Uzdrowisko Borsec: szczawy i centrum Fontana

Borsec to niewielkie miasteczko uzdrowiskowe na północnym wschodzie okręgu Harghita, położone na wysokości 850–950 m w małej kotlinie, gdzie stykają się góry Giurgeu, Bistrița i Călimani (Karpaty Wschodnie). Otaczają je zwarte lasy świerkowe, a sławę przyniosły mu liczne źródła szczaw – gazowanych wód mineralnych. Wodę z Borsec butelkuje się od lat 1804–1806; w 1873 roku zdobyła medal na Wystawie Światowej w Wiedniu i od tego czasu nazywa się ją „królową wód mineralnych”. Pierwsze łaźnie zbudowano w połowie XIX wieku, w okresie międzywojennym uzdrowisko przeżywało rozkwit, a w 1953 roku Borsec otrzymał status miasta uzdrowiskowego. Po latach 90. stare budynki zabiegowe popadły w ruinę, a bazę zabiegową zamknięto; leczenie wznowiono dopiero pod koniec 2022 roku, gdy władze miasta otworzyły nowe centrum Fontana Spa & Balneo.

Naturalne czynniki lecznicze

• Wody mineralne – mieszane szczawy wodorowęglanowe, wapniowo-magnezowe (część źródeł także sodowe) o zmiennej zawartości żelaza. Dwutlenek węgla pochodzi z wygasłego łańcucha wulkanicznego Călimani – Gurghiu – Harghita: wznosząc się z głębi, nasyca wodę przepływającą przez wapienie dolomityczne. Najbardziej znane źródła pitne to Boldizsár (nr 3), László (nr 5), Lázár (nr 6), Kossuth (nr 10), Petőfi (nr 11) oraz słabo radoczynne źródło Pierre'a Curie; główne źródła nr 1 i 2 ujęto do butelkowania.
• Mofeta – naturalne wyziewy suchego dwutlenku węgla; jedną z nich urządzono przy Izvorul Străvechi („Pradawnym Źródle”), gdzie dawniej było pierwsze kąpielisko.
• Torf i muł – w Górnym Borsec są torfowiska o miąższości ponad 10 m, wykorzystywane jako borowina lecznicza.
• Klimat – górski, bodźcowy, z czystym, bogatym w ozon powietrzem, przewagą jonizacji ujemnej i małymi wahaniami temperatury: średnia roczna ok. 5 °C, w lipcu ok. 15 °C.

Co się leczy

Według centrum Fontana kuracja pitna wodą mineralną ze źródeł uzdrowiska jest wskazana w przewlekłych nieżytach żołądka z obniżoną lub prawidłową kwasowością, dyspepsji, niepowikłanej chorobie wrzodowej poza zaostrzeniami i po operacjach żołądka, dyskinezach dróg żółciowych, przewlekłym niekamiczym zapaleniu pęcherzyka żółciowego i po jego usunięciu, przewlekłym zapaleniu wątroby, zespole jelita drażliwego, przewlekłych chorobach nerek i dróg moczowych (w tym kamicy przy drożnych drogach moczowych), nadczynności tarczycy, cukrzycy, otyłości, dnie moczanowej i obniżonej gęstości kości. Kąpiele w wodzie mineralnej są wskazane w nadciśnieniu tętniczym I–II stopnia kontrolowanym lekami, chorobie niedokrwiennej serca (także co najmniej 3 miesiące po zawale lub operacji), wczesnych stadiach miażdżycy tętnic obwodowych, zespole Raynauda, przewlekłej niewydolności żylnej I–II stopnia, zwyrodnieniowych i zapalnych chorobach stawów, schorzeniach neurologicznych (także po udarze u osób stabilnych), następstwach operacji narządu ruchu oraz chorobach skóry i narządów płciowych. Osobne programy centrum dotyczą przewlekłych chorób dróg oddechowych i laryngologicznych (alergiczny nieżyt nosa, POChP, astma) oraz przemęczenia.

Pacjenci z chorobami sercowo-naczyniowymi muszą przywieźć aktualne badania krwi i moczu, EKG, badanie dopplerowskie i opinię kardiologa. Mofeta jest przeciwwskazana m.in. w niewydolności serca, zaawansowanej miażdżycy, chorobach nowotworowych i gruźlicy płuc; nadmiar dwutlenku węgla wywołuje ból głowy, zawroty i nudności. Informacje mają charakter poglądowy i nie są poradą medyczną: kurację i zabiegi zleca lekarz po konsultacji.

Zabiegi i pijalnie

• Źródła pitne – w centrum uzdrowiska, wzdłuż alei „7 Źródeł” (Aleea 7 Izvoare) i wokół niej, stoją drewniane altany z początku XX wieku nad źródłami Boldizsár, László, Lázár, Kossuth i Petőfi; wodę można nabierać bezpłatnie. Kurację pitną warto podejmować tylko za radą lekarza.
• Fontana Spa & Balneo – ponad 3000 m² w centrum uzdrowiska: kryte baseny ze zwykłą wodą podgrzewaną do 30 °C (brodzik do 32 °C), baseny zewnętrzne (tylko latem), „łaźnia sakralna” z basenami wody mineralnej, sauny i grota solna. W części balneologicznej – konsultacja lekarza medycyny fizykalnej i rehabilitacji, masaż podwodny, hydromasaż, kąpiele kwasowęglowe, elektroterapia, kinezyterapia, okłady parafinowe i masaże.
• Polana Wróżek (Poiana Zânelor) – baseny pod gołym niebem napełniane przez źródła mineralne, z przebieralniami i miejscami do odpoczynku; według portalu turystycznego okręgu Harghita wstęp jest wolny.
• Łaźnia Ó-Sáros – odbudowana według XIX-wiecznej architektury, z basenami ciepłej i zimnej wody mineralnej; według strony Fontana dostępna dla zorganizowanych grup, bilety sprzedaje centrum Fontana.

Informacje praktyczne

Fontana Spa & Balneo mieści się przy Strada Carpați 101A. Stan na listopad 2026 (strona fontanaborsec.ro): konsultacje lekarskie od poniedziałku do piątku 8:00–15:00, zabiegi 8:00–16:00, konieczny wcześniejszy zapis telefoniczny. Baseny są czynne codziennie; bilet dla dorosłych kosztuje 75 lei za 3 godziny, 120 lei za 6 godzin i 150 lei bez limitu; dla dzieci 35, 60 i 75 lei; dla seniorów od poniedziałku do czwartku 55 lei (3 godziny) i 85 lei (6 godzin). Aktualne ceny programów — na oficjalnej stronie centrum Fontana. Osobom ubezpieczonym w rumuńskim systemie zdrowia konsultacja i do 4 zabiegów dziennie mogą być refundowane ze skierowaniem od lekarza rodzinnego. Uzdrowisko jest przyjemne także zimą – działa tu niewielki stok narciarski.

Dojazd z Ukrainy

Z Czerniowiec – 224 km, ok. 4 h 20 min przez przejście Porubne – Siret; z Rachowa – 263 km, ok. 6 h 10 min przez przejście Sołotwyno – Sighetu Marmației; z Użhorodu – 416 km, ok. 7 h 10 min przez przejście Diakowe – Halmeu. Czasy podano bez kolejek na granicy. Na drogach Rumunii potrzebna jest e-winieta rovinieta. Uzdrowisko leży przy drodze DN15; najbliższa stacja kolejowa jest w Toplița, 26 km dalej.

W pobliżu

Nad uzdrowiskiem wznosi się trawertynowe wzgórze Scaunul Rotund (982 m) – rezerwat o powierzchni 70 ha z formami krasowymi, Grotą Niedźwiedzią, jaskinią z naciekami i Jaskinią Lodową (Peștera de Gheață), w której lód utrzymuje się do późnej wiosny lub lata (zwiedzać można tylko część przy wejściu). Na północy leży szczyt Budacu w górach Bistrița, na wschodzie masyw Ceahlău z wodospadem Duruitoarea. Około 55 km na południowy zachód (w linii prostej) leży uzdrowisko Sovata z heliotermicznym jeziorem Ursu. Oficjalne informacje – na stronie Fontana Borsec.

Zdjęcia: Elekes Andor, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Accipiter Gentilis, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons.