Tarnica

1 346 m Tarnica, Wołosate

Tarnica to najwyższy szczyt polskich Bieszczadów i całego województwa podkarpackiego, o wysokości 1346 m. Należy do tzw. gniazda Tarnicy i Halicza – grupy najwyższych wzniesień na południowo-wschodnim krańcu pasma połonin, w granicach Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Od Wołosatego w dolinie Wołosatki dzieli ją ok. 3,3 km, od Ustrzyk Górnych – ok. 6,6 km. Tarnica wchodzi w skład Korony Gór Polski.

Góra wznosi się ponad 500 m nad doliną Wołosatki i wyróżnia charakterystyczną sylwetką: wąski, ostry, nieco wydłużony grzbiet ma dwa wyraźne wierzchołki – główny (1346 m) i niższy (1339 m). Od masywu Krzemienia oddziela ją głęboka Przełęcz Goprowska, a z Szerokim Wierchem łączy ostro wcięte siodło o wysokości ok. 1286 m – przełęcz pod Tarnicą.

Jak dojść / szlaki

Szlak niebieski z Wołosatego – najkrótsza i najbardziej stroma droga: z Wołosatego na przełęcz pod Tarnicą ok. 2 h (w dół 1 h 10 min). Wzdłuż niego biegnie ścieżka przyrodniczo-historyczna BdPN „Wołosate – Tarnica”.
Szlak czerwony – Główny Szlak Beskidzki (część europejskiego szlaku E8) z Ustrzyk Górnych przez połoniny Szerokiego Wierchu: na przełęcz ok. 3 h (w dół 2 h 15 min). To wyjątkowo widokowy odcinek.
Z przełęczy na wierzchołek prowadzi krótki żółty szlak – ok. 15 min.

Tarnicę łatwo połączyć z sąsiednimi szczytami: z Halicza czerwonym szlakiem na przełęcz pod Tarnicą ok. 1 h 15 min, a z Bukowego Berda niebieskim przez Krzemień ok. 1 h 40 min. Sieć szlaków gniazda Tarnicy i Halicza park udostępnia przez cztery wejścia z punktami kasowymi: w Wołosatem, Ustrzykach Górnych (na Szeroki Wierch), Pszczelinach (na Bukowe Berdo) i Mucznem.

Co widać ze szczytu

Tarnica uchodzi za najlepszy punkt widokowy polskich Bieszczadów. Poza najbliższymi grzbietami – Połoniną Caryńską, Połoniną Wetlińską, Haliczem i Krzemieniem – przy dobrej pogodzie widać Tatry, Gorgany, Ostrą Horę, Połoninę Równą, Połoninę Krasną i Świdowiec. Przy wyjątkowej przejrzystości powietrza można dostrzec nawet Pasmo Wyhorlacko-Gutyjskie i odległe góry Rumunii, m.in. Góry Rodniańskie.

Przyroda i historia

Stoki pokrywają złomiska skał; od południa szczyt opada wysoką skalną ścianą, poniżej której rozciągają się wielkie pola kamiennego rumoszu. Na grzbiecie zachowały się resztki wojennych okopów. Nazwę góry wywodzi się od rumuńskiego słowa „tarnița” – siodło, przełęcz – co trafnie oddaje głębokie wcięcie pod szczytem. Spośród rzadkich w Polsce roślin stwierdzono tu zarazę macierzankową.

Na głównym wierzchołku znajduje się punkt geodezyjny i duży krzyż. Pierwszy, siedmiometrowy, postawiono w 1987 r. dla upamiętnienia pobytu ks. Karola Wojtyły 5 sierpnia 1953 r. Wiosną 2000 r. krzyż się złamał i jeszcze tego samego roku pielgrzymi wynieśli na górę w częściach nowy, stalowy krzyż o wysokości ok. 8,5 m i masie ok. 500 kg. Przy żółtym szlaku, kilkadziesiąt metrów od szczytu, znajdowało się wejście do Jaskini w Tarnicy; w 2008 r. zasypano je ze względu na bezpieczeństwo turystów.

Bezpieczeństwo, sezon i przepisy

Wierzchołek jest całkowicie otwarty na wiatr: pogoda na połoninach zmienia się szybko, latem częste są burze, jesienią mgły. Zimą na szlakach bywa oblodzenie, dlatego park zaleca raki i odpowiednią odzież. Schodzenie ze znakowanych szlaków jest zabronione.

Cały szczyt leży w Bieszczadzkim Parku Narodowym. Zgodnie z zasadami obowiązującymi od 14 kwietnia 2026 r. wstęp na szlaki jest płatny przez cały rok: bilet normalny kosztuje 11 zł (ulgowy 5,5 zł, dzieci do 7 lat bezpłatnie), można go kupić w punktach kasowych przy wejściach na szlaki lub przez internet i jest ważny tego samego dnia na wszystkich szlakach parku. Poruszać się wolno wyłącznie znakowanymi szlakami i tylko od wschodu do zachodu słońca – wędrówki nocne są zabronione. Na szlaki nie wolno wprowadzać psów (poza kilkoma krótkimi odcinkami, na smyczy i w kagańcu); zakazane są też loty dronów i pozostawianie śmieci.

Bieszczady obsługuje Grupa Bieszczadzka GOPR (stacja w Ustrzykach Górnych): telefon 985 lub +48 601 100 300 oraz numer alarmowy 112; warto zainstalować aplikację „Ratunek”. Zimą park zaleca zgłoszenie dłuższej planowanej trasy w stacji GOPR w Ustrzykach Górnych.

Ciekawostki

Tarnica jest piątym co do wysokości szczytem Korony Gór Polski.
Nowy krzyż na szczycie poświęcił bp Adam Dyczkowski 16 września 2000 r.
W dokumentach Bieszczadzkiego Parku Narodowego siodło pod szczytem nosi nazwę Przełęczy Krygowskiego.

Zdjęcia: Andrzej Otrębski, CC BY-SA 4.0; Mirek Pruchnicki from Przemyśl, Sanok, Polska, CC BY 2.0; Michał Derela, CC BY-SA 3.0; Tadeusz Sumiński, Public domain; PM, Public domain; Hanc Tomasz, CC BY-SA 3.0 — Wikimedia Commons.

Jak dojechać z Ukrainy

Przejścia graniczne

Krakowiec – Korczowa — drogowe, całodobowo
Szeginie – Medyka — drogowe, całodobowo Ukraińska straż graniczna nie potwierdza obecnie odprawy pieszych — sprawdź na dpsu.gov.ua przed podróżą.
Smolnica – Krościenko — drogowe, całodobowo
Hruszew – Budomierz — drogowe, całodobowo
Mościska – Przemyśl (kolejowe) — kolejowe, całodobowo

Samochodem

Lwów – Sanok ≈168 km, ≈3 h 20 min bez kolejek: drogą na Szeginie → przejście Szeginie – Medyka → Przemyśl → DK28 przez Birczę do Sanoka (≈83 km, ≈1 h 45 min od granicy). Alternatywa przez Krakowiec – Korczowa: A4 do zjazdu Radymno, DK77 do Przemyśla i DK28 (≈185 km ze Lwowa, ≈3 h 25 min). W same Bieszczady wygodniej przez Smolnicę – Krościenko: Lwów – Sambor – Stary Sambor – granica, dalej DK84 przez Ustrzyki Dolne do Sanoka (≈203 km, ≈5 h; ≈57 km od granicy). Z Krościenka do Ustrzyk Górnych DW896 ≈53 km (≈1 h 40 min; ≈200 km i ≈4 h 50 min ze Lwowa), do Wetliny DW896 i DW897 ≈69 km (≈216 km i ≈5 h ze Lwowa). Z Sanoka: do Ustrzyk Górnych ≈82 km (DK84 przez Lesko, dalej DW896, ≈1 h 35 min), do Wetliny ≈72 km (DK84 do Leska, DW894 przez Baligród i Cisną, DW897, ≈1 h 20 min).

Sprawdzono 23.10.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.