Kościół Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny, Toruń

Miejsce na budowę kościoła nie zostało wybrane przypadkowo. Legenda głosi, że kościół znajdował się na górze Prychil. Podczas silnego wiatru tourna (najwyższa część dachu) została zrzucona na miejsce, w którym obecnie znajduje się kościół Świętego Wiedenskiego. Właśnie dlatego znajduje się w centrum wsi i cieszy oczy gości, turystów, odwiedzających i mieszkańców wsi.

Wśród mieszkańców Torunia były całe rodziny mistrzów budowy kościołów. Techniczna wiedza budowlana przekazywana była z ojca na syna. Dzięki temu tradycja budowania z drewna jest żywa do dziś. Las pod budowę świątyni został wycięty w miejscu, gdzie obecnie znajduje się szkoła, przedszkole i dom nauczyciela. 300 lat temu był tam gęsty las.

Budowa drewnianego kościoła odbyła się pod obcym austro-węgierskim uciskiem. Ale stary kościół we wsi jest zabytkiem unikalnej architektury ludowej. Rzemieślnicy, którzy zbudowali to arcydzieło, zachowali swój styl życia i kulturę, a także swoją tożsamość. Kościół Świętego Wdowy został zbudowany w stylu barokowym. Jednak obce techniki twórczo przerobione przez rzemieślników dały początek nowym, charakterystycznym cechom architektury narodowej. Na tym polega wyjątkowość tego zabytku. Prostota kompozycji i brak zewnętrznych zdobień sprawiają, że kościół prezentuje się surowo. Sylwetka świątyni jest szczególnie piękna na tle nieba, otaczających gór i zieleni.

Zabytek architektoniczny jest również wyjątkowy pod tym względem, że jest przesiąknięty duchem ludu, wspólnotą z kulturą całej Ukrainy. W sumie w obwodzie mizhirskim znajduje się 13 kościołów, które są pod ochroną państwa. Zachowanie ich i przedłużenie ich życia dla potomnych jest świętym obowiązkiem obecnego pokolenia. Wymaga to wsparcia finansowego ze strony państwa i poprawy ram prawnych ochrony dziedzictwa historycznego i kulturowego.

Plan kościoła we wsi Toruń był następujący. Jest to połączenie trzech chat z bali - głównej, centralnego czworoboku dla wiernych, strony ołtarzowej i małego prostokątnego boku na narteks. Budynek składa się z bali ułożonych jeden na drugim, tworzących tzw. korony. Został zbudowany przez rzemieślników bez jednego gwoździa. W środku dom z bali nie był niczym przykryty, a sufit był zakrzywiony jak sklepienie skrzynkowe. O tym, że cerkiew została zbudowana przez społeczność prawosławną, świadczą zachowane do dziś ikony z tamtych czasów. Jednak pod wpływem obcego ucisku cerkiew została przekształcona w kościół greckokatolicki. Dowiadujemy się o tym ze starożytnych ksiąg kościelnych. Dzwonnica jest oddzielona od kościoła. W okresie niepodległej Ukrainy w pobliżu kościoła zbudowano kaplicę.

Dach kościoła to nie tylko czworoboczny namiot z kopułą. W rzeczywistości namiot kościoła jest pięciopoziomowy, gdzie trzy poziomy są czworościenne, a pozostałe dwa ośmiokątne. Pokrycie kończy się ośmiokątną kopułą.

Wnętrze kościoła zostało pomalowane przez malarzy. Malowidła kościelne trzymały się ustalonego schematu tematów kanonicznych. Zajmowały centralną, północną i południową ścianę, a także zostały umieszczone w ołtarzu. Najbardziej znane ikony to Męka Pańska i Sąd Ostateczny. Centralna ściana przedstawiająca Mękę Pańską nazywana jest ikonostasem.

Ikony Matki Bożej są szczególnie czczone. Promieniują urokiem, ciepłem i ziemską matczyną czułością. W cerkwi znajdują się również ikony św. Mikołaja, Archanioła Michała i inne.

Rzemieślnicy ludowi wykorzystali rzeźby, aby dodać splendoru kościołowi: pięknie zdobione drzwi wejściowe, zaokrąglony szczyt, rzeźbione carskie wrota do ołtarza i dwie małe kolumny, które oddzielają centralną część kościoła od narteksu.

W okresie sowieckim kościół został zamknięty i zachowany jako zabytek architektury. Nabożeństwa odbywały się tu tylko w Wielkanoc. Jednak dwudziestu kościelnych utrzymywało kościół w dobrym stanie. Kiedy Ukraina uzyskała niepodległość, wznowiono tu życie kościelne. Miejscowy malarz Foros F.P. pomalował południowe i północne ściany oraz sufit.