Ostredok

Ostredok to najwyższy szczyt Wielkiej Fatry o wysokości 1596 m. Leży w środkowej części pasma, w Halnej Fatrze, nad wsią Liptovské Revúce, ok. 16 km na wschód od Turczańskich Cieplic, na granicy powiatów Rużomberk i Martin w kraju żylińskim. Cała góra znajduje się w Parku Narodowym Wielka Fatra. Ciekawostka: na Słowacji jest aż sześć szczytów o nazwie Ostredok.

Ostredok ma dwa wierzchołki w grzbiecie głównym: główny południowy (1596 m) i nieco niższy północny (1593 m), odległy o 350–400 m; łączy je prawie płaski, obły grzbiet. Wierzchołki są mało wybitne, ale całkowicie bezleśne, więc nic nie zasłania panoramy. Na południu, za płytkim siodłem, wznosi się Frčkov (1586 m), a dalej zwornikowa Krížna (1574 m); na północy Suchý vrch i Ploská. Stoki są gładko modelowane i strome; zimą w wielu miejscach grożą lawiny. Wybitność Ostredoka wynosi 672 m, co daje 14. miejsce wśród szczytów Słowacji. Wschodnie stoki zasilają rzekę Revúca (jej źródło leży niecały kilometr od szczytu) i jej dopływ Lopušná, zachodnie – Gaderský potok płynący do Turca.

Historia z wysokością

Do 2015 r. na mapach za najwyższy punkt Wielkiej Fatry uznawano wierzchołek północny (1592 m). Latem 2015 r. Klub Słowackich Turystów umieścił na wierzchołku południowym tablicę «Pustolovčia / 1595 m / najwyższy punkt Wielkiej Fatry». Pomiary Instytutu Geodezji i Kartografii w Bratysławie potwierdziły, że wyższa jest właśnie kota południowa, i w 2016 r. komisja nazewnicza przeniosła na nią nazwę Ostredok z wysokością 1595,58 m (w zaokrągleniu 1596 m). Nazwa «Pustolovčia» pozostała przy łące na zboczu, a w dawnym miejscu stoi drogowskaz «Ostredok – rázcestie».

Jak dojść / szlaki

• Szlak czerwony – licząca 49 km Magistrala Wielkofatrzańska grzbietem głównym, przez sam wierzchołek. Odcinek od schroniska pod Borišovem przez Ploską, Chyžky i Suchý vrch do Krížnej to 9,9 km, ok. 3.30 h (z powrotem 2.40 h).
• Szlak zielony z Dedošovej doliny (Drobkov) przez siodło za Štrochami do rozdroża «Ostredok» – 3,7 km i 740 m podejścia, ok. 2.20 h w górę i 1.25 h w dół.
• Najkrótsze wejścia prowadzą od wschodu, z Vyšnej Revúcy (górna część Liptovskich Revúc) lub ze Starých Hôr.

Ostredok leży z dala od dróg, dlatego jest tu znacznie spokojniej niż na popularnych szczytach Tatr czy Małej Fatry.

Co widać ze szczytu

Panorama dookolna obejmuje prawie całą Wielką Fatrę, Małą Fatrę, Magurę Orawską i Beskidy, Tatry Zachodnie, Wysokie i Niżne, Rudawy Weporskie, Połanę, Javorie, Vtáčnik, Góry Strażowskie i Beskidy Morawsko-Śląskie. Rzadko, przy doskonałej przejrzystości, widać stąd góry czterech sąsiednich krajów: Kékes na Węgrzech, Schneeberg w Austrii, Łysą Górę w Czechach i Babią Górę w Polsce.

Przyroda

Gładka, halna rzeźba szczytu wynika z miękkich skał: grzbiet budują tu margle tzw. płaszczowiny kriżniańskiej, a skaliste Štrochy na zachodnim ramieniu – twardsze wapienie. Na skutek dawnej działalności człowieka górna granica lasu została obniżona do 1260–1350 m, a piętro kosodrzewiny na Ostredoku zupełnie zanikło. W zamknięciach okolicznych dolin, na wysokości 1000–1200 m, zachowały się fragmenty pierwotnych lasów jodłowo-bukowych.

Bezpieczeństwo i zasady

W Parku Narodowym Wielka Fatra chodzić można wyłącznie znakowanymi szlakami. Szeroki, bezleśny grzbiet jest otwarty na wiatr i burze, we mgle łatwo stracić orientację, a zimą strome stoki są lawiniaste. Słowackie Pogotowie Górskie (HZS): 18 300 (z zagranicznego numeru +421 18 300) lub 112.

Zdjęcia: I would appreciate being notified if you use my work outside Wikimedia. More of my work can be found in my personal gallery., CC BY-SA 4.0; Pe3kZA, CC BY-SA 3.0; Michal Klajban, CC BY-SA 4.0; David Paloch (Caroig), CC BY-SA 2.5; Pudelek, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.