Ciortea

Ciortea (rum. Muntele Ciortea, niem. Hohe Scharte, węg. Csortea) to góra w zachodniej części Fogaraszy z trzema bliskimi wierzchołkami, z których najwyższy, Ciortea Zachodnia (Ciortea 1), ma 2427 m. Stoi w grani głównej, na granicy okręgów Sybin i Vâlcea. Według Munții Noștri grupa Ciortea – Boia to ostatnie na zachodzie Fogaraszy skupisko szczytów powyżej 2400 m: grań nie opada tu poniżej tej wysokości na odcinku ok. 400 m.

Pod północną ścianą góry leży polodowcowe jezioro Avrig, a na północ odchodzą długie grzbiety ku dolinie Aluty. Ciortea to pierwsza z trzech grup wysokich szczytów zachodnich Fogaraszy, z których każda ma „swoje” jezioro i schronisko: Ciortea – Boia z jeziorem Avrig i schroniskiem Bârcaciu, dalej na wschód Negoiu – Lespezi – Călțun oraz Vânătarea lui Buteanu – Capra nad jeziorem Bâlea.

Jak dojść / szlaki

Najczęstsze podejście prowadzi od północy, z miasta Avrig. Według Munții Noștri 14 km drogi (10 km asfaltu, dalej dobra droga leśna) prowadzi do pensjonatu Poiana Neamțului (706 m); jego pierwszy budynek powstał w 1906 roku dla strażników granicznych pilnujących ówczesnej granicy austro-węgiersko-rumuńskiej na grani Fogaraszy. Stamtąd ścieżka wspina się 844 m do schroniska Bârcaciu, potem na szeroki grzbiet Scărișoara z niewielkimi niszami niwalnymi i oczkami, w których odbijają się Negoiu i grzbiet Tunsului, i trawersuje pod szczytem Scara na przełęcz Curmătura de Vest a Gârbovei (2149 m) w grani głównej.

Z przełęczy na górę prowadzi czerwony krzyż – najpierw trawiastym grzbietem, a przed wierzchołkiem krótkim, stromym progiem skalnym; według rumuńskiej Wikipedii ścieżkę oznakowali wolontariusze stowarzyszenia Ecouri Verzi w sierpniu 2013 roku. Szlak kończy się na Ciortei Wschodniej, oznaczonej kopczykiem. Cała trasa z Poiana Neamțului to według Munții Noștri 24,8 km, ok. 1960 m podejść i 8:45–10:30 h marszu. Wrócić można granią główną (czerwony pasek), która miejscami eksponowaną ścieżką trawersuje stromą północną ścianę Ciortei do jeziora Avrig, a stamtąd do schroniska Bârcaciu.

Co widać ze szczytu

Według Munții Noștri z Ciortei Wschodniej widać jezioro Avrig w kotle i grań główną ze szczytami Scara, Ciortea Zachodnia i Vârtopu Roșu, a dalej wschodnią część Fogaraszy. Autorzy jesiennego opisu trasy wymieniają w panoramie także Negoiu, Lespezi, Cozię, Builę-Vânturarițę, Parâng, Retezat i Cindrel.

Przyroda i historia

Wysokości trzech wierzchołków Ciortei różnią się w źródłach. Według Munții Noștri zachodni wierzchołek ma na wszystkich mapach 2427 m, choć stoi na nim tylko kopczyk; na wschodnim tabliczka również podaje 2427 m, ale mapy dają mu 2419 m, a środkowy, bez ustalonej nazwy, ma ok. 2425 m. Sąsiedniej Boi jedne mapy przypisują 2431 m, inne tylko 2426 m.

Jezioro Avrig leży na wysokości ok. 2011 m; według rumuńskiej Wikipedii ma 1,47 ha powierzchni, do 4,5 m głębokości i ok. 180 m długości. Wypływa z niego rzeka Avrig. Jezioro to ulubione miejsce noclegu dla idących granią z Suru na Negoiu, jest tu źródło. Osobna ścieżka niebieskiej kropki prowadzi do niego od schroniska Bârcaciu – ok. 3 h i 800 m podejścia obok dwóch progów kotłów polodowcowych.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Grań Fogaraszy to obszar Natura 2000 „Munții Făgăraș” (ROSCI0122), a nie park narodowy; przestrzegaj regulaminu i znakowanych szlaków. Trawers północnej ściany Ciortei jest miejscami eksponowany i trudny przy złej pogodzie. Zimą Munții Noștri uznaje ścieżkę na szczyt za niedostępną bez specjalnego sprzętu; śnieg zakrywa znaki, a poniżej schroniska Bârcaciu widać ślady lawin – śledź biuletyn na meteoromania.ro. Latem uważaj na burze na otwartej grani.

Niedźwiedzie są w Fogaraszach czymś zwyczajnym: nie schodź ze znakowanych ścieżek, odzywaj się, nie trzymaj jedzenia w namiocie nad jeziorem i nie uciekaj przed psami przy szałasach. W razie wypadku dzwoń do krajowej dyspozytorni 0SALVAMONT – 0725 826 668 lub na 112; porady są na stronie Salvamont România.

Zdjęcia: Hardsr, Public domain; Hardsr, Public domain; Hardsr, Public domain; Krzysztof Dudzik-Górnicki (User:ToSter), CC BY-SA 3.0 — Wikimedia Commons.