Straja

Straja (rum. Vârful Straja) to szczyt o wysokości 1868 m w górach Vâlcan w zachodniej części Karpat Południowych. Według rumuńskiej Wikipedii wznosi się we wschodniej części pasma, nad ośrodkiem narciarskim o tej samej nazwie, natomiast najwyższym szczytem gór Vâlcan jest Oslea (1946 m) na zachodnim krańcu. Pod Strają leży dolina Jiu z górniczymi miastami: Lupeni jest oddalone w linii prostej o około 7 km, Vulcan o około 8 km, a wieś Jiu-Paroșeni o około 6 km.

Szczyt wznosi się prawie 700 m ponad otoczenie i jest dobrze widoczny z doliny. Główny grzbiet pokrywa się tu prawdopodobnie z granicą okręgów Hunedoara i Gorj, dlatego szczyt przypisuje się obu.

Jak dojść / szlaki

Najprościej dostać się na szczyt przez ośrodek Straja. Według angielskiej i rumuńskiej Wikipedii leży on na wysokości około 1440 m, a dojechać do niego można z Lupeni asfaltową drogą górską (około 8 km) albo wjechać gondolą. Angielska Wikipedia podaje, że na sam szczyt Straja zbudowano wyciąg krzesełkowy, dzięki któremu powstały nowe trasy; najdłuższa, Straja Strand, ma 3,8 km. Na mapie OSM górna stacja «Telescaun Vf. Straja» jest zaznaczona około 50 m od wierzchołka.

OSM nie pokazuje znakowanego szlaku pieszego przez sam szczyt, więc wchodząc pieszo, korzystaj z aktualnej mapy i pamiętaj, że latem stoki przecinają trasy narciarskie i drogi serwisowe ośrodka. Źródła nie podają rozkładu pracy wyciągów – trzeba to sprawdzić na miejscu.

Co widać ze szczytu

Źródła nie opisują panoramy. Ze względu na położenie ze szczytu powinna być widoczna dolina Jiu z miastami Lupeni i Vulcan, na zachodzie grań gór Vâlcan w stronę Oslei, a na północy, za doliną, góry Retezat. Przełęcz Vulcan leży około 3,6 km od szczytu.

Przyroda i historia

Straja to stosunkowo młody ośrodek, oficjalnie ustanowiony w 2002 roku. Poniżej szczytu, na wysokości 1485 m, stoi Krzyż Bohaterów (Crucea Eroilor) – stalowy krzyż o wysokości 18,6 m. Według rumuńskiej Wikipedii upamiętnia 800 rumuńskich żołnierzy poległych jesienią 1916 roku w walkach w przełomie Jiu podczas I wojny światowej; poświęcił go 30 października 1996 roku przełożony monasteru Lainici. Obok w 1999 roku założono niewielki skit, do którego prowadzi sztuczny tunel długości 57 m z ikonami świętych ułożonymi według kalendarza cerkiewnego. Od tego czasu co roku w Wielki Piątek odbywa się tu droga krzyżowa.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Według angielskiej Wikipedii sezon narciarski trwa zwykle od pierwszego tygodnia grudnia do ostatniego tygodnia marca. Zimą nie wchodź pieszo po trasach i nie opuszczaj oznaczonych stoków – poza nimi śnieg ukrywa teren, a pogoda na odsłoniętym szczycie szybko się psuje. Latem uważaj na burze: na nagim wierzchołku nie ma się gdzie schronić. Salvamont radzi nie chodzić samotnie, informować kogoś o trasie i mieć naładowany telefon.

Niedźwiedzie są czymś zwyczajnym w całych rumuńskich Karpatach, także w górach Vâlcan. Nie schodź ze znakowanych ścieżek, rozmawiaj po drodze, by zwierzę usłyszało cię z wyprzedzeniem, nie wędruj wieczorem i nocą, nie trzymaj jedzenia w namiocie. Psy pasterskie przy szałasach mogą rzucać się na ludzi – nie uciekaj, zatrzymaj się i osłoń plecakiem. W razie wypadku dzwoń do krajowej dyspozytorni 0SALVAMONT – 0725 826 668 lub na 112; porady dotyczące spotkań ze zwierzętami są na stronie Salvamont România.