
- Użhorod – Vyšné Nemecké — drogowe, całodobowo
- Mały Bereźny – Ubľa — drogowe, całodobowo Dla aut osobowych i autobusów; odprawy pieszych ukraińska straż graniczna nie potwierdza, ciężarówki do 3,5 t.
- Małe Selmeńce – Veľké Slemence (pieszy) — piesze, 09:00–21:00 czasu kijowskiego Tylko piesi i rowerzyści; bez dalszego transportu niewygodne w drodze w Tatry.
- Czop – Čierna nad Tisou (kolejowe) — kolejowe, całodobowo
Samochodem
Z Użhorodu ≈182 km, ≈2 h 45 min bez kolejek: Użhorod – Vyšné Nemecké → I/19 przez Sobrance i Michalovce do Koszyc → autostrada D1 przez Preszów do zjazdu koło Lewoczy → droga 533 do Spiskiej Nowej Wsi (≈177 km, ≈2 h 30 min od granicy). Ze Lwowa przez Użok i Ubľę ≈407 km, ≈6 h 40 min; przez Polskę (Kraków – Nowy Targ) ≈496 km, ≈6 h 20 min. Na D1 potrzebna e-winieta (eznamka.sk).
Sprawdzono 23.10.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.
Lokalizacja na mapie
Komentarze
Szlaki w pobliżu
Wszystkie szlaki
ŚredniDwudniowyZnakowanyNovoveská Huta Dobšinská ľadová jaskyňaProfil wysokości547–1 052 m21 kmpodejście 806 m≈ 7 godz. marszumniej niż 1 km od „Zbiornik Palcmanská Maša”
TrudnyDwudniowyZnakowanySpišské Tomášovce, przystanek Pod ČižmouProfil wysokości515–1 092 m23 kmpodejście 866 m≈ 7,5 godz. marszumniej niż 1 km od „Zbiornik Palcmanská Maša”
ŁatwyJednodniowyZnakowanyWąwóz Zejmarska, ujście DedinkyProfil wysokości787–1 113 m5,4 kmpodejście 318 m≈ 2 godz. marszumniej niż 1 km od „Zbiornik Palcmanská Maša”Ciekawe w pobliżu
WodospadZejmarská roklina i wodospady Nálepki1,9 km od „Zbiornik Palcmanská Maša”Zejmarská roklina to najkrótszy wąwóz Parku Narodowego Słowacki Raj i jedyny udostępniony turystom wapienny wąwóz w jego południowej części.
PrzyrodaDobszyńska Jaskinia Lodowa5,6 km od „Zbiornik Palcmanská Maša”Dobszyńska Jaskinia Lodowa (Dobšinská ľadová jaskyňa) należy do najważniejszych jaskiń lodowych świata.
WodospadWąwóz Veľký Sokol i jego wodospady5,9 km od „Zbiornik Palcmanská Maša”Wielki Sokół) to najdłuższy wąwóz Parku Narodowego Słowacki Raj i — według administracji parku — jeden z najdzikszych i najbardziej eksponowanych.Rzemiosło w pobliżu
Wszystkie miejsca rzemiosła
Przejażdżki konneRanč u Trapera w Podlesoku: przejażdżki konne po Słowackim Raju11 km od „Zbiornik Palcmanská Maša”Podlesok to niewielkie centrum turystyczne na północnym skraju Parku Narodowego Słowacki Raj, należące do wsi Hrabušice.
Piwo i browaryMinibrowar TATRAS w Popradzie22 km od „Zbiornik Palcmanská Maša”Minipivovar TATRAS to browar restauracyjny przy głównym placu Popradu, placu św. Egídia), w budynku o długiej piwnej historii.
Aquaparki i baseny termalneAquapark AquaCity Poprad23 km od „Zbiornik Palcmanská Maša”AquaCity Poprad to duży, całoroczny aquapark i kompleks wellness w Popradzie, kilka minut od centrum; według obiektu do Tatr Wysokich jest stąd ok. 15 minut samochodem.
Aquaparki i baseny termalneKąpielisko termalne Vrbov25 km od „Zbiornik Palcmanská Maša”Thermal Park Vrbov to jedno z najbardziej znanych kąpielisk termalnych na Spiszu, na południowym skraju wsi Vrbov (pol.
Piwo i browaryBrowar Kaltenecker w Rožňavie: rzemieślnicze piwo z Gemeru27 km od „Zbiornik Palcmanská Maša”Rožňava to dawne królewskie miasto górnicze w Gemerze, u stóp Rudaw Słowackich. Przez stulecia jego bogactwo brało się ze złota i rud z okolicznych kopalń, a niemieccy...
Targi i jarmarkiGemerski Jarmark Rzemiosła w Krásnohorskiej Dlhej Lúce30 km od „Zbiornik Palcmanská Maša”W 2002 roku powstało tu Stowarzyszenie Rzemieślników Gemerskich (Združenie gemerských remeselníkov) – dziś liczy ponad czterdziestu twórców z całego Gemeru.