Zapytaj przewodnika AI:

Nowy Zamek w Bańskiej Szczawnicy

Novozámocká 22, 969 01 Banská Štiavnica, Słowacja
Nowy Zamek w Bańskiej SzczawnicyNowy Zamek w Bańskiej Szczawnicy — 2Nowy Zamek w Bańskiej Szczawnicy — 3Nowy Zamek w Bańskiej Szczawnicy — 4Nowy Zamek w Bańskiej Szczawnicy — 5

Nowy Zamek (Nový zámok) to biały, sześciokondygnacyjny renesansowy bastion na wzgórzu Frauenberg nad historycznym centrum Bańskiej Szczawnicy. Od nazwy wzgórza nazywa się go też Dziewiczym lub Panieńskim Zamkiem (Dievčenský, Panenský hrad). Dziś mieści jedną z ekspozycji Słowackiego Muzeum Górniczego, poświęconą temu, w jakim celu budowlę wzniesiono — obronie miast górniczych przed Osmanami. Z najwyższego piętra roztacza się jeden z najpiękniejszych widoków na miasto wpisane na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Twierdzę zbudowano w latach 1564–1571 jako przeciwturecką wieżę strażniczą. Była ogniwem systemu sygnalizacyjnego Związku Środkowosłowackich Miast Górniczych — Pukanca, Novej Bani, Bańskiej Szczawnicy, Bańskiej Beli, Kremnicy, Bańskiej Bystrzycy i Ľubietovej — który ciągnął się od Levic po Ľubietovą: strażnicy przekazywali wieść o zagrożeniu od wieży do wieży. Budowla ma cztery narożne bastiony ze strzelnicami. Gdy wojny tureckie się skończyły, przechowywano tu proch dla szczawnickich kopalń, a później stacjonowała tu straż przeciwpożarowa — tak zwany „żywy zegar”: co kwadrans grano na trąbce, a co godzinę bito w dzwon.

Magazyn prochu nie był tu przypadkiem: to właśnie w Bańskiej Szczawnicy w 1627 roku po raz pierwszy na świecie użyto prochu jako materiału wybuchowego przy wydobyciu rudy. Miasto bogaciło się na srebrze i złocie, w 1735 roku powstała tu pierwsza na Węgrzech szkoła górnicza, a w 1763 roku Akademia Górnicza, w której wykładali uczeni zaproszeni z całej Europy. Było więc czego bronić przed Osmanami: razem ze Starym Zamkiem i murami miejskimi Nowy Zamek strzegł jednego z najbogatszych miast górniczych królestwa.

Co zobaczyć

  • Ekspozycja o wojnach z Osmanami — sytuacja militarna XVI–XVII wieku, uzbrojenie twierdz przeciwtureckich, broń wojsk węgierskich i tureckich, malowane tarcze strzeleckie wywodzące się z czasów najazdów tureckich oraz portrety rodu Koháryich, który wyróżnił się w walkach z Turkami.
  • Najciekawsze eksponaty — siedmiolufowe działo „organy” z XVI wieku, tureckie jatagany, muszkiety zamkowe, smolne pochodnie zapalające, figury Turków naturalnej wielkości, orientalne wnętrza i strażnica wojska węgierskiego.
  • Historia ochotniczej straży pożarnej Bańskiej Szczawnicy, jednej z najstarszych na Słowacji (założonej w 1873 roku): unikatowy sztandar z 1877 roku, paradne hełmy strażackie, fotografie.
  • Taras widokowy na najwyższym piętrze — panorama starego miasta, Starego Zamku, Kalwarii i okolicznych Gór Szczawnickich.

Informacje praktyczne

Zamek stoi nad ulicą Novozámocką, kilkaset metrów od Starego Zamku i głównego placu; prowadzą do niego strome uliczki, więc trzeba liczyć się z krótkim, ale odczuwalnym podejściem. W październiku i listopadzie 2026 roku ekspozycja jest czynna od wtorku do soboty; latem godziny są inne — muzeum aktualizuje je co miesiąc. Bilet normalny kosztuje 5 €, rodzinny 12 €; pozostałe ceny w ramce „W skrócie”. Oprowadzanie po angielsku można zamówić za dopłatą 20 €, a szkołom i dużym grupom zaleca się wcześniejszą rezerwację.

Zwiedzanie trwa około godziny. Wewnątrz sześć kondygnacji łączą wąskie schody, więc zamek nie jest wygodny dla wózków inwalidzkich ani dziecięcych. Dzieci zwykle zachwycają się figurami Turków, działami i widokiem ze szczytu.

W pobliżu: szlaki i szczyty

Obok zamku przebiega Magistrala Rudna: Veľký Inovec – Kadak — długa trasa przez Góry Szczawnickie, a z miasta zaczyna się Ścieżka Andreja Kmeťa, nazwana na cześć szczawnickiego przyrodnika. Niżej, nad placem Świętej Trójcy, stoi Stary Zamek w Bańskiej Szczawnicy, a na skraju miasta warto zejść do sztolni Muzeum Górniczego na Wolnym Powietrzu.

Oficjalna strona: muzeumbs.sk

Zdjęcia: Ladislav Luppa, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Palickap, CC BY 4.0, Wikimedia Commons; Juhele_CZ, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons; Jozef Kotulič, CC BY 4.0, Wikimedia Commons; Adrian Tync, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.

Jak dojechać z Ukrainy

Przejścia graniczne

  • Użhorod – Vyšné Nemecké — drogowe, całodobowo
  • Mały Bereźny – Ubľa — drogowe, całodobowo Dla aut osobowych i autobusów; odprawy pieszych ukraińska straż graniczna nie potwierdza, ciężarówki do 3,5 t.
  • Małe Selmeńce – Veľké Slemence (pieszy) — piesze, 09:00–21:00 czasu kijowskiego Tylko piesi i rowerzyści; bez dalszego transportu niewygodne w drodze w Tatry.
  • Czop – Čierna nad Tisou (kolejowe) — kolejowe, całodobowo

Samochodem

Z Użhorodu do Brezna ≈274 km, ≈3 h 50 min bez kolejek: Użhorod – Vyšné Nemecké → I/19 do Koszyc → D1 przez Preszów i Poprad do zjazdu koło Liptowskiego Hradka → I/18 i I/72 przez przełęcz Čertovica do Brezna. Do Bańskiej Bystrzycy ≈322 km, ≈4 h 30 min: D1 do Rużomberku, dalej I/59 przez Donovaly. Ze Lwowa: do Brezna przez Użok i Ubľę ≈498 km (≈7 h 45 min) lub przez Polskę ≈554 km (≈7 h 05 min); do Bańskiej Bystrzycy przez Polskę (Kraków – Chyżne – Trstená – Dolný Kubín – Rużomberk) ≈535 km, ≈7 h 15 min. Na D1 potrzebna e-winieta (eznamka.sk).

Sprawdzono 23.10.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.

Lokalizacja na mapie

Komentarze

Podziel się wrażeniamiZaloguj się, aby dodać komentarz lub zadać pytanie.Zaloguj sięZarejestruj się

Szlaki w pobliżu

Wszystkie szlaki
Magistrala Rudna: Veľký Inovec – KadakTrudnyWielodniowyZnakowanyMagistrala Rudna: Veľký Inovec KadakProfil wysokości196–1 458 m195,4 kmpodejście 6 404 mmniej niż 1 km od „Nowy Zamek w Bańskiej Szczawnicy”Bańska Szczawnica, plac – Żar nad Hronem, stacjaŚredniDwudniowyZnakowanyBańska Szczawnica, plac Żar nad Hronem, stacjaProfil wysokości250–814 m20,9 kmpodejście 577 m≈ 6,5 godz. marszumniej niż 1 km od „Nowy Zamek w Bańskiej Szczawnicy”Pierwsza oznakowana trasa turystyczna na SłowacjiŁatwyJednodniowyZnakowanyPierwsza oznakowana trasa turystyczna na SłowacjiProfil wysokości601–797 m5,1 kmpodejście 200 m≈ 1,5 godz. marszumniej niż 1 km od „Nowy Zamek w Bańskiej Szczawnicy”

Ciekawe w pobliżu

Browar ERB w Bańskiej Szczawnicy: zwiedzanie i degustacjaPiwo i browaryBrowar ERB w Bańskiej Szczawnicy: zwiedzanie i degustacjamniej niż 1 km od „Nowy Zamek w Bańskiej Szczawnicy”Bańska Szczawnica (Banská Štiavnica) to stare miasto górnicze w kalderze wygasłego wulkanu, wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.Muzeum Górnicze na Wolnym Powietrzu w Bańskiej SzczawnicyMuzeumMuzeum Górnicze na Wolnym Powietrzu w Bańskiej Szczawnicymniej niż 1 km od „Nowy Zamek w Bańskiej Szczawnicy”Muzeum Górnicze na Wolnym Powietrzu (Banské múzeum v prírode) w Bańskiej Szczawnicy to najstarsza i tematycznie najszersza ekspozycja górnicza na Słowacji.Jezioro Počúvadlo — historyczny tajch pod SitnemJezioroJezioro Počúvadlo — historyczny tajch pod Sitnem6,2 km od „Nowy Zamek w Bańskiej Szczawnicy”Počúvadlo (Počúvadlianske jazero) to największy ze szczawnickich tajchów — historycznych sztucznych stawów, które górnicy Bańskiej Szczawnicy budowali do napędzania...

Rzemiosło w pobliżu

Wszystkie miejsca rzemiosła
Pracownia Do dielne w Počúvadle: kursy snycerstwaRzemiosło i warsztatyPracownia Do dielne w Počúvadle: kursy snycerstwa11 km od „Nowy Zamek w Bańskiej Szczawnicy”Počúvadlo to typowa wieś rolnicza w Górach Szczawnickich, kilka kilometrów od górniczego miasta Bańska Szczawnica.Kremnickie pierniki: rodzinna piernikarnia Hauríków od 1922 rokuRzemieślniczy wytwórcyKremnickie pierniki: rodzinna piernikarnia Hauríków od 1922 roku28 km od „Nowy Zamek w Bańskiej Szczawnicy”Kremnica to dawne miasto górnicze w Górach Kremnickich, w którym od ponad sześciu stuleci bije się monety.Bryndziarnia w Zvolenskiej Slatinie: najstarsza, od 1797 r.Serowarnie i połoninyBryndziarnia w Zvolenskiej Slatinie: najstarsza, od 1797 r.29 km od „Nowy Zamek w Bańskiej Szczawnicy”Zvolenská Slatina to duża wieś na Podpolaniu, kilka kilometrów od Zwolenia, u stóp wulkanicznego masywu Polany.Browar Urpiner w Bańskiej Bystrzycy: zwiedzanie i piwo z tankuPiwo i browaryBrowar Urpiner w Bańskiej Bystrzycy: zwiedzanie i piwo z tanku33 km od „Nowy Zamek w Bańskiej Szczawnicy”Bańska Bystrzyca (Banská Bystrica) to centrum środkowej Słowacji, które wzbogaciło się w XIV–XVI wieku na kopalniach miedzi.ÚĽUV w Bańskiej Bystrzycy: sklep i szkoła rzemiosłSklepy rzemieślniczeÚĽUV w Bańskiej Bystrzycy: sklep i szkoła rzemiosł36 km od „Nowy Zamek w Bańskiej Szczawnicy”Gdzie szukać prawdziwego słowackiego rzemiosła ÚĽUV (Ústredie ľudovej umeleckej výroby, Centrum Ludowej Wytwórczości Artystycznej) to instytucja państwowa, która od...Panský pivovar w Bojnicach: niefiltrowane piwo pod zamkiemPiwo i browaryPanský pivovar w Bojnicach: niefiltrowane piwo pod zamkiem43 km od „Nowy Zamek w Bańskiej Szczawnicy”Zamek zawsze był miejscem uczt i według piwowarów na początku XVII wieku w budynku „Pod klenbami” (Pod sklepieniami) powstał tu pierwszy browar.