Hășmașul Mare

Hășmașul Mare (rum. Vârful Hășmașul Mare, także Hăghimașul Mare; węg. Nagy-Hagymás, dawniej Bárány-havas) to najwyższy szczyt gór Hășmaș w Karpatach Wschodnich, 1792 m n.p.m. Leży na granicy okręgów Harghita i Neamț; według czeskiej Wikipedii około 6 km na północ od górniczego miasteczka Bălan i 15 km na wschód od miasta Gheorgheni. Najbliższe miejscowości to wieś Trei Fântâni (4 km) i uzdrowisko Lacu Roșu nad Czerwonym Jeziorem (10 km). Góra należy do Parku Narodowego Cheile Bicazului – Hășmaș, a jej łąki subalpejskie, według polskiej Wikipedii, są dodatkowo chronione jako rezerwat.

XIX-wieczny węgierski etnograf Balázs Orbán, opisując Kraj Seklerów, pisał z zachwytem, że ani Szwajcaria, ani Tyrol nie mogą pokazać piękniejszego krajobrazu niż okolice tej góry.

Jak dojechać / szlaki

Węgierska Wikipedia opisuje trzy główne podejścia:

• Z Bălanu przez Piatra Singuratică — niebieskim paskiem obok Covacipeter do schroniska Piatra Singuratică, dalej czerwonym paskiem przez przełęcz Curmătura na szczyt.
• Z Bălanu przez Câmpul Alb — niebieskim paskiem obok zbiornika Bălan, potem niebieskim krzyżem doliną potoku Vaș na wapienny płaskowyż Câmpul Alb i na szczyt.
• Z Lacu Roșu — niebieskim paskiem wzdłuż potoków Juh i Hășmaș na płaskowyż Câmpul Alb i na szczyt.

Według OSM na sam wierzchołek od szlaku graniowego z czerwonym paskiem prowadzi krótkie odgałęzienie z czerwoną kropką.

Co widać ze szczytu

Czeska Wikipedia nazywa szczyt miejscem dalekich widoków. Widać stąd wapienną skałę Piatra Singuratică («Samotny Kamień», 1648 m) na południowym zachodzie, płaskowyże Piatra Roșie i Câmpul Alb na północy, Kotlinę Ciuc na zachodzie, a za doliną Bicazu na północnym wschodzie masyw Ceahlău.

Przyroda i historia

Według węgierskiej Wikipedii masyw należy do krystaliczno-mezozoicznej strefy Karpat: w mezozoiku na starych skałach metamorficznych osadziły się grube serie morskich, głównie wapiennych osadów. Od północy do szczytu przylegają wapienne płaskowyże Piatra Roșie i Câmpul Alb z licznymi lejami krasowymi, od wschodu Trei Fântâni, od południowego zachodu przełęcz Curmătura łączy go ze skałą Piatra Singuratică, odpowiednią do wspinaczki, a od zachodu i południowego zachodu masyw opływa Aluta, mająca źródła w pobliżu.

Grzbiety porastają rozległe świerczyny z jodłą, sosną, modrzewiem i kosodrzewiną. Żyją tu kozica, ryś, niedźwiedź brunatny, głuszec i wilk. Wśród roślin chronionych są szarotka (węgierska Wikipedia nazywa masyw najbogatszym w szarotki miejscem kraju), obuwik, wawrzynek główkowy i goryczka żółta.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Szczyt leży w Parku Narodowym Cheile Bicazului – Hășmaș. Zgodnie z regulaminem parku wstęp jest płatny (dzieci do 10 lat z rodzicami za darmo, uczniowie i studenci ze zniżką 50%), schodzenie ze znakowanych szlaków jest surowo zabronione, namioty wolno rozbijać tylko w wyznaczonych miejscach — np. przy schronisku Piatra Singuratică — a ogień rozpalać wyłącznie w specjalnie urządzonych paleniskach. Wapienne płaskowyże wokół Hășmașu pełne są lejów i urwisk — we mgle trzymaj się znaków. Zimą na wysokich graniach występuje duże zagrożenie lawinowe — śledź komunikat lawinowy rumuńskiej Krajowej Administracji Meteorologicznej (ANM) na meteoromania.ro.

W rumuńskich Karpatach żyje wiele niedźwiedzi. Ratownicy Salvamont radzą nie chodzić w pojedynkę, głośno rozmawiać, żeby zwierzę usłyszało cię z daleka, zachowywać dystans i nigdy nie dokarmiać zwierząt, a jedzenie trzymać w szczelnych pojemnikach z dala od namiotu; przy spotkaniu nie uciekać i powoli się wycofywać, nie odwracając się plecami.

Ratownictwo górskie: krajowa dyspozytornia Salvamont 0SALVAMONT = 0725 826 668 oraz numer alarmowy 112.

Ciekawostki

• Masyw Hășmaș uchodzi za najbogatsze w szarotki miejsce Rumunii.
• Niedaleko szczytu mają źródła Aluta i Marusza — dwie z największych rzek Siedmiogrodu.

Zdjęcia: Joseph.valet, Public domain; Joseph.valet, Public domain; jeffwarder, CC BY-SA 3.0; jeffwarder, CC BY-SA 3.0; Fortepan, CC BY-SA 3.0 — Wikimedia Commons.