Zagroda Sołtysów w Jurgowie
Zagroda Sołtysów to filia Muzeum Tatrzańskiego w Jurgowie, najdalej wysuniętej na południowy zachód wsi polskiego Spisza, trzy kilometry od Bukowiny Tatrzańskiej i tuż przy granicy ze Słowacją. Najstarsze dokumenty wspominają wieś w XVI wieku pod węgierską nazwą Gyurgowa. Surowy klimat i bliskość Tatr Bielskich nie sprzyjały rolnictwu, więc jurgowianie żyli przede wszystkim z pasterstwa: wypasali stada na halach i polanach w Tatrach Jaworzyńskich. W 1848 roku otrzymali pastwiska na własność, lecz w drugiej połowie XIX wieku górskie pastwiska Jurgowa, Czarnej Góry i Rzepisk weszły w skład majątku księcia Christiana Hohenlohe. W zamian chłopi dostali tereny bliżej wsi — jurgowianom przypadła polana Podokólne, na którą ponad sto lat temu przenieśli swoje szałasy z Jaworzyny; stoją tam do dziś.
Zagrodę zbudował w 1861 roku pradziad ostatniego właściciela, Jakuba Sołtysa, i przechodziła ona z pokolenia na pokolenie. Po II wojnie światowej część rodziny przeniosła się do nowego domu, a w 1982 roku starą zagrodę kupiło Muzeum Tatrzańskie. W przeciwieństwie do zamożnej zagrody Korkoszów w sąsiedniej Czarnej Górze gospodarstwo Sołtysów pokazuje, jak żyła uboga rodzina spiska na przełomie XIX i XX wieku.
Co zobaczyć
- Dom mieszkalny i zabudowania gospodarcze w jednym ciągu pod wspólnym dachem — typowa dla Spisza zabudowa z okrąglaków świerkowych, dach kryty dranicami.
- Sień z sąsiekiem i naczyniami bednarskimi związanymi z pasterstwem — putniami na wodę, konewkami, rajtopkami na mleko.
- Jedną izbę, w której spano, gotowano i przyjmowano gości: sosręb z wyrzeźbioną datą budowy i rozetą, piec, na którym dawniej gotowano na otwartym palenisku, łóżko, półka na naczynia, ławy, stół, oleodruki i fajansowe talerze, żerdki zamiast szafy.
- Komorę, drewutnię zwaną jatą, owczarnię na blisko trzydzieści owiec, boisko i stajnię; w jacie trzymano sanki-gnatki i warsztat tkacki, a na klepisku boiska młócono cepami i obrabiano len.
- Kolekcję stroju jurgowskiego z przełomu XIX i XX wieku — dziś unikalnej odmiany stroju spiskiego z wełny, lnu i skóry, z czerwonym suknem „janglija” i ozdobami kupowanymi w Kieżmarku. Jurgów miał niegdyś dwa folusze i słynął z tkactwa.
Informacje praktyczne
Jurgów leży przy drodze z Bukowiny Tatrzańskiej na stronę słowacką, w kierunku dawnego przejścia granicznego Jurgów — Podspady; z Zakopanego to około 19 km, z Nowego Targu tyle samo. Zagroda stoi we wsi pod numerem 215. Latem muzeum jest czynne niemal codziennie, a poza sezonem od środy do niedzieli; w czwartek wstęp jest bezpłatny. Na zwiedzanie wystarczy 30–45 minut. Budynki są stare, z wysokimi progami, więc osoby na wózku powinny wcześniej zadzwonić i zapytać o możliwości zwiedzania. Dzieci chętnie oglądają prawdziwą owczarnię i warsztat tkacki — to dobre uzupełnienie pobytu w termach Bukowiny lub Białki.
W pobliżu: szlaki i szczyty
Tylko 600 m od zagrody biegnie nasz szlak Trybsz – Polana Podokólne, prowadzący właśnie na polanę, na którą jurgowianie przenieśli swoje szałasy. Dłuższa trasa z widokami na Tatry to Chochołów – Przełęcz Trzy Kopce. Zamożny odpowiednik tej zagrody warto zobaczyć w sąsiedniej wsi — Zagrodę Korkoszów w Czarnej Górze.
Oficjalna strona: muzeumtatrzanskie.pl
Zdjęcia: Marek Wojciechowski (Mewa767), CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons; Sebastian Dutkiewicz, CC BY-SA 3.0 pl, Wikimedia Commons; B1i2k3e4r, CC BY 3.0, Wikimedia Commons.
Jak dojechać z Ukrainy
Przejścia graniczne
- Krakowiec – Korczowa — drogowe, całodobowo
- Szeginie – Medyka — drogowe, całodobowo Ukraińska straż graniczna nie potwierdza obecnie odprawy pieszych — sprawdź na dpsu.gov.ua przed podróżą.
- Smolnica – Krościenko — drogowe, całodobowo
- Hruszew – Budomierz — drogowe, całodobowo
- Mościska – Przemyśl (kolejowe) — kolejowe, całodobowo
Samochodem
Lwów – Zakopane ≈421 km, ≈5 h 10 min bez kolejek na granicy. Trasa: M-10 Lwów – Krakowiec → przejście Krakowiec – Korczowa → autostrada A4 (Rzeszów – Tarnów – Kraków) → południowa obwodnica Krakowa → S7/DK7 → DK47 („zakopianka”) przez Nowy Targ → Zakopane. Odcinek A4 Katowice – Kraków (PPO Balice, Mysłowice) jest płatny, ale ta trasa z niego nie korzysta. Latem i w weekendy DK47 przy Zakopanem bywa zakorkowana.
Sprawdzono 23.10.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.
Lokalizacja na mapie
Komentarze
Szlaki w pobliżu
Wszystkie szlaki
ŚredniJednodniowyZnakowanyTrybsz Polana PodokólneProfil wysokości661–902 m14,6 kmpodejście 468 m≈ 4,5 godz. marszumniej niż 1 km od „Zagroda Sołtysów w Jurgowie”
TrudnyWielodniowyZnakowanyChochołów Przełęcz Trzy KopceProfil wysokości469–1 132 m65,7 kmpodejście 1 966 m1,3 km od „Zagroda Sołtysów w Jurgowie”
TrudnyWielodniowyZnakowanyBrzeźnica KacwinProfil wysokości220–1 289 m143 kmpodejście 4 206 m3 km od „Zagroda Sołtysów w Jurgowie”Ciekawe w pobliżu
Serowarnie i połoninyBacówka U Jancoka w Brzegach: oscypki pierwszej kobiety-bacy3,2 km od „Zagroda Sołtysów w Jurgowie”Bacówka U Jancoka stoi przy drodze wojewódzkiej nr 960, prowadzącej z Bukowiny Tatrzańskiej do przejścia granicznego na Łysej Polanie, na terenie wsi Brzegi.
MuzeumZagroda Korkoszów w Czarnej Górze5,1 km od „Zagroda Sołtysów w Jurgowie”Zagroda Korkoszów to filia Muzeum Tatrzańskiego w Czarnej Górze, jednej z czternastu wsi polskiego Spisza, powstałej na przełomie XVI i XVII wieku nad Białką.
PołoninaRusinowa Polanawysokość 1 210 m9,6 km od „Zagroda Sołtysów w Jurgowie”Rusinowa Polana to duża polana reglowa w polskich Tatrach Wysokich, między Gęsią Szyją (1489 m) a Gołym Wierchem (1205 m), na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego ...Rzemiosło w pobliżu
Wszystkie miejsca rzemiosła
Rzemiosło i warsztatyDrewutnia w Bukowinie Tatrzańskiej: malarstwo na szkle i meble podhalańskie3,1 km od „Zagroda Sołtysów w Jurgowie”Drewutnia nazywa siebie „Sklepem potrzeb kulturalnych”. To rodzinna firma Kuchtów z Bukowiny Tatrzańskiej, którzy – jak piszą – żyją tu od początku XVIII wieku i od...
Aquaparki i baseny termalneTermy Bukovina3,6 km od „Zagroda Sołtysów w Jurgowie”Termy Bukovina to nowoczesny kompleks basenów termalnych w Bukowinie Tatrzańskiej, wsi położonej około tysiąca metrów nad poziomem morza, na skraju Tatrzańskiego Parku...
Aquaparki i baseny termalneTerma Bania5,9 km od „Zagroda Sołtysów w Jurgowie”Termy z widokiem na Tatry w Białce Tatrzańskiej Terma Bania to duży termalny park wodny w Białce Tatrzańskiej, u stóp stoku narciarskiego Kotelnica.
Serowarnie i połoninyBacówka na Rusinowej Polanie9,3 km od „Zagroda Sołtysów w Jurgowie”Rusinowa Polana to jedna z najpiękniejszych polan polskich Tatr i właśnie tu od maja do października działa bacówka bacy Stanisława Rychtarczyka.
Aquaparki i baseny termalneTermy Gorący Potok (Szaflary)11 km od „Zagroda Sołtysów w Jurgowie”Termy Gorący Potok to kompleks zewnętrznych basenów termalnych w Szaflarach, między Nowym Targiem a Zakopanem, około 15 km od Zakopanego.
Aquaparki i baseny termalneTermy Szaflary (Termy Podhalańskie)11 km od „Zagroda Sołtysów w Jurgowie”Termy Szaflary to kompleks termalny we wsi Szaflary, między Nowym Targiem a Zakopanem. Dawniej znany był jako Termy Podhalańskie – pod tą nazwą wciąż pojawia się w...




