Czarna ceramika z Marginei: pracownia rodziny Magopăț

Czarna ceramika z Marginei: szóste pokolenie rodziny Magopăț

Marginea to duża wieś w rumuńskiej części Bukowiny, między miastem Rădăuți a monasterem Sucevița. Zna ją cała Rumunia dzięki jednemu rzemiosłu — czarnej ceramice. Gliniane garnki, dzbany, miski i wazony nie są tu szkliwione: głęboką czerń zyskują w piecu, gdzie wypala się je bez dostępu tlenu, w gęstym dymie z jodłowego drewna.

Najbardziej znana pracownia we wsi należy do rodziny Magopăț. Według samych garncarzy w Marginei lepi się naczynia od co najmniej 300 lat, a korzenie techniki sięgają czasów dackich. Obecny mistrz, Corneliu Magopăț, to już szóste pokolenie rodziny: pierwszy raz usiadł przy glinie w wieku sześciu lat, jako dziewięcio-, dziesięciolatek robił już wazony, a zawodowo pracuje od 1991 r. Ukończył studia ekonomiczne, ale wrócił do domu, do koła garncarskiego. Kiedyś czarną ceramiką zajmowało się około 60 rodzin we wsi; po latach 90. większość porzuciła rzemiosło. Dziś, jak opowiada mistrz, tradycję podtrzymują trzy rodziny i wszystkie pracują w jednej pracowni: trzech garncarzy, trzy dekoratorki zdobiące wyroby przed wypałem, a żona Corneliu maluje gotowe naczynia.

Technika prawie się nie zmieniła. Glinę oczyszcza się i ugniata, a potem formuje na kole — ręcznym lub elektrycznym — kilkoma prostymi narzędziami. Wzór wciska się w jeszcze wilgotne naczynie, a podsuszone wyroby poleruje rzecznym krzemieniem do miękkiego połysku. Następnie naczynia suszy się i wypala w zamkniętym piecu w temperaturze około 900 °C na jodłowym drewnie. Od formowania do gotowego garnka mijają mniej więcej trzy tygodnie. Pracownia Magopăț znalazła się w katalogu Homo Faber, który skupia najlepszych rzemieślników Europy.

Dlaczego warto

Można tu zobaczyć rzemiosło na żywo: w pracowni pracują garncarze, a odwiedzający patrzą, jak z bryłki gliny na kole wyrasta dzban, jak pojawia się na nim wzór i jak naczynia przygotowuje się do wypału. To nie muzeum — na półkach stoją świeże wyroby prosto z pieca, a obok pracują ludzie, dla których glina to codzienna praca.

Pracownia prowadzi też zajęcia przy kole garncarskim pod okiem Corneliu Magopăța: około dwóch godzin, grupy od 2 do 6 osób, dorośli i dzieci pracują na zmianę. Swój wyrób można zabrać i wysuszyć w domu albo zostawić mistrzowi do ozdobienia i wypalenia. Zajęcia trzeba umówić wcześniej telefonicznie.

Co zobaczyć i kupić

• Garnki do gołąbków — bukowińska klasyka: sarmale tradycyjnie dusi się tu w czarnych glinianych garnkach.
• Dzbany, kubki i karafki z odciskanym wzorem i matowym połyskiem od krzemienia.
• Wazony i naczynia dekoracyjne z motywami inspirowanymi znaleziskami archeologicznymi oraz malowane wazony z kłosami i makami.
• Miski, półmiski i naczynia do zapiekania — do codziennego użytku.
• Drobne pamiątki — dzwoneczki, świeczniki, ozdobne talerzyki.

Wyroby sprzedaje sklep przy pracowni; część asortymentu można też zamówić w sklepie internetowym pracowni z dostawą na terenie Rumunii.

Informacje praktyczne

Adres: Calea Bucovinei 194, gmina Marginea, okręg Suczawa — przy głównej drodze przez wieś; przy wejściu stoi duża rzeźba czarnego dzbana, obok parking.

Dojazd: około 10 km na zachód od miasta Rădăuți i około 50 km od Suczawy. Z Ukrainy najbliższe przejścia graniczne to Krasnoilsk — Vicovu de Sus, skąd do Marginei jest około 15 km (sprawdź aktualny tryb pracy przejścia), lub Porubne — Siret, około 45 km przez Rădăuți.

Godziny: pracownia i sklep są czynne codziennie w godz. 9:00–19:00 (stan na listopad 2026, według strony pracowni). Zajęcia przy kole — po wcześniejszym umówieniu.

Kontakt: tel. +40 745 922 949, e-mail [email protected].

W pobliżu

• Monaster Sucevița z malowanymi fasadami (UNESCO) — około 8 km na zachód.
• Monaster Putna, ufundowany przez Stefana Wielkiego — około 25 km.
• Kolejka wąskotorowa „Huțulca” w Moldovicie — za przełęczą, około 40 km.
• Góra Rarău nad Câmpulung Moldovenesc — około 70 km drogą.

Oficjalna strona: ceramicamarginea.ro

Zdjęcia: Ceramica Marginea, oficjalna strona.