Czarna Hora

Czarna Hora (słow. Čierna hora) to szczyt o wysokości 1094 m w Górach Choczańskich na północy Słowacji. Wznosi się nad wsią Veľké Borové, ok. 11 km na północny zachód od Liptowskiego Mikułasza, w północno-wschodniej części gór – w Grupie Prosiecznego. Należy do powiatu Liptowski Mikułasz w kraju żylińskim i obejmuje katastry Veľkiego Borovego i Kvačan. Najbliższe wsie to Veľké Borové u północno-zachodniego podnóża (ok. 1,4 km), Kvačany (2,6 km), Liptovské Matiašovce i Malé Borové (ponad 4 km); dalej leżą Huty, Liptovská Sielnica, Prosiek i Malatiná.

Czarna Hora stanowi wschodnie zakończenie Grupy Prosiecznego: wznosi się w grzbiecie odchodzącym na północny wschód od Prosiecznego (1372 m), od którego oddziela ją przełączka Ostruhy (Ostruky, ok. 1085 m). Wraz z Hradkową (1206 m) tworzy zachodnie zbocza Doliny Kwaczańskiej, a jej stoki północne i północno-zachodnie obramowują Dolinę Borowianki. Najdalej na północny wschód wysunięte stoki opadają do polany Obłazy z zabytkowymi, wciąż czynnymi młynami wodnymi. Dookoła leżą Machy, Kopec, Polianky i Súšava na północy, Diel i Heliaš na zachodzie, Prosieczne i Hradkowa na południu oraz Babki (1566 m), Ostrý vrch i Holica na wschodzie. Wschodnią część odwadnia Kwaczanka, północną jej dopływ Borowianka – obie w dorzeczu Wagu.

Jak dojść / szlaki

Szczyt trawersuje szlak zielony:

• od północy – z Veľkiego Borovego przez rozdroże w Dolinie Borowianki;
• od zachodu – z rozdroża Svorad w Dolinie Prosieckiej przez Prosieczne (1372 m).

Cały odcinek od rozdroża w Dolinie Borowianki przez Czarną Horę i Prosieczne do Svoradu zajmuje ok. 3 h (z powrotem 2:50 h).

Co widać ze szczytu

Wierzchołek porasta rzadki las, więc widok jest ograniczony. Z odsłoniętych miejsc widać okoliczne szczyty Gór Choczańskich, Tatry Zachodnie, Góry Skoruszyńskie, Pogórze Orawskie, Magurę Orawską, Małą Fatrę i Niżne Tatry.

Przyroda i historia

Góra jest całkowicie zalesiona, ale potoki Kwaczanka i Borowianka stromo podcięły dolne części zboczy, tworząc wychodnie, skałki i turnie; duża turnia stoi też w grzbiecie. Znaczna część stoków należy do rezerwatu przyrody Kvačianska dolina, którego granica biegnie grzbietem. Ten narodowy rezerwat przyrody w dolinie krasowej utworzono w 1967 r. (ostatnio zmieniono w 1993 r.); zajmuje 462 ha i chroni przełom Kwaczanki. Dwa drewniane młyny na Obłazach, gdzie Kwaczanka łączy się z Borowianką i potokiem Ráztocký, są zabytkami techniki.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Szlak prowadzi lasem; skały nad dolinami mają strome urwiska – nie schodź ze szlaku. W rezerwacie trzymaj się znakowanych ścieżek. Zimą potrzebne są rakiety. Słowackie pogotowie górskie (HZS): 18 300 (+421 18 300); numer alarmowy 112.

Ciekawostki

• Pod górą, na polanie Obłazy, wciąż pracują dawne młyny wodne.
• Grzbietem Czarnej Hory biegnie granica rezerwatu Kvačianska dolina.

Zdjęcia: Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.