Coștila

Coștila (rum. Vârful Coștila) to szczyt o wysokości 2490 m w górach Bucegi w Karpatach Południowych w Rumunii. Według rumuńskiej Wikipedii jest to piąty co do wysokości szczyt Bucegi – po Omu (2514 m), Bucura Dumbravă (2503 m), Capul Morarului (2501 m) i Bucșoiu (2492 m). Coștila wznosi się na wschodniej krawędzi płaskowyżu Bucegi, około 4 km na zachód od miasta Bușteni w dolinie Prahovy, pomiędzy Caraimanem na południu a Omu na północnym zachodzie.

Szczyt łatwo rozpoznać po wysokim maszcie przekaźnika radiowo-telewizyjnego. Według rumuńskiej Wikipedii po nadbudowie ma on 106 m (pierwotnie 80 m), więc jego wierzchołek jest najwyżej położonym sztucznym punktem w Rumunii – o 52 m wyżej niż Moldoveanu w Fogaraszach. Coștilę z masztem widać z grzbietów Piatra Mare i Postăvarul, z Gór Baiu i Ciucaș oraz z doliny Prahovy, a w pogodne dni fotografowano ją nawet z Bukaresztu i z grani Fogaraszy.

Jak dojść / szlaki

Przekaźnik jest obiektem strategicznym, dawniej strzeżonym przez jednostkę wojskową, i dziś dostęp na sam wierzchołek ogranicza ogrodzenie. Na szczyt nie prowadzi znakowany szlak. Dochodzi tam kamienista droga techniczna z płaskowyżu, a znakowane szlaki na Omu od górnej stacji kolejki Babele (około 2170 m, 2,7 km) biegną płaskowyżem dalej na zachód. Z Bușteni na Omu prowadzi szlak żółty przez polanę Poiana Coștilei u podnóża góry. Rozkład kolejki z Bușteni się zmienia, więc sprawdź go wcześniej.

Co widać ze szczytu

Z krawędzi płaskowyżu koło Coștili, według opisu fotografa w Wikimedia Commons, widać niemal całą dolinę Prahovy, Krzyż Bohaterów na Caraimanie i szczyt Omu. Na wschodzie, za Prahovą, ciągną się obłe Góry Baiu.

Przyroda i historia

Pod szczytem ku Prahovie opada tak zwane Urwisko Prahowskie (rum. Abruptul Prahovean) – jeden z najdzikszych zakątków Bucegi, o różnicy wysokości 500–900 m. Leżą tu doliny Albă i Coștilei, a ściany doliny Albă, Coștili i Gălbenele są według rumuńskiej Wikipedii najwyższymi pionowymi ścianami skalnymi Rumunii, z mnóstwem dróg wspinaczkowych. Dolina Coștilei zaczyna się tuż pod przekaźnikiem, ma charakter alpejski z licznymi progami-wodospadami, a śnieg leży na jej dnie do późnej jesieni, czasem z roku na rok. W jej pobliżu, na wysokości około 1690 m, stoi niewielki schron Coștila (1937, odnowiony w 2016), którym opiekuje się Rumuński Klub Alpejski – dawne miejsce spotkań wspinaczy.

Geologicznie Bucegi to szeroka synklina skał mezozoicznych – wapieni jurajskich, tak zwanych zlepieńców Bucegi i piaskowców łyszczykowych – spoczywających na łupkach krystalicznych. Na półkach Urwiska Prahowskiego rośnie kosodrzewina, a na Brâna Mare a Coștilei koło doliny Albă znaleziono rzadki suchodrzew błękitny. Rezerwat Urwisko Prahowskie Bucegi jest mało odwiedzany, dlatego właśnie tu wycofała się większość kozic masywu.

Nazwę Coștila (miejscowi mówią też Coștilele lub Goștilele) wiąże się z dawnym podatkiem goștină – dziesięciną od owiec: w minionych wiekach zbierano tu, na tej górze, daninę od szałasów.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Szczyt leży w Parku Naturalnym Bucegi; wstęp do parku wymaga biletu (10 lejów za osobę dorosłą na trzy miesiące, online lub u strażników). Ściany i strome stoki Urwiska Prahowskiego to teren dla wyszkolonych wspinaczy, a nie turystów: nie schodź ze znakowanych ścieżek i nie zbliżaj się we mgle do krawędzi płaskowyżu. Zimą strome doliny nad Bușteni są lawiniaste – przed wyjściem sprawdź biuletyn śniegowo-lawinowy na meteoromania.ro.

W Bucegi jest wiele niedźwiedzi. Park i Salvamont radzą chodzić w grupie i rozmawiać, nie wędrować o zmierzchu i nocą, trzymać psy na smyczy, nie podchodzić do niedźwiedzia i nie uciekać przed nim oraz nie zostawiać jedzenia przy namiocie. Ratownictwo: krajowa dyspozytornia 0SALVAMONT – 0725 826 668 lub 112. Porady dotyczące niedźwiedzi są na stronie Parku Naturalnego Bucegi.

Zdjęcia: Xulescu g, CC BY-SA 4.0; Iulian from Bucharest, Romania, CC BY-SA 2.0; Treteen, CC BY 3.0; Horia Varlan from Bucharest, Romania, CC BY 2.0; Mitrutpopoiu at Romanian Wikipedia, Public domain — Wikimedia Commons.