Leaota

Leaota (rum. Vârful Leaota) to najwyższy szczyt Gór Leaota, o wysokości 2133 m, w Karpatach Południowych w Rumunii. Góry Leaota leżą w środkowej części kraju, na północ od miasta Târgoviște, między masywem Bucegi na wschodzie a Piatra Craiului na zachodzie. Zajmują około 346 km² na terenie trzech okręgów – Dymbowicy, Argeș i Braszowa – a sam szczyt wznosi się pośrodku masywu, w okręgu Dymbowica. Najbliższe wsie to Dobrești (około 8 km), Valea Bădenilor i Dragoslavele (około 12 km).

Według rumuńskiej Wikipedii turystów na szczycie jest niewielu z powodu dużej odległości od miejscowości. Angielska Wikipedia wskazuje też na brak infrastruktury, a jednocześnie podkreśla gęste lasy jodłowe, świerkowe i bukowe, bogaty świat zwierząt i żywe wysokogórskie tereny pasterskie, na których wciąż wypasa się zwierzęta.

Jak dojść / szlaki

Mimo odosobnienia na szczycie zbiega się siedem znakowanych szlaków. Przechodzi przez niego regionalna trasa znakowana niebieskim paskiem – z Runcu na południu do wsi Podu Dâmboviței koło Piatra Craiului. Od wschodu i południowego wschodu na wierzchołek prowadzą niebieska kropka z Bădeni przez Muntele Vâja, niebieski krzyż ze Slobozii przez Muntele Cioara oraz czerwony krzyż od leśniczówki (kantonu) Brătei przez Muntele Răteiul. Od zachodu, z Dragoslavele (Joseni), wspina się żółty pasek obok jeziora Domniței. Kolejny niebieski krzyż prowadzi z Cetățui przez Marginea Domnească do dawnego schroniska Leaota, skąd na szczyt wyprowadza czerwony trójkąt.

Rumuńska Wikipedia proponuje dwa dojazdy: z argeskiej gminy Stoenești za drogowskazami do wsi Valea Bădenilor, a potem na szczyt, albo z dymbowickiej gminy Runcu za drogowskazami do monasteru Zaśnięcia Matki Bożej, a dalej do schroniska Leaota. Schronisko na wysokości 1330 m zbudowano w latach 40. XX wieku; w 1962 roku miało wodociąg, agregat i bufet, a w pobliżu stoki narciarskie, ale dziś budynek jest opuszczony i służy najwyżej jako doraźne schronienie. Trzeba więc liczyć wyłącznie na siebie.

Co widać ze szczytu

Ze szczytu, jak pokazują zdjęcia w Wikimedia Commons, dobrze widać masyw Bucegi na wschodzie. Ze względu na położenie na zachodzie leży grań Piatra Craiului, a na południu dolina Dymbowicy; źródła nie opisują panoramy dokładniej.

Przyroda i historia

Niewielka część masywu należy do obszaru Natura 2000 „Leaota” (ROSCI0102) o powierzchni około 1378 ha, wyznaczonego w 2007 roku i w 2022 roku podniesionego do rangi specjalnego obszaru ochrony. Chroni on hale alpejskie i borealne, piargi wapienne i buczyny, a wśród gatunków, dla których go utworzono, są niedźwiedź, wilk, ryś, kumak górski i traszka karpacka. Według angielskiej Wikipedii pasterze wciąż korzystają z wysokogórskich pastwisk Leaoty.

Brak infrastruktury, o którym pisze angielska Wikipedia, ma też dobrą stronę: w Górach Leaota jest znacznie spokojniej niż w sąsiednich, bardzo popularnych Bucegi, a przyroda jest mniej obciążona ruchem turystycznym.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Ze względu na odosobnienie i brak schronień wyprawę na Leaotę trzeba starannie zaplanować. Salvamont radzi sprawdzić prognozę na najbliższą dobę, nie chodzić samotnie, informować bliskich lub innych o trasie, mieć mapę, kompas, latarkę, zapas wody i naładowany telefon, zapamiętywać, gdzie ostatnio był zasięg, i w razie burzy natychmiast schodzić z grani. Zimą śnieg pokrywa grzbiety i znaki szlaków.

Niedźwiedzie są tu czymś zwyczajnym. Nie schodź ze znakowanych ścieżek, odzywaj się, nie wędruj wieczorem i nocą, nie trzymaj jedzenia w namiocie i wieszaj je z dala od obozu. Psy pasterskie przy szałasach mogą rzucać się na turystów – nie uciekaj, osłoń się plecakiem. W razie wypadku dzwoń do krajowej dyspozytorni 0SALVAMONT – 0725 826 668 lub na 112; porady dotyczące spotkań ze zwierzętami są na stronie Salvamont România.

Zdjęcia: Marcu Bogdan Gabriel, CC BY-SA 4.0; Marcu Bogdan Gabriel, CC BY-SA 4.0; M-o at Romanian Wikipedia, Public domain; xulescu_g, CC BY-SA 2.0 — Wikimedia Commons.