Moldoveanu

Moldoveanu (rum. Vârful Moldoveanu) to najwyższy szczyt Rumunii i całych Karpat Południowych, 2544 m n.p.m. Wznosi się w środkowej części Gór Fogaraskich, w okręgu Argeș, mniej więcej w połowie drogi między Sybinem a Braszowem. Wierzchołek nie leży w samej grani głównej, lecz nieco na południe od niej, na krótkim bocznym ramieniu odchodzącym od sąsiedniego Viștea Mare (2527 m). Dlatego, jak zauważa rumuńska Wikipedia, Moldoveanu nie widać z Kotliny Fogaraskiej na północy: otoczony innymi wierzchołkami powyżej 2400 m, pokazuje się tylko z grani albo z powietrza. Jego wybitność przekracza 2000 m, więc należy do ultraprominentnych szczytów Europy.

Dojazd i szlaki

Wszystkie popularne drogi prowadzą przez Viștea Mare, skąd na Moldoveanu odchodzi szlak znakowany czerwoną kropką — według rumuńskiej Wikipedii 20–25 minut. Węgierska Wikipedia ostrzega, że w przełączce między szczytami jest krótki stromy próg skalny, na którym trzyma się łańcucha i pomaga rękami, dlatego ciężkie plecaki lepiej zostawić na Viștea Mare.

• Od południa, doliną Valea Rea — najkrótsza droga. Od szałasu Stâna lui Burnei, do którego prowadzi długa nieutwardzona droga leśna, czerwony trójkąt wspina się obok kotła polodowcowego i jeziora Iezerul Triunghiular (2156 m) na przełęcz Portița Viștei (2310 m), a dalej czerwony pasek prowadzi na Viștea Mare. Czasy według rumuńskiej Wikipedii: 3–3,5 h do przełęczy, 45–60 min na Viștea Mare i jeszcze 20–25 min na Moldoveanu, łącznie 4–5 h podejścia; trudność średnia, miejscami duża. Do zejścia wiele osób wybiera dłuższy, ale łatwiejszy szlak z niebieskim krzyżem.
• Od północy, doliną Viștei — z Victorii i Viștișoary doliną Valea Viștei na Portița Viștei w grani głównej; węgierska Wikipedia podaje 6–7 h z doliny na szczyt.
• Od północy, doliną Sâmbăty — przez przełęcz Fereastra Mare na grań główną i nią na zachód do Viștea Mare; trasa bardzo długa, tylko dla dobrze przygotowanych.
• Granią Fogaraszy — w ramach wielodniowego przejścia grani głównej, m.in. od drogi Transfogaraskiej (szlak OSM z czerwonym krzyżem); na południe z Moldoveanu schodzi też szlak z niebieskim trójkątem w stronę Nucșoary przez Curmătura Maliței.

Widok ze szczytu

Ze szczytu rozciąga się panorama grani głównej Fogaraszy z najbliższym sąsiadem Viștea Mare — trzecim co do wysokości szczytem Rumunii — a na południe opadają długie grzbiety ku dolinom Argeșu. Wierzchołek oznacza geodezyjny kopczyk.

Przyroda i historia

Góry Fogaraskie zbudowane są ze skał krystalicznych; poniżej grani rosną lasy iglaste, wyżej hale. Niemiecka Wikipedia zaznacza, że dzięki słabemu zagospodarowaniu turystycznemu dobrze zachowały się tu flora i fauna typowe dla Alp Transylwańskich. Według rumuńskiej Wikipedii nazwa pochodzi od przezwiska pasterza, który około stu lat temu dzierżawił te pastwiska — masyw odwiedzali wtedy niemal wyłącznie pasterze, a wiele okolicznych wierzchołków nosi do dziś pasterskie przezwiska. W grudniu 2019 roku nazwę Moldoveanu otrzymała gwiazda XO-1 w gwiazdozbiorze Korony Północnej.

Bezpieczeństwo, sezon i przepisy

Technicznie szczyt jest łatwy, ale przy złej pogodzie końcowy odcinek grani bywa niebezpieczny: mgła, burze i mokra skała powyżej 2500 m to norma nawet latem. Grań główna Fogaraszy nie jest parkiem narodowym, lecz obszarem Natura 2000 «Munții Făgăraș» (ROSCI0122) z własnym regulaminem: trzymaj się znakowanych szlaków i zabieraj śmieci. Zimą na wysokich graniach Fogaraszy zagrożenie lawinowe jest poważne; Narodowa Administracja Meteorologiczna Rumunii (ANM) publikuje komunikat lawinowy (buletin nivometeorologic) na meteoromania.ro. Wysokogórski odcinek drogi Transfogaraskiej (DN7C) co roku zamykany jest na sezon zimny; według stanu na listopad 2026 nie ogłoszono daty otwarcia — sprawdzaj komunikaty CNAIR.

W rumuńskich Karpatach żyje wiele niedźwiedzi. Salvamont radzi nie chodzić w pojedynkę, rozmawiać głośno, aby zwierzę usłyszało cię wcześniej, zachować dystans i nigdy nie dokarmiać zwierząt, trzymać jedzenie w szczelnych pojemnikach z dala od namiotu i mieć gaz pieprzowy na niedźwiedzie; przy spotkaniu — nie uciekać, nie patrzeć zwierzęciu w oczy i powoli się wycofywać, nie odwracając się plecami.

Ratownictwo: krajowa dyspozytornia Salvamont 0SALVAMONT = 0725 826 668 i numer alarmowy 112.

Ciekawostki

• Moldoveanu jest tylko o 9 m wyższy od sąsiedniego Negoiu, który długo uchodził za najwyższy szczyt Gór Fogaraskich.
• Rumuńska nazwa znaczy «Mołdawianin» — to przezwisko pasterza, który wypasał tu stada.
• Szczytu nie widać z centralnej Kotliny Fogaraskiej, tylko z samej grani.

Zdjęcia: Andrei Stroe, CC BY-SA 4.0; BáthoryPéter, CC BY-SA 4.0; BáthoryPéter, CC BY-SA 4.0; friend of Darwinek, CC BY-SA 3.0; Mercy, CC BY-SA 3.0; MIHAIL, CC BY-SA 4.0; BáthoryPéter, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.