Vânătarea lui Buteanu

Vânătarea lui Buteanu (rum. Vârful Vânătarea lui Buteanu, często też Vânătoarea lui Buteanu) to szczyt o wysokości 2507 m w Górach Fogaraskich w Karpatach Południowych. Według rumuńskiej i angielskiej Wikipedii jest ósmą co do wysokości górą Rumunii; spośród szczytów Fogaraszy wyższe są tylko Moldoveanu, Negoiu, Viștea Mare i Lespezi. Wierzchołek leży na granicy okręgów Sybin i Ardżesz, około kilometra na wschód od polodowcowego jeziora Bâlea i pół kilometra od jeziora Capra. Najbliższe wsie, Cârțișoara i Arpașu de Sus, leżą ponad 14 km na północ, w Kotlinie Fogaraskiej.

Węgierska Wikipedia zwraca uwagę na nietypowe położenie szczytu: to jedyna góra Fogaraszy powyżej 2500 m, która nie stoi w grani głównej, lecz nieco na północ od niej, na krótkim ramieniu. Szlak graniowy nie przechodzi więc przez wierzchołek — wchodzi się na niego osobnym odgałęzieniem.

Jak dojechać / szlaki

Vânătarea lui Buteanu uważa się za jeden z najłatwiejszych do zdobycia szczytów Rumunii powyżej 2500 m. Głównym powodem jest wysoko położony punkt wyjścia: latem nad jezioro Bâlea (około 2035 m) można dojechać szosą Transfogaraską, a zimą, według angielskiej Wikipedii, kolejką linową. Od jeziora na szczyt idzie się około 1,5–2 godzin.

Ścieżka znad jeziora Bâlea wyprowadza na grań główną na przełęcz Capra (Șaua Caprei) nad jeziorem o tej samej nazwie. Stamtąd szlak oznaczony niebieskim krzyżem prowadzi przez przełęcz Văiuga (Șaua Văiuga) prosto na wierzchołek; na tę przełęcz dochodzi też ścieżka z niebieską kropką z kotła Văiuga. Zwykle wraca się tą samą drogą.

Co widać ze szczytu

Według opisu zdjęcia ze szczytu w Wikimedia Commons wierzchołek oferuje szeroką panoramę Gór Fogaraskich. Poniżej leżą kotły z jeziorami Bâlea, Capra i Căprița, na zachodzie grań biegnie ku Negoiu, na wschodzie wznosi się masyw Moldoveanu, a na północy góry stromo opadają do Kotliny Fogaraskiej.

Przyroda i historia

Szczyt wznosi się nad kotłami polodowcowymi wyżłobionymi przez plejstoceńskie lodowce; największe z ich jezior, Bâlea, jest według węgierskiej Wikipedii największym jeziorem polodowcowym Fogaraszy. Stoki pokrywają piargi i hale.

Rumuńska Wikipedia wyjaśnia, że poprawna nazwa to Vânătarea, a forma «Vânătoarea» («polowanie») upowszechniła się przez niewiedzę dopiero po 1954 roku. Dawne słowo «vânătare» oznaczało odległe, sinawe skaliste wzniesienie; według innego wyjaśnienia tak nazywano kamieniste pastwiska nieprzydatne dla pasterzy. Węgierska Wikipedia podaje jeszcze dawniejszą formę nazwy — Vânătaia lui Buteanu, czyli «sinizna Buteanu».

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Choć Vânătarea lui Buteanu uchodzi za jeden z najłatwiejszych szczytów Rumunii powyżej 2500 m, to wciąż odsłonięty teren wysokogórski: burze, mgły i nagłe ochłodzenia zdarzają się także latem, więc wychodź wcześnie i przy ustabilizowanej pogodzie. Zimą stoki nad jeziorami Bâlea i Capra są lawiniaste, a wycieczka zamienia się w zimowy alpinizm. Grań Fogaraszy nie jest parkiem narodowym, lecz obszarem Natura 2000 «Munții Făgăraș» (ROSCI0122) z własnym regulaminem: chodź tylko znakowanymi szlakami i zabieraj śmieci ze sobą. Wysokogórski odcinek szosy Transfogaraskiej (DN7C) jest co roku zamykany na sezon zimowy; według stanu na listopad 2026 roku data otwarcia nie została ogłoszona — sprawdzaj komunikaty CNAIR. Zimą na wysokich graniach występuje duże zagrożenie lawinowe — śledź komunikat lawinowy rumuńskiej Krajowej Administracji Meteorologicznej (ANM) na meteoromania.ro.

W rumuńskich Karpatach żyje wiele niedźwiedzi. Ratownicy Salvamont radzą nie chodzić w pojedynkę, głośno rozmawiać, żeby zwierzę usłyszało cię z daleka, zachowywać dystans i nigdy nie dokarmiać zwierząt, a jedzenie trzymać w szczelnych pojemnikach z dala od namiotu; przy spotkaniu nie uciekać i powoli się wycofywać, nie odwracając się plecami.

Ratownictwo górskie: krajowa dyspozytornia Salvamont 0SALVAMONT = 0725 826 668 oraz numer alarmowy 112.

Ciekawostki

• To jedyny szczyt Fogaraszy powyżej 2500 m leżący poza granią główną.
• Znad jeziora Bâlea, dokąd latem można dojechać samochodem, na szczyt idzie się tylko 1,5–2 godzin.
• Rozpowszechniona nazwa «Vânătoarea» («polowanie») jest błędna: pierwotnie góra nazywała się Vânătarea.

Zdjęcia: Utilizator:Mitrutpopoiu, Public domain; Krzysztof Dudzik-Górnicki (User:ToSter), CC BY-SA 3.0; Krzysztof Dudzik-Górnicki (User:ToSter), CC BY-SA 3.0; Mlefter (talk), CC BY-SA 3.0 — Wikimedia Commons.