Penteleu
Penteleu (rum. Vârful Penteleu, węg. Pintilő) to najwyższy szczyt Gór Buzău, o wysokości 1772 m, w Karpatach Krzywizny (Karpaty Wschodnie, Rumunia). Wznosi się w masywie Penteleu na północnym zachodzie okręgu Buzău, w gminie Gura Teghii, w pobliżu granicy z okręgiem Covasna. Masyw leży między dolinami rzek Bâsca Mare i Bâsca Mică; najbliższe wsie to Secuiu (około 7 km), Vadu Oii (około 9 km) i Varlaam (około 11 km).
Według węgierskiej Wikipedii Góry Buzău są w większości średniej wysokości, ze średnią 1000–1200 m, i tylko w jednym miejscu przekraczają 1700 m – właśnie na Penteleu. Należą do nich także masywy Siriu, Tătaru, Podu Calului i Ivănețu. Na szczycie Penteleu stoi krzyż.
Jak dojść / szlaki
Przez szczyt przebiegają europejski szlak dalekobieżny E8 i znakowany szlak sieci krajowej oznaczony czerwonym paskiem. Wśród linków zewnętrznych rumuńska Wikipedia wymienia dwudniową wędrówkę ze wsi Varlaam (gmina Gura Teghii) przez Gura Cernatului, szałas Cernatul i stację meteorologiczną Penteleu na szczyt. Podejścia są długie, więc planuj cały dzień.
Co widać ze szczytu
Penteleu góruje nad wszystkimi sąsiadami: podczas gdy Góry Buzău trzymają się zwykle wysokości 1000–1200 m, Penteleu wyraźnie wznosi się ponad otoczenie. Węgierska Wikipedia, opisując panoramę z grzbietu Zăganu w Górach Ciucaș, wymienia Penteleu wśród szczytów stamtąd widocznych.
Przyroda i historia
Góry Buzău zbudowane są wyłącznie ze skał osadowych – silnie sfałdowanego fliszu. Ich grzbiety są zaokrąglone lub wąskie, rozczłonkowane przez kotliny (Nehoiu, Varlaam, Comandău), głębokie doliny i szerokie siodła z przełęczami. Góry te są wciąż aktywne tektonicznie: wypiętrzają się o 0,5–1 mm rocznie, a w pobliżu leży epicentralna strefa trzęsień ziemi Vrancei. Trzęsienia ziemi, wylesianie, obfite opady i mróz powodują tu duże osuwiska i obrywy na stromych stokach.
Masyw Penteleu ogłoszono rezerwatem leśnym. Istnieje tu też obszar Natura 2000 „Penteleu” o powierzchni 11 268 ha (od 2007 roku, a od 2022 roku specjalny obszar ochrony) z buczynami, świerczynami i lasami mieszanymi, pastwiskami i zaroślami alpejskimi. Wśród roślin są dzwonki, tojad żółty, czosnek niedźwiedzi i przylaszczka siedmiogrodzka. W świerczynach między Penteleu a Górami Vrancea fotografowie uwiecznili ślady niedźwiedzi – podrapane pnie i odchody.
Nazwa szczytu jest znana daleko poza górami: Penteleu to odmiana rumuńskiego sera z mleka owczego (brânză lub cașcaval), pochodząca właśnie z Gór Buzău.
Bezpieczeństwo, sezon i zasady
Grzbiety Penteleu są otwarte, więc we mgle i podczas burzy jest tu niebezpiecznie, a zimą spada głęboki śnieg. Salvamont radzi sprawdzić prognozę na najbliższą dobę, nie chodzić samotnie, poinformować bliskich o trasie i mieć mapę, kompas, latarkę oraz zapas wody.
Niedźwiedzie są tu czymś zwyczajnym. Nie schodź ze znakowanych ścieżek, chodź w grupie i rozmawiaj, nie wędruj wieczorem i nocą, nie trzymaj jedzenia w namiocie i wieszaj je z dala od obozu. Psy pasterskie przy szałasach mogą rzucać się na turystów – nie uciekaj, osłoń się plecakiem. W razie wypadku dzwoń do krajowej dyspozytorni 0SALVAMONT – 0725 826 668 lub na 112; porady dotyczące spotkań ze zwierzętami są na stronie Salvamont România.
Zdjęcia: Claudiu Constantin, CC BY-SA 3.0; Claudiu Constantin, CC BY-SA 3.0 — Wikimedia Commons.
Jak dojechać z Ukrainy
Przejścia graniczne
- Porubne – Siret — drogowe i piesze, całodobowo
- Diakiwci – Racovăț — drogowe i piesze, całodobowo Bez ruchu towarowego.
- Krasnoilsk – Vicovu de Sus — drogowe i piesze, 08:00–20:00 Tylko auta do 3,5 t i piesi; nie całodobowo.
- Sołotwyno – Sighetu Marmației — drogowe i piesze, całodobowo Tylko ruch osobowy: pojazdy do 3,5 t i do 9 miejsc, piesi.
- Diakowe – Halmeu — drogowe, całodobowo Brak odprawy pieszych.
Samochodem
Czerniowce – Braszów ≈395 km, ≈7 h 03 min (przez Diakiwci – Racovăț); Rachów – Braszów ≈419 km, ≈7 h 24 min (przez Sołotwyno – Sighetu Marmației); Użhorod – Braszów ≈522 km, ≈8 h 39 min (przez Diakowe – Halmeu). Czas bez kolejek na granicy, nasze wyznaczanie trasy (GraphHopper, OSM).
Sprawdzono 03.11.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.
Komentarze
Doświadczenia podróżnych: relacje, porady, pytania.
Nikt jeszcze nie opisał stanu tego szlaku. Byłeś tu niedawno? Napisz, jak jest teraz.
Lokalizacja na mapie
Woda i schronienie w pobliżu
- Źródło pod szczytem Penteleu (stok wschodni)720 m · Niezweryfikowane · 1 509 m
- Źródło pod szczytem Penteleu (stok północno-wschodni)1,5 km · Niezweryfikowane · 1 417 m
- Źródło pod Stana1,7 km · Niezweryfikowane · 1 305 m
Ciekawe w pobliżu
SzczytGoruwysokość 1 785 m22 km od „Penteleu”„granica tysiącletnia”; z sąsiedniego szczytu Lăcăuți dojście na Goru zajmuje około 3 godziny. Najbliższą miejscowością jest Comandău (około 11,9 km w linii prostej).
SzczytLăcăuțiwysokość 1 777 m25 km od „Penteleu”Na szczycie od kilku dekad działa stacja meteorologiczna, a w latach 1940 oraz 1945–1947 przez Lăcăuți przebiegała granica państwowa.
WodospadWodospad Putna (Cascada Putnei)Lepșa · Góry Vrancea39 km od „Penteleu”546 m n.p.m.Wodospad Putna (Cascada Putnei, inna nazwa: Săritoarea Putnei) leży na rzece Putna koło wsi Lepșa w gminie Tulnici, w okręgu Vrancea.
