Suru

Suru (rum. Vârful Suru) to szczyt o wysokości 2281 m w zachodniej części Gór Fogaraskich w Karpatach Południowych, w okręgu Sybin. Wznosi się nad doliną Aluty oraz wsiami Sebeșu de Sus i Sebeșu de Jos, położonymi około 10 km na północ. Rumuńska Wikipedia zauważa, że u stóp szczytu leży gmina Racovița — dawna osada, wzmiankowana już w 1443 roku. Razem z sąsiednim Capul Surului (2274 m) Suru tworzy masywną parę połączoną grzbietem o długości około 700 m.

Jak dojechać / szlaki

Głównym podejściem jest trasa nr 6 oznaczona czerwonym trójkątem (07MN06 w portalu muntii-nostri.ro): z przystanku kolejowego Sebeș Olt przez wieś Sebeșu de Sus na grzbiet Muchia Moașei, obok schroniska Suru (około 1425 m) i pomnika ratowników Salvamont na przełęcz Curmătura Surului (2113 m) w grani głównej. To 15,9 km, 6–8 godzin i ponad 1800 m podejść, trudność średnia/trudna. Od schroniska Suru na przełęcz idzie się według opisu około 2 godzin. Z przełęczy na sam szczyt prowadzi nieznakowana i trudna ścieżka.

Krótszym podejściem do schroniska Suru jest trasa nr 8 oznaczona czerwoną kropką doliną Moașa Sebeșului (8,5 km, około 1000 m podejść, 3,5–4 godziny). Od strony Avrigu do schroniska i dalej na grań główną wspina się trasa nr 7 z niebieskim trójkątem. Na przełęczy Curmătura Surului zaczyna się najpopularniejszy odcinek szlaku granią Fogaraszy z czerwonym paskiem — na wschód przez szczyty Scara i Șerbota do Negoiu i przełęczy Capra.

Co widać ze szczytu

Według muntii-nostri.ro z przełęczy Curmătura Surului widać okoliczne doliny, kocioł Găvanul i grzbiety nabierające wysokości ku Suru. Zdjęcie w Wikimedia Commons zrobione z samego wierzchołka pokazuje w dole na północy wieś Racovița w Kotlinie Fogaraskiej; z położenia wynika, że na wschód ciągnie się stąd zachodnia część grani głównej ku Scarze i Negoiu.

Przyroda i historia

Pod szczytem leży polodowcowy kocioł Găvanul z resztkami dawnego szałasu; powyżej granicy lasu rozciągają się hale i kamieniste stoki. Tam, gdzie ścieżka wychodzi z lasu nad schroniskiem Suru, stoi pomnik ratowników: upamiętnia akcję ratunkową z 18 marca 1980 roku, gdy lawina odebrała życie ratownikowi. Szczyt ma też historię wojenną: fotografia z 1916 roku z książki Alberta Reicha, przechowywana w Wikimedia Commons, przedstawia niemiecki Korpus Alpejski wspinający się granią między Suru a Negoiu podczas walk o Siedmiogród w czasie I wojny światowej.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Z przełęczy Curmătura Surului na szczyt prowadzi nieznakowana i trudna ścieżka — korzystaj z niej tylko przy dobrej widoczności. Zimą, według opisu trasy na muntii-nostri.ro, odcinek od schroniska Suru na szczyt jest niebezpieczny, a ostatni fragment do grani pokonuje się tylko ze specjalnym sprzętem; pomnik ratowników na Fruntea Moașei przypomina, że lawiny schodzą tu także na szlaki. Grań Fogaraszy nie jest parkiem narodowym, lecz obszarem Natura 2000 «Munții Făgăraș» (ROSCI0122) z własnym regulaminem: chodź tylko znakowanymi szlakami i zabieraj śmieci ze sobą. Zimą na wysokich graniach występuje duże zagrożenie lawinowe — śledź komunikat lawinowy rumuńskiej Krajowej Administracji Meteorologicznej (ANM) na meteoromania.ro.

W rumuńskich Karpatach żyje wiele niedźwiedzi. Ratownicy Salvamont radzą nie chodzić w pojedynkę, głośno rozmawiać, żeby zwierzę usłyszało cię z daleka, zachowywać dystans i nigdy nie dokarmiać zwierząt, a jedzenie trzymać w szczelnych pojemnikach z dala od namiotu; przy spotkaniu nie uciekać i powoli się wycofywać, nie odwracając się plecami.

Ratownictwo górskie: krajowa dyspozytornia Salvamont 0SALVAMONT – 0725 826 668 lub 112. Przy szałasach nie uciekaj przed psami pasterskimi – osłoń się plecakiem. Porady dotyczące spotkań ze zwierzętami są na stronie Salvamont România.

Ciekawostki

• Na sam szczyt Suru nie prowadzi żaden znakowany szlak.
• Pomnik ratowników na Fruntea Moașei poświęcono ratownikowi, który zginął w lawinie w 1980 roku.

Zdjęcia: Krzysztof Dudzik-Górnicki (User:ToSter), CC BY-SA 3.0; Krzysztof Dudzik-Górnicki (User:ToSter), CC BY-SA 3.0; Asybaris01, CC BY 3.0; Asybaris01, CC BY 3.0; Asybaris01, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.