Poľana (Niżne Tatry)

Poľana (1890 m) to szczyt w grzbiecie głównym Niżnych Tatr na Słowacji. Nie należy jej mylić z wygasłym wulkanem Polana (1458 m) w środkowej Słowacji. Góra wznosi się w Tatrach Dumbierskich nad wsią Demänovská Dolina, ok. 15 km na południowy zachód od Liptowskiego Mikułasza. Przez masyw biegnie granica kraju żylińskiego i bańskobystrzyckiego: północne stoki należą do katastrów Lazisko i Demänovská Dolina, południowe – do Dolnej Lehoty. Najbliższe miejscowości to ośrodek Jasná (ok. 3,9 km) i Demänovská Dolina (ok. 4,2 km) na północnym wschodzie. Cała góra leży w Parku Narodowym Niżne Tatry.

Poľana to najbardziej wysunięty na północ punkt głównego grzbietu Niżnych Tatr. Grzbiet biegnący od Chabeńca ku Chopokowi załamuje się tu niemal pod kątem prostym. Szczyt leży między Krzyskim Siodłem (1775 m) na południowym zachodzie a Siodłem Polany (1837 m) na południowym wschodzie, mniej więcej w połowie drogi między Chabeńcem a Chopokiem; sąsiadami w grzbiecie są Kotliská (1937 m) na zachodzie i Deresze (2004 m) na wschodzie. Od szczytu odgałęzia się na północ potężne ramię z Borem (1888 m) i Siną (1560 m), rozdzielające doliny Demianowską i Krzyską. Pod górą w polodowcowych kotłach zaczynają się trzy doliny: Krzyska na północnym zachodzie, Demianowska na północnym wschodzie i Vajskovská dolina na południu. Stoki północne należą do dorzecza Wagu (potoki Palúdžanka i Demänovka), południowe dają początek potokowi Vajskovský, dopływowi Hronu.

Jak dojść / szlaki

Przez szczyt prowadzi czerwono znakowany szlak grzbietowy Niżnych Tatr – Cesta hrdinov SNP, pokrywający się tu z europejskim szlakiem E8. Można nim dojść od wschodu z Chopoka przez Deresze i Siodło Polany lub od zachodu z Wielkiej Chochuli przez Chabeniec i Kotliská. Na Chopok wygodnie wjechać kolejką z Jasnej, a dalej iść grzbietem na zachód.

Żółte szlaki prowadzą z Demänovskiej Doliny przez Siodło Polany oraz spod Demianowskiej Jaskini Wolności przez Siną, Bôr i Zákľuky; według polskich przewodników ten drugi wariant od parkingu przy jaskini zajmuje ok. 3:40 h w górę i 2:45 h w dół. Kolejny żółty szlak podchodzi od południa – z Dolnej Lehoty przez Strmý vŕštek, Skalkę i Kotliská.

Widok ze szczytu

Bezleśny, skalisto-trawiasty wierzchołek daje widok dookólny. Według źródeł słowackich przy dobrej widoczności widać stąd wiele szczytów Niżnych Tatr, Tatry, Góry Choczańskie, Magurę Orawską i Beskidy, Małą i część Wielkiej Fatry, a na południu masyw Polany i Wepory. Najbliżsi wyraźni sąsiedzi to Chopok, Deresze, Kotliská, Chabeniec i Bôr.

Przyroda i historia

Poľanę, jak cały główny grzbiet Tatr Dumbierskich, budują granity typu „dumbierskiego”. Ze względu na odporność tych skał szczyt ma formę kopulastą o dość gładkich i słabo urzeźbionych stokach – bez ostrych turni znanych z Tatr Wysokich. Południowe stoki włączono do narodowego rezerwatu przyrody Skalka, gdzie obowiązuje najściślejsza ochrona.

Bezpieczeństwo, sezon i przepisy

Grzbiet Niżnych Tatr jest otwarty na wiatr, bez lasu i niemal bez schronień, dlatego podczas burzy lub mgły bywa niebezpieczny – kieruj się tyczkami znakującymi i prognozą, a przy nadciągającej burzy schodź w dół. Najlepsza pora to okres od późnej wiosny do jesieni; zimą grzbiet pokrywa śnieg, a w kotłach i na stromych stokach schodzą lawiny, więc wyjście wymaga doświadczenia, sprzętu lawinowego i sprawdzenia komunikatu lawinowego.

W Parku Narodowym Niżne Tatry chodź tylko znakowanymi szlakami, zwłaszcza w rezerwacie Skalka na południowych stokach; nie zrywaj roślin i nie zostawiaj śmieci. Słowackie pogotowie górskie HZS: 18 300 (+421 18 300), numer alarmowy 112. Informacje o parku publikuje administracja NAPANT.

Ciekawostki

• Poľana to najdalej wysunięty na północ szczyt głównego grzbietu Niżnych Tatr, gdzie grzbiet skręca o prawie 90 stopni.
• Jej północny sąsiad Bôr (1888 m) jest tylko o 2 m niższy od samej Poľany.
• Grzbietem przez szczyt prowadzi najdłuższy słowacki szlak pieszy – Cesta hrdinov SNP.

Zdjęcia: Daniel Baránek, CC BY-SA 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; maczopikczu, CC BY 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.