Giumalău

Giumalău (rum. Vârful Giumalău) to najwyższy szczyt masywu Rarău–Giumalău w Karpatach Wschodnich, o wysokości 1857 m. Masyw leży w rumuńskiej części Bukowiny, w okręgu Suczawa, między dolinami Mołdawy i Bystrzycy, w pobliżu miast Câmpulung Moldovenesc i Vatra Dornei. Góry Giumalău stanowią jego zachodnią część; sąsiedni wapienny Rarău (1651 m) jest znacznie niższy.

Według rumuńskiej Wikipedii Giumalău jest dużo starszy od Rarău i zbudowany z łupków krystalicznych. Jego główny grzbiet biegnie z północnego zachodu na południowy wschód powyżej 1400 m, a od szczytu na północny zachód i południe odchodzą płaskie grzbiety boczne z terasami na 1000–1200 i 1350–1450 m, które stromo opadają do dolin Bystrzycy i Putny. Najbliższe wsie to Chiril (około 7 km), Rusca (około 8 km) i Pojorâta (około 10 km).

Jak dojść / szlaki

Przez szczyt prowadzi czerwony pasek – główny szlak grzbietowy gór Giumalău–Rarău–Tarnița, długi na około 58 km, od przełęczy Mestecăniș do Gór Stânișoara; muntii-nostri.ro zaleca na niego 3–4 dni. Tą samą linią biegnie europejski szlak dalekobieżny E8. Od przełęczy Mestecăniș ścieżka mija przekaźniki, górę Lat z dwoma drewnianymi skitami i polanę Fierului, po czym wychodzi na dział wód Plaiul Giumalăului, dokąd dochodzą szlaki z Vatra Dornei. Za polaną Ciungi, gdzie dołącza żółty pasek, stroma droga wyprowadza na szczyt z dużym krzyżem. Istnieje osobny wariant zimowy znakowany na pomarańczowo.

Ze szczytu czerwony pasek schodzi przez kosodrzewinę do lasu i dalej do drogi Transrarău (DJ175B) w stronę Rarău. Na szczyt prowadzi też niebieska kropka od wąwozu Zugreni nad Bystrzycą do stacji Valea Putnei. Przy złej pogodzie, według muntii-nostri.ro, można zejść do schroniska Giumalău pod szczytem.

Co widać ze szczytu

Muntii-nostri.ro nazywa panoramę z Giumalău jedną z najpiękniejszych w Karpatach. Widać Obczyny Bukowińskie i sylwetkę Rarău, na południu i południowym wschodzie poszarpany grzbiet Bogolin–Pietrosu Bistriței, dalej Góry Bystrzyckie, Góry Stânișoara, a w ostatnim planie Ceahlău. Na zachodzie wznoszą się Góry Kelimeńskie, na północnym zachodzie masyw Suhard, flankowany przez Góry Rodniańskie i Marmaroskie.

Przyroda i historia

Górną część góry zajmują hale subalpejskie z borówką i kosodrzewiną. Na północno-zachodnim stoku, ku źródłom potoku Roșu (Putna Mare), leży rezerwat leśny „Codrul secular Giumalău” o powierzchni 309,5 ha, utworzony w 2000 roku; chroni lasy kwaśnolubne, buczyny i lasy mieszane, skaliste stoki, piargi, zarośla alpejskie i łąki. Według angielskiej Wikipedii na pobliskiej stacji meteorologicznej Rarău średnia temperatura stycznia wynosi −7 °C, lipca 11,4 °C, a pokrywa śnieżna leży średnio 163 dni w roku.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Szczyt nie leży w parku narodowym; rezerwat leśny na stoku jest chroniony prawem, więc nie schodź tam ze ścieżek. Szlak grzbietowy jest długi, a otwarte hale pod szczytem nie dają schronienia przed burzą. Salvamont radzi sprawdzić prognozę na najbliższą dobę, nie chodzić samotnie, informować bliskich o trasie, mieć mapę, kompas, latarkę, zapas wody i naładowany telefon, a w razie burzy natychmiast schodzić z odkrytej grani. Zimą śnieg zasypuje znaki, dlatego trzymaj się pomarańczowego wariantu zimowego.

Niedźwiedzie są w tych górach czymś zwyczajnym. Nie schodź ze znakowanych ścieżek, odzywaj się w czasie marszu, nie wędruj wieczorem i nocą, nie trzymaj jedzenia w namiocie i przechowuj je z dala od obozu. Psy pasterskie przy szałasach mogą rzucać się na turystów – nie uciekaj, zatrzymaj się i osłoń plecakiem. W razie wypadku dzwoń do krajowej dyspozytorni 0SALVAMONT – 0725 826 668 lub na 112; porady dotyczące spotkań ze zwierzętami są na stronie Salvamont România.

Zdjęcia: Mihai Burlacu, CC BY-SA 3.0; Stanislav Dusík, CC BY-SA 4.0; Haller1962, CC BY-SA 4.0; Mihai Burlacu, CC BY-SA 3.0; Mihai Burlacu, CC BY-SA 3.0 — Wikimedia Commons.