Drewniany kościół artykularny Trójcy Świętej w Kieżmarku
Świątynia z czasów braku wolności religijnej
Drewniany kościół artykularny Trójcy Świętej (Kostol Najsvätejšej Trojice) w Kieżmarku to jeden z najcenniejszych zabytków miasta i jedna z najpiękniejszych drewnianych budowli Słowacji. Nazwa pochodzi od „artykułów” ustawy uchwalonej w 1681 roku na sejmie w Sopronie. Po powstaniu szlachty węgierskiej pod wodzą Imre Thökölyego, rodem z Kieżmarku i właściciela miejscowego zamku, protestanci mogli budować świątynie: po jednej w każdym wolnym mieście królewskim i po dwie w każdym komitacie. Ale tylko za murami miejskimi, w miejscu wskazanym przez komisję i na koszt zboru — a więc z najtańszego materiału, drewna.
Pierwszy, niski drewniany kościół zaczęto tu budować w 1687 roku. Obecna świątynia powstała w 1717 roku: 1 czerwca zbór zawarł umowę z popradzkim budowniczym Jurajem Müttermannem, a już 15 sierpnia, po zaledwie 75 dniach, kościół poświęcono. Budowniczy otrzymał 660 złotych węgierskich, trzy beczki piwa i sukno na ubranie. Zrąb z czerwonego świerka nie zawiera metalowych elementów — tylko drewniane gwoździe i kliny. Od 2008 roku kościół wraz z innymi drewnianymi cerkwiami i kościołami słowackich Karpat jest na Liście światowego dziedzictwa UNESCO. Z 38 kościołów artykularnych przetrwało tylko pięć: w Hronseku, Istebnem, Kieżmarku, Leštinach oraz przeniesiony do Svätego Kríža.
Co zobaczyć
Z zewnątrz kościół przypomina duży budynek gospodarczy z wysokim gontowym dachem, ale wnętrze zachwyca barokowym przepychem. Ma plan równoramiennego krzyża greckiego, a sklepienie wspiera się na czterech toczonych filarach. Na pięciu emporach i w parterze mieściło się 1541 miejsc siedzących. Warto zwrócić uwagę na:
- malowidło stropu — błękitne niebo z obłokami, apostołami i ewangelistami, tworzone przez dziesięciolecia od 1717 roku;
- ołtarz (1718–1727) i ambonę (1717) dłuta kieżmarskiego snycerza Jána Lercha;
- kamienną chrzcielnicę z 1690 roku — najstarszy przedmiot z pierwszego kościoła;
- barokowe organy lewockiego organmistrza Wawrzyńca Czajkowskiego (1719–1720) i empory z malowanymi aniołami-muzykantami;
- okrągłe witrażowe okna — według tradycji przy budowie pomagali szwedzcy marynarze.
Kościół wciąż służy wiernym: w niedziele odbywają się nabożeństwa, a dzięki świetnej akustyce także koncerty.
Informacje praktyczne
Dojazd. Kościół stoi przy ulicy Hviezdoslavovej obok Nowego kościoła ewangelickiego, kilka minut pieszo od centrum Kieżmarku. Z Popradu to 14 km (ok. 15 minut), z Zakopanego ok. 59 km przez Łysą Polanę i Zdziar (ok. 1 h 15 min). Do Kieżmarku kursują autobusy i pociągi z Popradu.
Godziny i bilety. Od maja do października zwiedzanie z przewodnikiem odbywa się od poniedziałku do soboty co pół godziny od 9:00 do 16:30 (przerwa 11:30–12:30), od listopada do kwietnia tylko we wtorki i piątki. W niedziele i święta zwiedzania nie ma, ale można przyjść na nabożeństwo; podczas ślubów kościół jest zamknięty dla turystów. Bilet dla dorosłych kosztuje 5 €, dla studentów i dzieci do 15 lat 2,50 €. Grupy od 10 osób mogą zamówić zwiedzanie pod numerem +421 52 452 22 42.
W pobliżu
10 minut pieszo dzieli kościół od zamku w Kieżmarku rodu Thökölych. Stąd niedaleko do Jaskini Bielskiej i góralskiej wsi Zdziar, a na wschodzie do bazyliki św. Jakuba w Lewoczy z najwyższym gotyckim drewnianym ołtarzem.
Oficjalna strona: ecavkk.sk
Zdjęcia: Smerus, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Karelj, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons; Michal Klajban, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Karl Gruber, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Henryk Bielamowicz, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons.
Jak dojechać z Ukrainy
Przejścia graniczne
- Użhorod – Vyšné Nemecké — drogowe, całodobowo
- Mały Bereźny – Ubľa — drogowe, całodobowo Dla aut osobowych i autobusów; odprawy pieszych ukraińska straż graniczna nie potwierdza, ciężarówki do 3,5 t.
- Małe Selmeńce – Veľké Slemence (pieszy) — piesze, 09:00–21:00 czasu kijowskiego Tylko piesi i rowerzyści; bez dalszego transportu niewygodne w drodze w Tatry.
- Czop – Čierna nad Tisou (kolejowe) — kolejowe, całodobowo
Samochodem
Użhorod – Poprad ≈195 km, ≈2 h 55 min bez kolejek: przejście Użhorod – Vyšné Nemecké → I/19 przez Sobrance i Michalovce → Koszyce → autostrada D1 przez Preszów → Poprad (do Liptowskiego Mikułasza jeszcze ≈56 km D1, razem ≈249 km). Koszyce – Poprad ≈112 km. Na D1 wymagana e-winieta (eznamka.sk). Ciekawostka: ze Lwowa do Popradu najszybciej przez Polskę — Krakowiec – A4 – Kraków – Zakopane – Łysa Polana ≈468 km (≈5 h 50 min); przez Użok i Mały Bereźny ≈419 km, ale wolniej (≈6 h 40 min). Zakopane – Poprad ≈69 km, Zakopane – Liptowski Mikułasz ≈80 km.
Sprawdzono 23.10.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.
Lokalizacja na mapie
Komentarze
Szlaki w pobliżu
Wszystkie szlaki
ŚredniDwudniowyZnakowanyZbojnícka lúka Vydrník, stacjaProfil wysokości550–936 m18,6 kmpodejście 548 m≈ 5,5 godz. marszu9,7 km od „Drewniany kościół artykularny Trójcy Świętej w Kieżmarku”
ŚredniJednodniowyZnakowanyVčelín IhlaProfil wysokości686–1 283 m10,5 kmpodejście 597 m≈ 4 godz. marszu10 km od „Drewniany kościół artykularny Trójcy Świętej w Kieżmarku”
TrudnyWielodniowyZnakowanyZbojnícka lúka Nižné Ružbachy, KościółProfil wysokości549–1 206 m39,5 kmpodejście 779 m≈ 11,5 godz. marszu10 km od „Drewniany kościół artykularny Trójcy Świętej w Kieżmarku”Ciekawe w pobliżu
ZamekZamek w Kieżmarkumniej niż 1 km od „Drewniany kościół artykularny Trójcy Świętej w Kieżmarku”Zamek w Kieżmarku (Kežmarský hrad) stoi w Kieżmarku przy placu Zamkowym (Hradné námestie). Według Muzeum w Kieżmarku to jedyny w pełni zachowany zamek na Spiszu.
WodospadWodospady Zimnej Wody i Hrebienok15 km od „Drewniany kościół artykularny Trójcy Świętej w Kieżmarku”Wodospady Zimnej Wody (Vodopády Studeného potoka) to jeden z najstarszych celów turystycznych w Tatrach Wysokich i chyba najłatwiejszy sposób, by zobaczyć prawdziwe...
JezioroŁomnicki Staw, obserwatorium i kolejka na Łomnicę16 km od „Drewniany kościół artykularny Trójcy Świętej w Kieżmarku”Łomnicki Staw (Skalnaté pleso) to niewielkie jezioro morenowe w najniższym kotle Doliny Łomnickiej pod Łomnicą, na wysokości około 1751–1754 m n.p.m.Rzemiosło w pobliżu
Wszystkie miejsca rzemiosła
Aquaparki i baseny termalneKąpielisko termalne Vrbov5,6 km od „Drewniany kościół artykularny Trójcy Świętej w Kieżmarku”Thermal Park Vrbov to jedno z najbardziej znanych kąpielisk termalnych na Spiszu, na południowym skraju wsi Vrbov (pol.
Aquaparki i baseny termalneAquapark AquaCity Poprad12 km od „Drewniany kościół artykularny Trójcy Świętej w Kieżmarku”AquaCity Poprad to duży, całoroczny aquapark i kompleks wellness w Popradzie, kilka minut od centrum; według obiektu do Tatr Wysokich jest stąd ok. 15 minut samochodem.
Piwo i browaryMinibrowar TATRAS w Popradzie13 km od „Drewniany kościół artykularny Trójcy Świętej w Kieżmarku”Minipivovar TATRAS to browar restauracyjny przy głównym placu Popradu, placu św. Egídia), w budynku o długiej piwnej historii.
Przejażdżki konneRanč u Trapera w Podlesoku: przejażdżki konne po Słowackim Raju19 km od „Drewniany kościół artykularny Trójcy Świętej w Kieżmarku”Podlesok to niewielkie centrum turystyczne na północnym skraju Parku Narodowego Słowacki Raj, należące do wsi Hrabušice.
Aquaparki i baseny termalneUzdrowisko Wyżne Rużbachy: kąpielisko Izabela i kryty basen termalny21 km od „Drewniany kościół artykularny Trójcy Świętej w Kieżmarku”Wyżne Rużbachy (Vyšné Ružbachy) to jedno z najstarszych uzdrowisk Słowacji. Leży na południowo-wschodnim stoku Magury Spiskiej, na wysokości ok. 617 m, wśród lasów...
Rzemieślniczy wytwórcyNestville Distillery w Gniazdach – kolebka pierwszej słowackiej whisky24 km od „Drewniany kościół artykularny Trójcy Świętej w Kieżmarku”Gniazda (Hniezdne) to dawne miasteczko w górnym biegu Popradu, kilka kilometrów od Starej Lubowli. Pierwsza wzmianka pisemna pochodzi z 1286 roku; w 1412 roku król...