Góra Ciuchowy Dział

Ciuchowy Dział (także Ciuch, ukr. Цюхів, Цюхів Діл, Цюхів Верх) to szczyt o wysokości 939 m (dokładnie 939,4 m; na starszych mapach 942 m lub 931 m), według polskiej regionalizacji najwyższy lub jeden z najwyższych szczytów Beskidów Brzeżnych. Leży w rejonie drohobyckim obwodu lwowskiego, między Schodnicą na zachodzie a wsiami Orów na wschodzie i Urycz na południu; najbliższy Orów jest oddalony o ok. 5 km.

Wierzchołek jest łagodny, niemal płaski; stoki i większą część szczytu porastają lasy jodłowo-bukowe, tylko strona północno-wschodnia jest częściowo odsłonięta. Ciuchowy Dział wyraźnie góruje nad przedgórzem: to najwyższa z przednich gór Karpat widocznych z Drohobycza, a przy dobrej widoczności można go dostrzec nawet ze Lwowa.

Jak dojść

Na naszej stronie nie ma jeszcze znakowanej trasy na Ciuchowy Dział, ale góra jest łatwo dostępna i popularna wśród piechurów i rowerzystów. Przez szczyt prowadzą trasy projektu VeloBeskidy: najkrótsza, „Ciuchiw Dił”, zaczyna się przy ośrodku narciarskim „Bukowica” (6,3 km, ok. 380 m przewyższenia), a „Trakt Jadwigi” prowadzi dalej ze szczytu do twierdzy Tustań (łącznie 10,7 km). Jest też ścieżka piesza od hotelu „Karpatśki połonyny” pod szczytem do Tustani (9,9 km).

Woda, nocleg i bezpieczeństwo

Na naszej mapie ok. 490 m od szczytu, na wysokości ok. 850 m, zaznaczone jest źródło koło Orowa; innych źródeł w pobliżu nie ma, więc zabierz wodę. Ok. Na szczycie często wieje — porywy nierzadko sięgają 50–60 km/h, a zimą zdarzają się zamiecie; najlepsze miesiące na wejście to lipiec–wrzesień. W razie wypadku dzwoń pod 112 lub 101 — kontakty najbliższych jednostek znajdziesz na stronie ratownicy górscy.

Ciekawostki

• Nazwę góry wiąże się z dziedzicem Ciuchem, do którego należały połoniny na jej stokach; leśne polany nazywa się tu do dziś „Ciuchowymi kotlinami”.
• W 1935 roku Oddział Drohobycki Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego otworzył tuż pod szczytem schronisko z wodociągiem, łazienkami i telefonem; zimą działała w nim szkoła narciarska. Schronisko zniszczono w czasie II wojny światowej.
• Latem 2022 roku na szczycie stanęła 15-metrowa stalowa wieża widokowa, zwana „Karpackią latarnią”: widać z niej Truskawiec, Borysław, Drohobycz, pasmo Paraszki i zachodnie Gorgany.
• Już za czasów Austro-Węgier planowano kolej linową z Truskawca na Ciuchowy Dział.

Zdjęcia: Нелегал, CC BY-SA 4.0; Віра Чопик, CC0; Sama4412, CC0; Unknown author, Public domain — Wikimedia Commons.