Pietrosul Rodnei

Pietrosul Rodnei (rum. Vârful Pietrosul Rodnei, także Pietrosu) to szczyt o wysokości 2303 m, najwyższy w Górach Rodniańskich i w całym łańcuchu Karpat Wschodnich. Wznosi się na północno-zachodnim skraju masywu, w bocznym grzbiecie odchodzącym na północ od Rebry (2119 m), nieco ponad 2 km od grzbietu głównego. Szczyt leży na granicy okręgów Marmarosz i Bistrița-Năsăud; najbliższe miasto to Borșa (około 7 km na północ), nieco dalej leży wieś Moisei. Nazwa pochodzi od rumuńskiego piatră — „kamień”: pietros znaczy „kamienisty”.

Wszystkie stoki wokół szczytu należą do rezerwatu naukowego Pietrosul Mare — rdzenia Parku Narodowego Gór Rodniańskich. Już w 1979 roku obszar ten włączono do sieci rezerwatów biosfery UNESCO.

Dojście / szlaki

Klasyczne wejście to niebieski pas z centrum Borșy. Według opisu trasy na portalu Muntii-nostri ścieżka przekracza rzekę Vișeu, prowadzi doliną potoku Pietroasa do rozwidlenia przy skicie, a dalej długo wspina się drogą leśną grzbietem Piciorul Moșului. Po około 2–2,5 godzinach dochodzi się do stacji meteorologicznej Iezer u wejścia do kotła polodowcowego, potem ścieżka mija jezioro Iezer i zakosami wyprowadza na grań. Z Borșy na szczyt trzeba liczyć 4–4,5 godziny. Ostatni odcinek pod wierzchołkiem ogrodzono linami — nie z powodu trudności, lecz by oddzielić ścieżkę od urwisk. Ten sam szlak biegnie dalej pod Buhăescu Mare, przez Buhăescu Mic i Rebrę na przełęcz Tarnița la Cruce w grzbiecie głównym: całe przejście to około 14,6 km i 6¼–7¾ godziny. Trasa wymaga dobrej kondycji: z miasta na szczyt pokonuje się ponad 1800 m przewyższenia.

Widok ze szczytu

Czeska Wikipedia określa Pietrosul jako miejsce dalekich widoków. Tuż pod szczytem leży kocioł jeziora Iezer, na południe i wschód ciągnie się główny grzbiet Gór Rodniańskich z Rebrą i Buhăescu, a na północy otwiera się dolina Vișeu z Borșą. Na wierzchołku stoi budynek dawnej stacji meteorologicznej; w złą pogodę może posłużyć za schronienie awaryjne, ale od dawna jest zaniedbany.

Przyroda i historia

Wokół Pietrosula znajduje się najbardziej wyrazista rzeźba polodowcowa Gór Rodniańskich: kotły Buhăescu, Zănoaga Iezerului, Zănoaga Mare i Zănoaga Mică, moreny i wodospady na wygładzonych przez lodowiec progach skalnych. Jezioro Iezer leży na wysokości 1825 m, ma około 3450 m² powierzchni i do 2,5 m głębokości; miejscowe legendy mówią, że nie ma dna, a z grani widać, że jego kształt przypomina mapę Rumunii. W pobliżu leży kilka maleńkich jeziorek Buhăescu.

Na stokach następują po sobie cztery piętra roślinności: buczyny, świerk z jodłą, kosodrzewina z jałowcem i pojedynczymi limbami, a wyżej hale. Późną wiosną i na początku lata stoki różowieją od kwitnącego różanecznika, żyją tu świstaki. Pierwsze 183 ha wokół szczytu objęto ochroną już w 1932 roku; dziś rezerwat zajmuje około 3300 ha. W latach 1940–1945, gdy północny Siedmiogród należał do Węgier, szczyt nazywano Szczytem Horthyego — był wtedy najwyższym wierzchołkiem państwa węgierskiego.

Bezpieczeństwo, sezon i przepisy

• W rezerwacie Pietrosul Mare turystom wolno chodzić tylko znakowanym szlakiem Borșa – Pietrosu – Rebra; każde zejście z niego jest zabronione. W całym parku obowiązuje ruch wyłącznie po znakowanych szlakach, zakaz rozpalania ognisk w piętrze alpejskim i w lesie, psy tylko na smyczy, namioty wolno rozbijać jedynie w wyznaczonych miejscach (m.in. przy stacji meteorologicznej). Aktualne przepisy publikuje administracja Parku Narodowego Gór Rodniańskich.
• Najlepszy czas to okres od końca czerwca do września. Zimą odcinek od jeziora Iezer na szczyt uważa się za niedostępny; wariant zimowy prowadzi przez Piatra Albă. Granie Gór Rodniańskich są lawiniaste: zimą Narodowa Administracja Meteorologiczna (ANM) publikuje na meteoromania.ro biuletyn lawinowy z osobną oceną dla masywu Rodnei.
• Niedźwiedzie są w rumuńskich Karpatach czymś zwyczajnym. Salvamont radzi nie schodzić ze szlaku, nie chodzić samotnie, rozmawiać lub co jakiś czas się odzywać, unikać wędrówek późnym wieczorem i nocą, nie trzymać jedzenia w namiocie i nigdy nie podchodzić do młodych.
• Ratownictwo: krajowa dyspozytornia Salvamont 0SALVAMONT — 0725 826 668 lub numer alarmowy 112. Powiedz, co się stało, ile osób potrzebuje pomocy i gdzie jesteś, i pozostań w zasięgu sieci.

Ciekawostki

• Pietrosul jest najwyższym szczytem nie tylko Gór Rodniańskich, lecz całych Karpat Wschodnich.
• W kotle pod szczytem wciąż działa stacja meteorologiczna Iezer Narodowej Administracji Meteorologicznej.
• Poniżej szczytu, na wysokości około 1000 m, w 2007 roku założono prawosławny skit Pietroasa.

Zdjęcia: Diószegi Zoltán, CC BY-SA 4.0; Michael Münch, Public domain; Ioan-George Ivașcu, CC BY-SA 3.0; Poesis2012, CC BY-SA 3.0; Martin Kozák, Public domain; Martin Kozák, Public domain; Martin Kozák, Public domain; The original uploader was Asterix at Romanian Wikipedia., CC BY-SA 3.0 — Wikimedia Commons.