Drewniany kościół św. Franciszka z Asyżu w Hervartovie
Gotyk z czerwonego świerku
Hervartov to wieś w powiecie Bardejów, u stóp gór Czergów (Čergov). Pośrodku wsi, na niewielkim wzniesieniu, stoi rzymskokatolicki drewniany kościół św. Franciszka z Asyżu, zbudowany pod koniec XV wieku w stylu gotyckim z czerwonego świerku. Uchodzi za najstarszy i jeden z najlepiej zachowanych drewnianych kościołów na Słowacji. Z zewnątrz świątynia prawie nie zmieniła się przez pięć stuleci, natomiast wnętrze przeszło kilka przeróbek — w czasach reformacji, rekatolicyzacji i baroku.
W 1968 roku kościół wraz z kamiennym murem uznano za narodowy zabytek kultury, a w 2008 roku wpisano go na Listę światowego dziedzictwa UNESCO jako część obiektu „Drewniane cerkwie i kościoły słowackiej części Karpat”. W odróżnieniu od sąsiednich łemkowskich cerkwi obrządku wschodniego Hervartov to świątynia zachodnia, rzymskokatolicka, i ta różnica jest dobrze widoczna w architekturze. W skład tego samego obiektu UNESCO wchodzą jeszcze jeden kościół rzymskokatolicki — Wszystkich Świętych w Twardoszynie — protestanckie kościoły artykularne w Kieżmarku, Leštinach i Hronseku oraz greckokatolickie cerkwie w Bodružalu, Ladomirovej i Ruskiej Bystrej.
Co zobaczyć
- Sylweta za murem. Kościół otacza kamienny mur z pilastrami, przez co zespół przypomina małą twierdzę. Budowla składa się z wielobocznego prezbiterium, nawy, zakrystii i przyziemia wieży, przebudowanego na babiniec; nad nimi wznosi się wysoka wieża-dzwonnica i strome gontowe dachy.
- Malowidła ścienne. Ściany pokrywają kompozycje geometryczne, sceny z żywotów świętych i sceny moralizatorskie. Malowidła z 1655 i 1805 roku odsłonięto i odnowiono podczas restauracji w latach 70. XX wieku; wśród nich jest datowana Ostatnia Wieczerza.
- Gotycki ołtarz św. Katarzyny, Najświętszej Marii Panny i św. Barbary, odnowiony w drugiej połowie lat 90., oraz późnogotycki obraz świętych Franciszka z Asyżu, Krzysztofa i Katarzyny Sieneńskiej. Część pierwotnego wyposażenia — skrzydła ołtarza, szafkowe tabernakulum i przenośny ołtarzyk z 1514 roku — przechowuje Muzeum Narodowe w Budapeszcie, a boczny ołtarz z 1524 roku — ratusz w Bardejowie.
- Spichlerze. Obok kościoła stoją tradycyjne drewniane spichlerze (sypance) z końca XIX wieku; we wsi jest ich 24, kilka ma status zabytku.
Informacje praktyczne
Z Bardejowa do Hervartova jest około 9 km, więc łatwo dojechać tu samochodem lub rowerem. Przy kościele działa centrum usług turystycznych z punktem informacyjnym. Zwiedzanie wnętrza należy umówić wcześniej telefonicznie pod numerem podanym na regionalnym portalu turystycznym (stan na październik 2026). To czynna świątynia: podczas mszy nie ma zwiedzania; prosimy o ciszę i niekorzystanie z lampy błyskowej. Ścieżka do wejścia lekko się wznosi, częściowo po stopniach.
Nad wsią, na wzgórzu Žobrák, stoją dwie wieże widokowe, stara i nowa — przyjemny krótki spacer dla chcących zobaczyć Czergów i dolinę z góry.
W pobliżu
Hervartov to dobry pierwszy przystanek na szlaku drewnianych świątyń: wokół Bardejowa zachowało się jeszcze siedem greckokatolickich drewnianych cerkwi — w Tročanach, Krivém, Kožanach, Lukovie, Fričce i Jedlince, a dwie, z Mikulášovej i Zboja, przeniesiono do skansenu. Dalej — średniowieczne centrum Bardejowa z listy UNESCO i skansen w Bardejovskich Kúpelach. Na południu, w stronę Preszowa, leżą ruiny zamku Szarysz, a na wschodzie łemkowskie cerkwie w Ladomirovej i Bodružalu.
Oficjalna strona: tik.bardejov.travel
Zdjęcia: Henryk Bielamowicz, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Palickap, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Lure, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Draceane, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.
Jak dojechać z Ukrainy
Przejścia graniczne
- Użhorod – Vyšné Nemecké — drogowe, całodobowo
- Mały Bereźny – Ubľa — drogowe, całodobowo Dla aut osobowych i autobusów; odprawy pieszych ukraińska straż graniczna nie potwierdza, ciężarówki do 3,5 t.
- Małe Selmeńce – Veľké Slemence (pieszy) — piesze, 09:00–21:00 czasu kijowskiego Tylko piesi i rowerzyści; bez dalszego transportu niewygodne w drodze w Tatry.
- Czop – Čierna nad Tisou (kolejowe) — kolejowe, całodobowo
Samochodem
Z Użhorodu ≈138 km, ≈2 h 30 min bez kolejek: Użhorod – Vyšné Nemecké → I/19 do Michaloviec → I/18 przez Vranov nad Topľou w stronę Preszowa → I/545 do Bardejowa (≈133 km, ≈2 h 20 min od granicy). Ze Lwowa szybciej przez Polskę: M-10 → Krakowiec – Korczowa → A4 do Dębicy → DK73 do Jasła → DK28 do Gorlic → DW977 przez wewnętrzne przejście Schengen Konieczna – Becherov → I/545 do Bardejowa: ≈329 km, ≈5 h 10 min (≈251 km, ≈3 h 40 min od granicy). Przez przełęcz Użocką i Ubľę ≈345 km, ≈6 h 20 min.
Sprawdzono 23.10.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.
Lokalizacja na mapie
Komentarze
Szlaki w pobliżu
Wszystkie szlaki
TrudnyWielodniowyZnakowanyPred Čuntavou Przełęcz DuklianskaProfil wysokości227–1 293 m280,7 kmpodejście 8 346 mmniej niż 1 km od „Drewniany kościół św. Franciszka z Asyżu w Hervartovie”
TrudnyWielodniowyZnakowanyLeluchów ŠibaProfil wysokości378–1 054 m34,2 kmpodejście 1 373 m≈ 11,5 godz. marszu1,9 km od „Drewniany kościół św. Franciszka z Asyżu w Hervartovie”
ŁatwyJednodniowyZnakowanyKríže Przełęcz LysinaProfil wysokości554–1 041 m4,7 kmpodejście 487 m≈ 2 godz. marszu3,9 km od „Drewniany kościół św. Franciszka z Asyżu w Hervartovie”Ciekawe w pobliżu
MuzeumEkspozycja ikon Muzeum Szaryskiego w Bardejowie7,2 km od „Drewniany kościół św. Franciszka z Asyżu w Hervartovie”Ekspozycja „Ikony” Muzeum Szaryskiego (Šarišské múzeum) w Bardejowie to jedyna na Słowacji osobna, wyspecjalizowana wystawa malarstwa ikonowego obrządku wschodniego.
Zabytek historycznyBardejów: zabytkowe centrum i bazylika św. Idziego7,4 km od „Drewniany kościół św. Franciszka z Asyżu w Hervartovie”Bardejów (Bardejov) leży w północno-wschodniej Słowacji, w regionie Szarysz, nad rzeką Topľą, niedaleko granicy z Polską.
ZamekZamek Szarysz koło Preszowa22 km od „Drewniany kościół św. Franciszka z Asyżu w Hervartovie”Zamek Szarysz (Šarišský hrad) to jedna z największych średniowiecznych twierdz Słowacji: jego zabudowa zajmuje ponad 2,7 ha.Rzemiosło w pobliżu
Wszystkie miejsca rzemiosła
Aquaparki i baseny termalneBardejów-Zdrój: Wellness Spa Ozón i letnie kąpielisko10 km od „Drewniany kościół św. Franciszka z Asyżu w Hervartovie”Bardejów-Zdrój (Bardejovské Kúpele) to jedno z najstarszych uzdrowisk Słowacji, część miasta Bardejów, położona około 5 km od centrum w dolinie pod masywem Magury,...
Serowarnie i połoninyFarma Kamenica – rodzinna owczarnia z serami owczymi na Szaryszu19 km od „Drewniany kościół św. Franciszka z Asyżu w Hervartovie”Kamenica to wieś w północnym Szaryszu, w dolinie potoku Kameničanka, na wysokości ok. 483 m n.p.m. Pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1248 roku, a nad nią, na...
Aquaparki i baseny termalnePijalnie Krynicy-Zdroju: gdzie spróbować wód mineralnych26 km od „Drewniany kościół św. Franciszka z Asyżu w Hervartovie”Krynica-Zdrój wyrosła wokół źródeł mineralnych, a najlepszym sposobem, by poczuć uzdrowisko, jest przejść się po jego pijalniach i spróbować tutejszych wód.
Przejażdżki konneStadnina Koni Huculskich „Gładyszów” w Regietowie31 km od „Drewniany kościół św. Franciszka z Asyżu w Hervartovie”Stadnina Koni Huculskich „Gładyszów” w łemkowskiej wsi Regietów to jedno z największych miejsc na świecie, gdzie hoduje się konie huculskie.
Miód i miodosytniePasieka „Barć” w Kamiannej – wieś pszczelarzy36 km od „Drewniany kościół św. Franciszka z Asyżu w Hervartovie”Pasieka „Barć” w łemkowskiej wsi Kamianna, między Krynicą-Zdrojem a Nowym Sączem, to jedno z najbardziej znanych miejsc pszczelarskich w Polsce, a samą Kamiannę często...
Rzemieślniczy wytwórcySpišská Pálenica w Starej Lubowli: zwiedzanie i spiska borowiczka37 km od „Drewniany kościół św. Franciszka z Asyżu w Hervartovie”Spisz szczyci się chyba najstarszą historią destylacji w Europie: na grodzisku Myšia Hôrka koło Spiskiego Czwartku znaleziono fragment naczynia destylacyjnego z około...