Budacu

Budacu (rum. Vârful Budacu, też Budacul; węg. Nagy-Budak) to najwyższy szczyt Gór Bystrzyckich w rumuńskich Karpatach Wschodnich, o wysokości 1859 m. Góry Bystrzyckie zajmują około 1200 km² między doliną Bystrzycy na północnym wschodzie a jej dopływem Bistricioarą na południu i zachodzie. Składają się z dwóch masywów o niemal równej powierzchni – Pietrosul Bistriței na północy i Budacu na południu – rozdzielonych doliną Neagra, którą biegnie droga DJ174 z Panaci do Broșteni.

Według rumuńskiej Wikipedii główna grań masywu Budacu rozpada się na dwa niemal prostopadłe łańcuchy w kształcie litery „T”. Biegnie nią granica okręgów Neamț i Suczawa. Najbliższe wsie, w dolinach na wschodzie, to Pârâul Cârjei, Borca i Mădei, około 11 km od szczytu.

Jak dojść / szlaki

Na szczyt prowadzi szlak znakowany czerwonym krzyżem: z miasta Broșteni przez Budacu na przełęcz Țibleș; według OSM przechodzi tędy też europejski szlak dalekobieżny E8. Rumuńska Wikipedia zaznacza, że ścieżka na Budacu łączy się na zachodzie z „Drumul Ieșenilor” – dawną drogą północ–południe między doliną Bistricioary a kotliną Șaru Dornei.

Ostrzega też przed trudnościami. Same góry są łatwo dostępne drogami, ale ścieżki mają średnią lub podwyższoną trudność z powodu dużej różnicy wysokości między dolinami a granią oraz stromych stoków. Znakowanie na północy pasma jest utrzymane, na południu często znika; w centralnej części masywu Budacu znaki są rzadkie i miejscami zanikają zupełnie. W masywie nie ma schronisk ani schronów, więc trzeba liczyć wyłącznie na siebie, mapę i GPS.

Co widać ze szczytu

Źródła nie opisują panoramy. Ze względu na położenie na północy za doliną Neagra leży masyw Pietrosul Bistriței, na wschodzie dolina Bystrzycy, a na południu dolina Bistricioary z masywem Ceahlău za nią.

Przyroda i historia

Oba masywy zbudowane są z łupków krystalicznych – skał metamorficznych, na których miejscami leżą osady triasu i kredy. Średnia roczna temperatura w górach wynosi 2–6 °C, a powyżej 1800 m tylko 0–2 °C; opady sięgają 800–1200 mm rocznie lub więcej, często wieją silne wiatry, lato jest krótkie, a zima długa. Do 1200 m rosną buczyny, wyżej lasy mieszane i iglaste, a na szczytach hale z jałowcem, kosodrzewiną, borówką czarną i brusznicą.

W lasach żyją dzik, borsuk, wilk, lis, żbik, sarna, niedźwiedź, jeleń i ryś, a wśród ptaków jarząbek, głuszec, dzięcioły i orzeł przedni. Według rumuńskiej Wikipedii skaliste, częściowo zalesione granie to ulubione siedlisko żmij.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Z powodu rzadkich znaków i braku schronień wyprawę na Budacu trzeba starannie zaplanować i nie iść samotnie. Na skalistych graniach patrz pod nogi – żyją tu żmije. Salvamont radzi sprawdzić prognozę na najbliższą dobę, nie chodzić samotnie, informować bliskich o trasie, mieć mapę, kompas, latarkę, zapas wody i naładowany telefon, a w razie burzy natychmiast schodzić z odkrytej grani. Zimą śnieg zasypuje i tak nieliczne znaki. Źródła nie podają informacji o parku narodowym ani przyrody wokół szczytu.

Niedźwiedzie są w tych górach czymś zwyczajnym. Nie schodź ze znakowanych ścieżek, odzywaj się w czasie marszu, nie wędruj wieczorem i nocą, nie trzymaj jedzenia w namiocie i przechowuj je z dala od obozu. Psy pasterskie przy szałasach mogą rzucać się na turystów – nie uciekaj, zatrzymaj się i osłoń plecakiem. W razie wypadku dzwoń do krajowej dyspozytorni 0SALVAMONT – 0725 826 668 lub na 112; porady dotyczące spotkań ze zwierzętami są na stronie Salvamont România.