Zapytaj przewodnika AI:

Muzeum Solivar w Preszowie — zabytkowa warzelnia soli

Námestie osloboditeľov 4, 080 05 Prešov-Solivar, Słowacja
Muzeum Solivar w Preszowie — zabytkowa warzelnia soliMuzeum Solivar w Preszowie — zabytkowa warzelnia soli — 2Muzeum Solivar w Preszowie — zabytkowa warzelnia soli — 3Muzeum Solivar w Preszowie — zabytkowa warzelnia soli — 4Muzeum Solivar w Preszowie — zabytkowa warzelnia soli — 5

Muzeum Solivar (STM – Múzeum Solivar v Prešove) to oddział Słowackiego Muzeum Technicznego w Koszycach, mieszczący się w zabytkowej warzelni soli na południowo-wschodnim skraju Preszowa. Cały kompleks jest narodowym zabytkiem kultury i należy do najcenniejszych zabytków techniki na Słowacji: to jedyny zachowany w kraju naziemny zespół obiektów do pompowania solanki i warzenia z niej soli.

Słone źródła u stóp Gór Słańskich wykorzystywano już w XI wieku i od nich pochodzi nazwa Solivar. Sól pozyskiwano na terenie dawnej wsi Soľná Baňa, która później wraz ze Švábami i Solivarem utworzyła jedną gminę; od 1971 roku Solivar jest częścią Preszowa. W latach 1572–1752 Habsburgowie oprócz solanki wydobywali tu także sól kamienną w głębokich szybach; najbardziej znany to Leopold o głębokości 155 m. W nocy z 20 na 21 lutego 1752 roku szyb zalała woda i zakład przestawił się na warzenie soli z solanki. Na początku XIX wieku powstały warzelnie František (1800) i Ferdinand (1806), nowe zbiorniki, Skład soli i kanał spławny, którym dostarczano drewno do pieców. Warzelnia František działała nieprzerwanie aż do 1970 roku.

Co zobaczyć

  • Gápeľ nad szybem Leopold – pomysłowy kierat konny do pompowania solanki, budowla o znaczeniu europejskim; w środku widać ogromny drewniany mechanizm, który obracały zaprzęgi koni.
  • Četerne – olbrzymie drewniane zbiorniki solanki z 1815 roku, pierwotnie zbudowane bez jednego gwoździa.
  • Warzelnia František z wielkimi panwiami, w których warzono sól; mieści stałą ekspozycję „Dzieje wydobycia i produkcji soli w Solivarze” oraz wystawę o Štefanie Butkoviču, twórcy muzealnictwa technicznego na Słowacji. Można tu też poznać słynną koronkę klockową z Soľnej Bani.
  • Skład soli – najokazalszy, późnobarokowy budynek zespołu z wieżą i zegarem, odbudowany po pożarze z 1986 roku. W środku „Komora Królewska”, drewniane modele obiektów zakładu i wystawa o nowej warzelni „Prezydent Masaryk”.
  • W pobliżu stoją dzwonnica wzywająca górników na zmianę, maszynownia (pierwsza elektrownia w mieście), kuźnie i okrągły zbiornik na wodę.

Co roku odbywają się tu Europejska Noc Muzeów, Dzień Soli i Boże Narodzenie w muzeum, a co dwa lata międzynarodowy festiwal koronki klockowej.

Informacje praktyczne

Muzeum jest czynne od wtorku do soboty o stałych godzinach wejść; bilet normalny na dużą trasę kosztuje 10 €, na małą 4 € (harmonogram i wszystkie ceny w ramce „W skrócie”). Bilety sprzedaje się w Składzie soli przy placu Námestie osloboditeľov, tuż obok przystanku autobusu miejskiego „Múzeum Solivar”. Duża trasa trwa 90 minut: z przewodnikiem podchodzi się 700 m pod górę do Gápľa, a w Četerne pokonuje kilka drewnianych drabin i schodów; łącznie to 1,4 km marszu ulicami zamieszkanej dzielnicy, dlatego jest polecana dzieciom od 6 lat i osobom w dobrej kondycji. Mała trasa – 30 minut w Składzie soli – jest łatwa i dostępna dla osób z niepełnosprawnościami. Grupy od 15 osób muszą rezerwować wizytę z wyprzedzeniem.

W pobliżu: szlaki i szczyty

Solivar leży u stóp Gór Słańskich: tuż obok przebiega długi szlak grzbietowy Preszów, Za kalwarią – Słowackie Nowe Miasto, więc muzeum łatwo połączyć ze spacerem na pierwsze wzgórza. Około 11 km na zachód od miasta wznoszą się ruiny Zamku Szarysz koło Preszowa, jednego z największych zamków Słowacji, z szeroką panoramą Szarysza.

Oficjalna strona: stm-ke.sk

Zdjęcia: Infitter, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Jozef Kotulič, CC BY 3.0, Wikimedia Commons; Ing.Mgr.Jozef Kotulič, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Ing. Mgr. Jozef Kotulič, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Jozef Kotulič, CC BY 4.0, Wikimedia Commons.

Jak dojechać z Ukrainy

Przejścia graniczne

  • Użhorod – Vyšné Nemecké — drogowe, całodobowo
  • Mały Bereźny – Ubľa — drogowe, całodobowo Dla aut osobowych i autobusów; odprawy pieszych ukraińska straż graniczna nie potwierdza, ciężarówki do 3,5 t.
  • Małe Selmeńce – Veľké Slemence (pieszy) — piesze, 09:00–21:00 czasu kijowskiego Tylko piesi i rowerzyści; bez dalszego transportu niewygodne w drodze w Tatry.
  • Czop – Čierna nad Tisou (kolejowe) — kolejowe, całodobowo

Samochodem

Z Użhorodu ≈138 km, ≈2 h 30 min bez kolejek: Użhorod – Vyšné Nemecké → I/19 do Michaloviec → I/18 przez Vranov nad Topľou w stronę Preszowa → I/545 do Bardejowa (≈133 km, ≈2 h 20 min od granicy). Ze Lwowa szybciej przez Polskę: M-10 → Krakowiec – Korczowa → A4 do Dębicy → DK73 do Jasła → DK28 do Gorlic → DW977 przez wewnętrzne przejście Schengen Konieczna – Becherov → I/545 do Bardejowa: ≈329 km, ≈5 h 10 min (≈251 km, ≈3 h 40 min od granicy). Przez przełęcz Użocką i Ubľę ≈345 km, ≈6 h 20 min.

Sprawdzono 23.10.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.

Lokalizacja na mapie

Komentarze

Podziel się wrażeniamiZaloguj się, aby dodać komentarz lub zadać pytanie.Zaloguj sięZarejestruj się

Szlaki w pobliżu

Wszystkie szlaki
Preszów, Za kalwarią – Słowackie Nowe MiastoTrudnyWielodniowyZnakowanyPreszów, Za kalwarią Słowackie Nowe MiastoProfil wysokości102–1 077 m135,8 kmpodejście 3 494 mmniej niż 1 km od „Muzeum Solivar w Preszowie — zabytkowa warzelnia soli”Haniska pri Preszowie – Brezie, obóz młodzieżowyŚredniJednodniowyZnakowanyHaniska pri Preszowie Brezie, obóz młodzieżowyProfil wysokości231–472 m15,9 kmpodejście 438 m≈ 5 godz. marszu3,5 km od „Muzeum Solivar w Preszowie — zabytkowa warzelnia soli”Ruská Nová Ves – Hermanovce nad TopľouŁatwyJednodniowyZnakowanyRuská Nová Ves Hermanovce nad TopľouProfil wysokości471–963 m12,7 kmpodejście 86 m≈ 3,5 godz. marszu4,3 km od „Muzeum Solivar w Preszowie — zabytkowa warzelnia soli”

Ciekawe w pobliżu

Zamek Szarysz koło PreszowaZamekZamek Szarysz koło Preszowa11 km od „Muzeum Solivar w Preszowie — zabytkowa warzelnia soli”Zamek Szarysz (Šarišský hrad) to jedna z największych średniowiecznych twierdz Słowacji: jego zabudowa zajmuje ponad 2,7 ha.Zbiornik Ružín na HornadzieJezioroZbiornik Ružín na Hornadzie19 km od „Muzeum Solivar w Preszowie — zabytkowa warzelnia soli”Ružín to zbiornik zaporowy na rzece Hornad w głębokiej, krętej dolinie gór Čierna hora, północno-wschodniej części Rudaw Słowackich, kilkanaście kilometrów na północny...Zbiornik Veľká DomašaJezioroZbiornik Veľká Domaša31 km od „Muzeum Solivar w Preszowie — zabytkowa warzelnia soli”Veľká Domaša (często po prostu Domaša) to duży zbiornik zaporowy na rzece Ondawa na Pogórzu Ondawskim (Ondavská vrchovina), na południe od grzbietu Beskidu Niskiego, w...

Rzemiosło w pobliżu

Wszystkie miejsca rzemiosła
Garncarnia Macáka na Uliczce Rzemiosł w KoszycachRzemiosło i warsztatyGarncarnia Macáka na Uliczce Rzemiosł w Koszycach28 km od „Muzeum Solivar w Preszowie — zabytkowa warzelnia soli”Ulica Hrnčiarska na koszyckiej starówce znana jest jako „Uliczka Rzemiosł” (Ulička remesiel): w małych domkach pod murami dawnych fortyfikacji miejskich pracują...Centrum rzemiosł ÚĽUV w Koszycach: warsztaty i sklepRzemiosło i warsztatyCentrum rzemiosł ÚĽUV w Koszycach: warsztaty i sklep28 km od „Muzeum Solivar w Preszowie — zabytkowa warzelnia soli”Rzemiosła wschodniej Słowacji pod jednym dachem ÚĽUV (Ústredie ľudovej umeleckej výroby, Centrum Ludowej Wytwórczości Artystycznej) to instytucja państwowa, która od...Farma Kamenica – rodzinna owczarnia z serami owczymi na SzaryszuSerowarnie i połoninyFarma Kamenica – rodzinna owczarnia z serami owczymi na Szaryszu34 km od „Muzeum Solivar w Preszowie — zabytkowa warzelnia soli”Kamenica to wieś w północnym Szaryszu, w dolinie potoku Kameničanka, na wysokości ok. 483 m n.p.m. Pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1248 roku, a nad nią, na...Bardejów-Zdrój: Wellness Spa Ozón i letnie kąpieliskoAquaparki i baseny termalneBardejów-Zdrój: Wellness Spa Ozón i letnie kąpielisko39 km od „Muzeum Solivar w Preszowie — zabytkowa warzelnia soli”Bardejów-Zdrój (Bardejovské Kúpele) to jedno z najstarszych uzdrowisk Słowacji, część miasta Bardejów, położona około 5 km od centrum w dolinie pod masywem Magury,...Spišský salaš pod Zamkiem Spiskim: kuchnia spiska od 1964 rokuKoliby i kuchnia huculskaSpišský salaš pod Zamkiem Spiskim: kuchnia spiska od 1964 roku40 km od „Muzeum Solivar w Preszowie — zabytkowa warzelnia soli”Między Zamkiem Spiskim a Spiską Kapitułą, na skraju równiny pod trawertynowym wzgórzem Sivá brada, stoi drewniany Spišský salaš.Garncarnia w Háju: ceramika z koła i wypał w piecu polowymRzemiosło i warsztatyGarncarnia w Háju: ceramika z koła i wypał w piecu polowym50 km od „Muzeum Solivar w Preszowie — zabytkowa warzelnia soli”Toczy na kole i lepi ręcznie naczynia użytkowe, ale największą jej pasją są piece: sama buduje kopie prehistorycznych i tradycyjnych pieców opalanych drewnem i...