Kościół Wniebowzięcia NMP, Valyava

Wyjątkowość i atrakcyjność bukowińskiej wsi Waliwa polega nie tylko na tym, że posiada własne muzeum historyczne. We wsi zachował się kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, jedna z pereł wśród drewnianych kościołów w regionie kiczmańskim.

Początki historii kościoła sięgają 1778 roku, kiedy został zbudowany. Nie przetrwał on jednak do dziś w swojej pierwotnej formie. Liczne przebudowy znacząco zmieniły jego wygląd.

Początkowo dach pokryty był gontem, a domki z bali nie były obite deskami. W 2008 roku przeprowadzono ostatnią renowację kościoła. Była ona zaplanowana na 230 rocznicę powstania kościoła. Niestety, wykonawcy i klienci nie mieli pojęcia o zachowaniu wartości historycznej i renowacji: dach kościoła został zszyty cyną, a drewno pokrywające domki z bali zostało pomalowane na ciemnozielony kolor.

Co ciekawe, kościół działał nieprzerwanie przez całą swoją historię, a nawet w czasach Związku Radzieckiego był wykorzystywany zgodnie ze swoim przeznaczeniem.

Kościół jest interesującym przykładem drewnianego kościoła typu przejściowego. Organicznie łączy w sobie archaiczne cechy chaty i nowszych kościołów kopułowych. Dach jest stromy, a na środku przedsionka znajduje się dzwonnica o ziemistym kształcie. Na krawędziach dachu znajdują się małe ozdobne kopuły.

Na terenie kościoła zachowała się dzwonnica, która została zbudowana w połowie XIX wieku. Jej formy są typowe dla podobnych budynków w Bukowinie. Wokół kościoła znajduje się wiele starych krzyży.

Kościół Wniebowzięcia NMP znajduje się w samym centrum Valiavy, niedaleko przystanku autobusowego. Do wsi regularnie kursują autobusy podmiejskie z Kiczman i Czerniowiec. Odległość do centrum regionu wynosi zaledwie 24 kilometry. Jeśli podróżujesz samochodem, musisz jechać drogą M-19 do Kitsmani, gdzie należy skręcić na Valyava lub przed dotarciem do Kitsmani skręcić w prawo przed wioską Lashkivka.

Godziny otwarcia: czynne w niedziele i święta.

NazwaValiava może pochodzić od rumuńskiego słowa vale, oznaczającego dolinę. Valiava to wieś położona w szerokiej dolinie w pobliżu potoku Voluvka. Wieś została wymieniona w 1413 roku, podobnie jak sąsiednie miasto Kitsman, w dokumencie Aleksandra Dobrego. Valyava znajduje się w powiecie kiczmańskim, w obwodzie czerniowieckim. Odległość do centrum regionu wynosi 25 km. Liczy 1560 mieszkańców.

Drewniany kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny z 1778 r. w centrum Waliawy. Budynek oparty jest na archaicznym typie trójkopułowego kościoła z kwadratowymi domkami z bali pokrytymi wysokim dwuspadowym dachem z dużym nawisem zakrywającym nisko ścięte piramidalne szczyty ołtarza i narteksu. W przeciwieństwie do klasycznych przykładów kościołów typu "chata", bardziej rozwinięty szczyt nawy przecina masyw dachu, wystając z niego jako szeroki czworobok, który przechodzi w ośmiobok z niskim czterospadowym końcem zwieńczonym kopułą. Kościół ma piramidalną sylwetkę. Dzwonnica, znajdująca się na południe od cerkwi, została zbudowana w XIX wieku i jest typowa dla ukraińskiej architektury drewnianej. Jest to drewniana, dwupoziomowa rama, pokryta drewnem. Druga kondygnacja dzwonnicy posiada arkadę na dzwony. Szeroka izbica i niski czterospadowy dach pokryte są gontem. W drugim szczycie znajduje się otwór na głosy. Przez cały okres swojego istnienia kościół nieprzerwanie funkcjonował. Z okazji 230. rocznicy w 2008 r. przeprowadzono prace konserwatorskie: dachy kościoła zostały pokryte cyną.

W centrum Valiavy znajduje się XIX-wieczny budynek mieszkalny (obecnie jest to przedszkole) oraz muzeum historii wsi, założone w 1985 roku. Na obrzeżach wsi znajduje się krzyż upamiętniający zniesienie pańszczyzny w 1848 roku.

Valiava jest miejscem urodzenia pisarza i nauczyciela Wasyla Kishkana (1929-1992), a słynna rumuńska pisarka Olga Koba urodziła się i pracowała jako nauczycielka. Owocnie pracował tu Walerij Koszman, Zasłużony Działacz Kultury Ukrainy. Kandydatka nauk medycznych Maria Prokopets pochodzi z Wałyawy.

We wsi znajdują się następujące instytucje: poczta, placówka medyczna, przedszkole, placówka oświatowa, klub, biblioteka, lokalne muzeum historyczne. Główną populację stanowią Ukraińcy. Mieszkańcy wsi zajmują się rolnictwem i hodowlą zwierząt, prowadzą działalność gospodarczą i pracują w różnych instytucjach.