Piatra Goznei

Piatra Goznei (rum. Vârful Piatra Goznei, także Piatra Gozna lub po prostu Gozna) to najwyższy szczyt Gór Semenic, o wysokości 1447 m, w okręgu Caraș-Severin w południowo-zachodniej Rumunii. Góry Semenic są najwyższym pasmem Gór Banackich, należących do Gór Zachodniorumuńskich. Szczyt leży około 5 km od wsi Văliug i 6 km od Gărâny; jego wybitność sięga 937 m, więc góry wyraźnie wznoszą się nad Niziną Banacką.

Według węgierskiej Wikipedii Góry Semenic to szeroki, rozłożysty grzbiet o zaokrąglonych szczytach, dość stromych stokach i głębokich, krętych dolinach, ciągnący się z północy na południe między dolinami Timișu, Nery, Bârzavy i Carașu. Trzy najwyższe szczyty – Piatra Goznei (1447 m), Semenic (około 1446 m) i Piatra Nedei (około 1439 m) – tworzą trójkąt, a z każdego z nich widać dwa pozostałe. Między nimi leży płaskowyż z wysokogórskimi pastwiskami i łąkami, a jego skraje porasta las mieszany ze świerkiem i bukiem.

Jak dojść / szlaki

Szczyt należy do najwyższej części płaskowyżu Semenic, którą administracja Parku Narodowego Semenic–Cheile Carașului zalicza do swoich punktów widokowych. OpenStreetMap nie pokazuje osobnego znakowanego szlaku przez sam wierzchołek. Na płaskowyż Semenic park prowadzi kilka znakowanych tras: z Comarnic czerwonym krzyżem (13,9 km, około 3 h 35 min), z Cuptoare niebieską kropką (13,8 km, około 9 h) i znad jeziora Secu (30,8 km, około 9 h). Łącznie w parku jest 10 tras o długości 130 km; ślady GPS i mapę można pobrać ze strony parku. Na płaskowyżu leży także niewielki ośrodek narciarski Semenic.

Co widać ze szczytu

Park oznacza szczyt Gozna jako punkt widokowy. Widać stąd dwa pozostałe główne szczyty masywu, Semenic i Piatra Nedei, oraz płaskowyż z pastwiskami między nimi.

Przyroda i historia

Góry Semenic wraz z sąsiednimi Górami Aniny tworzą Park Narodowy Semenic–Cheile Carașului (kategoria II IUCN). Pierwsza decyzja o ochronie zapadła w 1982 roku, gdy utworzono też ścisły rezerwat Izvoarele Nerei; ustawa z 2000 roku zatwierdziła park, a od 2007 roku jest on również obszarem Natura 2000. W 2017 roku puszcze Izvoarele Nerei na południowym stoku góry Semenic, w górnym biegu Nery, weszły do obiektu światowego dziedzictwa UNESCO „Pierwotne lasy bukowe Karpat i innych regionów Europy”; strefa rdzeniowa tej części ma ponad 4677 ha na wysokości 620–1400 m.

Osobliwością płaskowyżu są torfowiska: według parku na wysokości 1100–1400 m jest ich 30 oddzielnych płatów o łącznej powierzchni 77 ha, m.in. w źródłach potoku Gozna. Zasilane przez źródła i opady, są zdominowane przez mchy torfowce; rosną tu rosiczka okrągłolistna i żurawina. Według węgierskiej Wikipedii w górach występuje ponad tysiąc gatunków roślin, a między Gozną a Nedeią leży maleńkie naturalne oczko Baia Vulturilor („Orla Kąpiel”), któremu miejscowi przypisują moc leczniczą. W lasach parku żyją niedźwiedź, jeleń, sarna, wilk, ryś, kuny i borsuk, a z gadów żmija zygzakowata i żmija nosoroga.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Wstęp do parku jest płatny: najprościej wysłać SMS o treści SEMENIC na numer 7473 (2 euro plus VAT, ważny w dniu wysłania) lub zapłacić online na stronie parku. Płaskowyż jest wystawiony na wiatr, zimą leży tu śnieg i działają trasy narciarskie, a mgła na płaskim terenie łatwo sprowadza z kierunku – trzymaj się znaków. Na torfowiskach nie schodź ze ścieżek: to delikatne siedliska chronione.

Niedźwiedzie są w Górach Semenic czymś zwyczajnym. Salvamont radzi chodzić w grupie i rozmawiać, nie wędrować wieczorem i nocą, trzymać psy na smyczy, nie zostawiać jedzenia w namiocie ani przy nim i oddalać się od niedźwiadka, bo matka prawie zawsze jest w pobliżu. Psy pasterskie przy szałasach mogą rzucać się na turystów – nie uciekaj, osłoń się plecakiem. W razie wypadku dzwoń do krajowej dyspozytorni 0SALVAMONT – 0725 826 668 lub na 112. Trasy i zasady są na stronie Parku Narodowego Semenic–Cheile Carașului.