Narodowy Park Przyrody "Czereśnia" Putyla

Zakwaterowanie w pobliżu

Narodowy Park Przyrody (NPP) "Czereśnia" został założony 25 listopada 2011 roku (Biuro Parku: Obwód Czerwonogórski, miasteczko Putyla, ul. Ukraińska, 174a. Godziny pracy: 8:00-17:00, sobota i niedziela - zamknięte). Jego powierzchnia wynosi 7117,5 ha. Park obejmuje terytorium masywu Chivchino-Marmarosh — grzbietów Czarny Dół i Żupany. W jego skład wchodzą państwowe rezerwaty przyrody "Czarny Dół", "Mleczno-Braterski Masyw Krasowy" oraz regionalny park krajobrazowy "Czereśnia". Ponadto w sąsiednich obszarach znajduje się NPP "Wierchowyna" (region Iwano-Frankiwsk) oraz rezerwat przyrody "Góry Marmarosza" (Rumunia).

Główne elementy rzeźby terenu wchodzącego w skład NPP "Czereśnia" to submeridionalne grzbiety Jarowicza-Tomnatyka o absolutnej wysokości 1574 m n.p.m. (góra Jarowicza) oraz Czarny Dół - Żupany (najwyższy punkt - 1480 m n.p.m.), które oddzielają głębokie doliny rzek Perkalab i Sarata z ich licznymi dopływami. Najniższy punkt parku narodowego znajduje się w miejscu, gdzie łączą się dwie wymienione rzeki i tworzą Białą Czereśnię - 947 m n.p.m., co świadczy o średnio-górskim charakterze rzeźby terenu. NPP "Czereśnia" znajduje się na wysokościach od 947 do 1574 m n.p.m.

Rzeźba terenu prawego brzegu rzeki Sarata, w tym grzbiet Jarowicza - Tomnatyka, ma łagodny charakter konturów, spowodowany formowaniem w osadach flyszowych. Przeważają stoki o różnym nachyleniu (5-15°), mniejsze w częściach grzbietowych makroskal, większe w dolinach bocznych dopływów. Bliżej grzbietu nachylenie ogólnie wzrasta do 15-20°, ale klify są nieobecne. W szczytowych częściach grzbietu zachowały się stare powierzchnie wyrównania, gdzie przeważają wysokości 1480-1565 m, a wahania poziomu grzbietu nie przekraczają 80-100 m. Rzeźba terenu ma tutaj wyrównaną-wypukłą formę. Rzeźba terenu grzbietu Czarny Dół - Żupany, podzielonego siodłem górnych biegów rzeki Sarata, jest podobna. Tutaj również dobrze zachowały się stare obszary płaskowyżowe z minimalnymi nachyleniami, jednak ogólny pagórkowato-falisty wygląd jest zakłócany przez ostro zakończone strome szczyty węglanowych klifów, najbardziej wyraźne na szczytach Wielkiego Kamienia (1453,6 m), Mleczno-Braterskiego Masywu Krasowego (1475 m) i Saraty (1298 m). Stoki są bardziej strome - do 30-35°, miejscami przechodzą w osypiska klifowe do 45-55° na północnych stokach grzbietu Czarny Dół w pobliżu osady Perkalab.

Wody powierzchniowe w granicach NPP "Czereśnia" są głównie reprezentowane przez rzeki Biała Czereśnia, Perkalab i Sarata z licznymi bezimiennymi dopływami, które odwadniają i rozczłonkowują stoki grzbietów Czarny Dół, Żupany, Jarowicza i góry Tomnatyka i należą do zlewni Białej Czereśni. Reżim hydrologiczny jest określany przez szczególności warunków pogodowych, a skład hydrochemiczny generalnie należy do typu wodorowęglanowo-wapniowego. Rzeki mają górski charakter. Ich doliny są zazwyczaj wąskie i głębokie, a stoki czasami strome. Koryta mają znaczące spadki, często zablokowane przez kamienie i fragmenty skał, a czasami występują progi. Rzeka Biała Czereśnia ma swoje źródło w górskiej osadzie Perkalab, która zbiera wody dwóch dopływów – rzek Perkalab i Sarata. Naturalne spadki na terytorium NPP "Czereśnia" są reprezentowane przez kilka wodospadów znajdujących się na wschodnich i zachodnich stokach grzbietu Czarny Dół. Największy z nich to wodospad Kortuziański, o wysokości do 3,5 m.

Bagienność terenu parku jest niska, na jego terytorium znajdują się trzy typy bagien: wiszące, dolinne i zboczne. Wiszące bagna znajdują się w granicach krystalicznego średnio-górskiego regionu Czarnodół na północno-wschodnich stokach grzbietu Czarny Dół; bagno dolinne znajduje się na drugiej terasie lewego brzegu rzeki Sarata w odległości około 50 m od koryta rzeki, a bagno zboczne – u podnóża grzbietu Czarny Dół w dolinie rzeki Sarata (kompleksowy pomnik przyrody o znaczeniu lokalnym "Biały Strumień").

Cechą terytorium parku jest jego fizyczno-geograficzne położenie - na obszarach z dziką przyrodą o specyficznym klimacie, w obrębie leśnego pasa Karpat. Przeważają czyste lasy świerka europejskiego, które należą do grupy górskich ciemnoiglastych lasów. Buk i jodła biała występują jako domieszki w składzie drzewostanów świerkowych. Najcenniejsze są fragmenty grupowań lasów cedrowo-świerkowych, które występują na górze Wielki Kamień grzbietu Czarny Dół. Sosna cedrowa jest wpisana do Czerwonej Księgi Ukrainy. Ogółem na terytorium parku narodowego rośnie 49 gatunków roślin naczyniowych, które są wpisane do Czerwonej Księgi Ukrainy, w tym Saussurea discolor, Crepis jacquinii, Gentiana utriculosa, które są znane tylko z terytorium NPP "Czereśnia". Pięć gatunków roślin jest wpisanych do Europejskiej Czerwonej Listy: Pulmonaria filarskyi, Festuca remanii, Primula carpathica, Gentiana asclepiadea oraz Elizanta zavadskii, która również jest wpisana do Czerwonej Księgi IUCN.

Park ma bogatą i różnorodną faunę. Liczba bezkręgowców wynosi co najmniej 5000 gatunków oraz 147 gatunków kręgowców. Wśród nich 34 przedstawicieli są wpisani do Czerwonej Księgi Ukrainy (karaś pospolity, karpacki, alpejski; traszki, salamandra plamista, czarny bocian, mały czapla, niedźwiedź brunatny itd.). 19 gatunków zwierząt jest wpisanych do Czerwonej Księgi Bukowiny, pięć - do Czerwonej Listy IUCN (traszka alpejska, wydra rzeczna, derkacz, łosoś dunajski, pijawka lekarska) i pięć - do Europejskiej Czerwonej Listy (minoga ukraińska, traszka alpejska, wydra rzeczna, łosoś dunajski, pijawka lekarska).

W strefie parku występuje około 12 gatunków ryb, 6 - płazów, 6 - gadów, 93 - ptaków i 29 - ssaków. Na terytorium "Czereśnia" żyje ponad połowa kręgowców Bukowińskich Karpat.

Główne zadania Parku to:

Zachowanie i odtwarzanie cennych kompleksów przyrodniczych oraz historyczno-kulturowych i obiektów przyrodniczych na jego terytorium;
Tworzenie warunków do zorganizowanej turystyki, wypoczynku i innych rodzajów działalności rekreacyjnej w warunkach naturalnych z przestrzeganiem reżimu ochrony kompleksów i obiektów chronionych;
Organizacja i realizacja prac badawczo-naukowych, w tym badanie kompleksów przyrodniczych i ich zmian w warunkach wykorzystania rekreacyjnego, opracowywanie i wdrażanie zaleceń naukowych dotyczących ochrony środowiska, odtwarzania niektórych gatunków flory i fauny, przywracania zniszczonych ekosystemów, zarządzania i efektywnego wykorzystania zasobów naturalnych, organizacji i monitorowania różnorodności krajobrazowej i biologicznej;
Ożywienie lokalnych tradycji korzystania z zasobów naturalnych, ośrodków lokalnych rzemiosł oraz innych rodzajów twórczości ludowej;
Prowadzenie pracy edukacyjnej i wychowawczej w zakresie ekologii itd.

Terytorium parku przyciąga uwagę odwiedzających nie tylko przyrodą, ale także zabytkami historii i architektury, rzemiosł ludowych (ceramika), miejscami życia i działalności wybitnych osobistości. W parku zaczyna aktywnie rozwijać się turystyka zielona.

Wycieczki po oznakowanych trasach, ścieżkach ekologicznych: dla dorosłych - 70 UAH, dla dzieci do 14 roku życia - 36 UAH.
Spacer (podróż rowerem): dzień - 300 UAH, pół dnia (do 5 godzin) - 180 UAH, 2 godziny - 120 UAH, godzina - 60 UAH.
Korzystanie z parkingu dla pojazdów jest płatne: Autobusy i ciężarówki - 90 UAH, Samochody osobowe - 60 UAH, Pojazdy motocykli - 36 UAH.
Krótki wypoczynek na terenie NPP "Czereśnia": Dla dorosłych - 24 UAH, Dla dzieci do 14 roku życia - 12 UAH.
Korzystanie z altany - 60 UAH.
Amatorskie zdjęcia i nagrania wideo przez obywateli - 30 UAH.
Nagrania wideo, filmowe i telewizyjne przez obywateli i organizacje - 120 UAH.

Najlepsze obiekty ochrony przyrody NPP "Czereśnia"

1. Najwyższy szczyt Bukowińskich Karpat - góra Jarowicza o wysokości 1574,4 m.

2. Najwyższe sanktuarium Bukowiny – kaplica Świętego Wielkiego Męczennika Eustachiusza Plakidy, opiekuna i strażnika świata zwierząt, znajdująca się na wysokości 1340 m n.p.m. na górze Tomnatyka.

3. Najwyższy szczyt państwowego rezerwatu przyrody "Czarny Dół" - góra Wielki Kamień (1454 m n.p.m.), która jest jednym z najbogatszych pod względem liczby rzadkich i endemicznych gatunków roślin w Ukraińskich Karpatach. Odkryto tutaj 28 gatunków roślin naczyniowych wpisanych do Czerwonej Księgi Ukrainy i ponad 30 gatunków endemicznych.

4. Najrzadsze gatunki flory Ukrainy - Saussurea discolor (Willd.) DC., Crepis jacquinii Tausch oraz Gentiana utriculosa L. – gatunki wpisane do Czerwonej Księgi Ukrainy, których siedliska są jedyne w Ukrainie i znane tylko z terytorium NPP "Czereśnia" na szczycie góry Wielki Kamień.

5. Niezwykle rzadka orchidea światowej flory to Nigritella carpatica (Zapał.) Teppner, Klein et Zagulski, której siedlisko znane jest z grzbietu Jarowicza – góry Mlakowata.

6. Najgłębsza pionowa szyba w Bukowinie – "Mleczni Bracia" z tektokoniczno-krasowymi pustkami (37 m), znajdująca się w granicach krasowo-jaskiniowego rezerwatu "Mleczno-Braterski Masyw Krasowy" na grzbiecie Czarny Dół w NPP "Czereśnia".

7. Najcenniejsze w odniesieniu do zoologii na terytorium parku narodowego i rejonu Putyl są fragmenty absolutnie rodzimych grupowań lasów cedrowo-świerkowych (Pineto (cembrae) - Piceetum (abietis) vaccinioso (mvrtilli) - hvlocomiosum), które rosną na węglanowych odsłonięciach skał grzbietu Czarny Dół.

8. Najrzadsza roślina owadożerna w Bukowińskich Karpatach to tłusty kwiat alpejski (Pinguicula alpina L.), którego jedyne znane siedlisko znajduje się w obrębie kompleksowego pomnika przyrody "Biały Strumień" na terytorium NPP "Czereśnia".

9. Najcenniejsze, jedyne siedlisko w Ukraińskich Karpatach gatunku wpisanego do Czerwonej Księgi - języcznika syberyjskiego (bukowińskiego) (Ligularia sibirica Cass.) znane jest z terytorium NPP "Czereśnia" - w obrębie kompleksowego pomnika przyrody "Biały Strumień".

10. Najwyższy kwiat Bukowińskich Karpat - edelweiss (Leontopodium alpinum Cass.) Ten kwiat miłości rośnie na wysokości 1445 m n.p.m. na szczycie góry Wielki Kamień. To miejsce, atrakcyjne dla turystów, znajduje się na terytorium NPP "Czereśnia" i nazywa się "Szczyt Edelweissów".

11. Najbardziej malownicza dolina kwiatowa w Bukowińskich Karpatach – "Dolina Gladiolusów", znajdująca się na terytorium NPP "Czereśnia" na obrzeżach wsi Sarata, gdzie latem można obserwować masowe kwitnienie dzikich gladiolusów - gatunku wpisanego do Czerwonej Księgi - Gladiolus imbricatus L.

12. Najbardziej kwitnąca "Dolina Szafranów" - na grzbietach Jarowicza, Żupany można obserwować malownicze kwitnienie szafranu Geyfelia (Crocus heuffelianus Herb.).

13. Najstarsza tama, - zabytek architektury huculskiej – Kłauza korona księcia Rudolfa zbudowana w 1879 roku na rzece Perkalab.

14. Najcenniejsze rośliny lecznicze, które rosną w łąkowych trawnikach parku narodowego to arnika górska (Arnica montana L.), szerokolistny wężownik (Laserpitium latifolium L.), żółty jaskier (Potentilla erecta (L.) Raeusch) oraz żółty gentian (Gentiana lutea L.), które często są wykorzystywane przez Huculi w medycynie ludowej.

15. Najrzadsze drapieżniki w Europie - ryś euroazjatycki (Lynx lynx Linnaeus, 1758) oraz niedźwiedź brunatny (Ursus arctos Linnaeus, 1758), które są wpisane do Czerwonej Księgi Ukrainy, są chronione przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody (IUCN) i są powszechne w masywach leśnych terytorium NPP "Czereśnia".

Głównym celem - jest ochrona tej unikalnej przyrody gór Karpat, narodowego skarbu, wzoru nietkniętej piękności. Pamiętajmy! Obywatelskim obowiązkiem każdego z nas jest zachowanie tęczowej różnorodności i zielonych szat wiekowych lasów oraz przekazanie przyszłym pokoleniom wszystkich darów świerkowego kołysania naszej ojczyzny.

NPP "Czereśnia" zawsze serdecznie wita gości regionu, turystów, czarując ich swoją nieodkrytą urodą, napełniając ich serca romantyką, leczy duszę. I cała ta boska łaska inspiruje do życia, czynienia dobra i szczęścia w każdym sercu, w rodzinie, w Ukrainie! Niech żyje, rozwija się nasza hojna gościnność i dobro ludu huculskiego, region Putyl - czarująca kołyska gór Karpat, gdzie melodyjnie brzmi matczyna pieśń i gdzie zawsze chce się wracać...