Uzdrowisko Sovata: heliotermiczne jezioro Ursu

Sovata to uzdrowisko balneoklimatyczne w okręgu Marusza w Siedmiogrodzie, położone na wysokości 475–530 m u południowo-zachodniego podnóża gór Gurghiu (Karpaty Wschodnie). Miasteczko leży w górnym biegu rzeki Târnava Mică, w kotlinie Praid–Sovata, otoczonej lasami bukowymi i dębowymi oraz wzgórzami z wysadami soli. Sławę zawdzięcza słonym jeziorom, przede wszystkim jezioru Ursu (Lacul Ursu, „Niedźwiedziemu”), uważanemu za największe jezioro heliotermiczne w Europie. Powstało w 1875 roku, gdy grunt nad wysadem soli zapadł się, a zagłębienie wypełniły potoki. Zgodę na korzystanie z wody jezior do kąpieli uzdrowisko otrzymało w 1876 roku, a oficjalnym uzdrowiskiem Sovata została w 1884 roku. W okresie międzywojennym kilkakrotnie odwiedzała ją rumuńska rodzina królewska.

Naturalne czynniki lecznicze

Głównym czynnikiem jest silnie zmineralizowana woda chlorkowo-sodowa słonych jezior. Wokół uzdrowiska jest ich kilka: Ursu (ok. 46 000 m², głębokość 18,4 m), Aluniș (ok. 9000 m²), Verde, Negru, Roșu, Mierlei i Șerpilor; według rumuńskiej Wikipedii stężenie soli wynosi w nich od 40 do 250 g na litr.

• Heliotermia. Potoki wpadające do jeziora Ursu tworzą na powierzchni cienką warstwę słodkiej wody. Nie miesza się ona z ciężką słoną wodą i działa jak pokrywa: ciepło słońca gromadzi się pod nią i prawie nie uchodzi do powietrza. Latem woda ma przy powierzchni ok. 10–20 °C, na głębokości 1 m – 30–40 °C, a na głębokości 1,5 m – 40–60 °C. Zjawisko opisał w latach 1898–1901 węgierski uczony Sándor Kalecsinszky, właśnie na przykładzie tego jeziora.
• Słona woda i muł – wykorzystywane do ciepłych kąpieli w wannach i basenach oraz do okładów borowinowo-mułowych.
• Klimat – podgórski, z chłodnym latem (średnia lipca 18,5 °C) i łagodną zimą (styczeń −3,5 °C); roczna suma opadów to ok. 750 mm.

Jezioro Ursu wraz z okolicznymi lasami na zasolonych glebach tworzy rezerwat o powierzchni 79 ha; samo jezioro jest pomnikiem przyrody.

Co się leczy

Wskazania podawane przez źródła rumuńskie to choroby ginekologiczne (przewlekłe stany zapalne, zaburzenia czynności jajników, niepłodność), zwyrodnieniowe i zapalne choroby stawów i kręgosłupa (spondyloza, artroza, poliartroza, zapalenia ścięgien, zapalenie okołostawowe barku), stany po urazach i operacjach stawów, mięśni i kości, choroby obwodowego układu nerwowego, niektóre zaburzenia endokrynologiczne oraz obwodowe zaburzenia naczyniowe. Operator bazy zabiegowej Ensana dodaje przy kąpielach solankowych także choroby skóry, stres i zmęczenie oraz rehabilitację po zabiegach ortopedycznych.

Ensana wymienia też przeciwwskazania do kąpieli solankowych: ostre choroby zakaźne, gorączka, ostre stany zapalne, nieleczone lub źle kontrolowane nadciśnienie, padaczka, ostra zakrzepica i zapalenie żył, owrzodzenia i rany skóry, ciężka duszność, nieleczona nadczynność tarczycy, ciężkie choroby sercowo-naczyniowe, nowotwory złośliwe i choroby krwi, menstruacja. Informacje mają charakter poglądowy i nie są poradą medyczną: kurację i zabiegi zleca lekarz po konsultacji.

Zabiegi i kąpiel w jeziorze

• Kąpielisko nad jeziorem Ursu – latem otwarte dla wszystkich chętnych; zarządza nim Ensana Health Spa Hotels Sovata. Sezon 2026 otwarto 26 czerwca, kąpielisko działa do połowy września, zależnie od pogody. Od 13:00 do 15:00 nie wolno wchodzić do wody – jezioro „odpoczywa”. W słonej wodzie ciało łatwo unosi się na powierzchni; nie zanurzaj głowy i nie przebywaj w wodzie zbyt długo – czas kąpieli najlepiej uzgodnić z lekarzem.
• Bazy zabiegowe hoteli – w hotelach uzdrowiskowych Ensana wykonuje się kąpiele w słonej wodzie z jeziora (we wspólnym basenie i w wannach indywidualnych, sesja 15–20 minut), zabiegi borowinowo-mułowe, zabiegi ginekologiczne, kinezyterapię w basenach, elektro- i hydroterapię.
• Spacery wokół jezior – ścieżki rezerwatu prowadzą obok jezior Aluniș, Negru i Verde do Solnej Góry (Muntele de Sare), gdzie sól wychodzi na powierzchnię; jezioro Negru jest według miejscowych źródeł najstarsze, powstało w 1710 roku.

Informacje praktyczne

Część uzdrowiskowa miasta to dzielnica Băile Sovata wokół jeziora Ursu, 60 km na wschód od Târgu Mureș, przy drodze DN13A. Do Sovaty prowadzi też linia kolejowa Blaj – Târnăveni – Praid. Kąpielisko nad jeziorem działa tylko latem, bazy zabiegowe hoteli – przez cały rok. Godziny otwarcia kąpieliska i ceny biletów na sezon ogłasza operator – sprawdź je na stronie Ensana przed wyjazdem. W najgorętsze dni woda przy dnie jest znacznie cieplejsza niż przy powierzchni, dlatego na dzieci trzeba szczególnie uważać.

Dojazd z Ukrainy

Z Czerniowiec – 298 km, ok. 5 h 45 min przez przejście Porubne – Siret; z Rachowa – 269 km, ok. 5 h 05 min przez przejście Sołotwyno – Sighetu Marmației; z Użhorodu – 387 km, ok. 6 h 39 min przez przejście Diakowe – Halmeu. Czasy podano bez kolejek na granicy. Na drogach Rumunii potrzebna jest e-winieta rovinieta.

W pobliżu

Nasza strona miejscowości: Sovata. 7 km dalej, w okręgu Harghita, leży Praid ze słynną kopalnią soli – po powodzi w 2025 roku zamkniętą dla zwiedzających; na wschód, za przełęczami, znajduje się uzdrowisko Borsec ze źródłami szczawowymi. Oficjalne informacje o bazie zabiegowej i kąpielisku – na stronie Ensana Sovata.

Zdjęcia: Țetcu Mircea Rareș, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Kántor Lajos, Public domain, Wikimedia Commons; Sie, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons.