Zamek Dunajec w Niedzicy

Zamek Dunajec w Niedzicy to jeden z najpiękniejszych zamków w Polsce. Stoi na skale na wysokości 566 m n.p.m., około 35 m nad taflą Jeziora Czorsztyńskiego, w Pieninach Spiskich. Naprzeciwko, na drugim brzegu, widać ruiny zamku Czorsztyn: dawniej płynął między nimi Dunajec i przebiegała granica polsko-węgierska. Dziś zamek jest muzeum, którym od 1950 roku opiekuje się Stowarzyszenie Historyków Sztuki.

Budowę rozpoczęto między 1308 a 1313 rokiem za panowania węgierskiego króla Karola Roberta Andegaweńskiego: warownia miała strzec północnej granicy królestwa i szlaku handlowego doliną Dunajca z Krakowa do Budy. Później zamek należał do węgierskich rodów Berzeviczych, Zápolyów, Horváthów i ich spadkobierców Salamonów; każdy go przebudowywał, dlatego dziś dominują w nim cechy renesansowe. Po I wojnie światowej zamek znalazł się w granicach Polski, a ostatni właściciele, Salamonowie, mieszkali tu do 1943 roku.

Z Niedzicą wiąże się wiele legend. Najsłynniejsza dotyczy skarbu Inków: w 1946 roku spod progu zamku miano wydobyć ołowianą tubę z kipu, pismem węzełkowym, które miało wskazywać drogę do skarbu. Legenda łączy je z Uminą — córką Sebastiana Berzeviczego, potomka właścicieli zamku, która w XVIII wieku miała uciec z Peru wraz z rodziną inkaskich powstańców. Mówi się też, że w kazamatach zamku więziono zakutego w łańcuchy Janosika, a nocą po korytarzach błąka się duch księżniczki Brunhildy. Zamek często grał w filmach, m.in. w „Mazepie” (1975) Gustawa Holoubka.

Co zobaczyć

• Zamek — trasa prowadzi od dziedzińca zamku dolnego przez lochy więzienne, sale historyczne, dziedziniec zamku górnego i izby pańskie do komnat ostatnich właścicieli; z tarasów rozciągają się widoki na jezioro, Pieniny i Tatry. Zwiedzanie z przewodnikiem trwa około 50 minut.
• Wozownia przy parkingu (2006) — pojazdy konne z lat 1900–1939, m.in. bryczki z Wytwórni Braci Buraków z Kielc, pojazdy z dawnych Kresów Wschodnich i sanie.
• Spichlerz — drewniany budynek z końca XVIII wieku z ekspozycją etnograficzną o kulturze Spisza (tylko latem, osobny bilet).

Informacje praktyczne

Zamek leży przy drodze powiatowej 1639K Dębno — Niedzica. Z Nowego Targu jedzie się około 30 minut: drogą nr 49, a dalej przez Dębno, Frydman i Falsztyn; przy zamku jest parking. Komunikacją publiczną — autobusami linii Nowy Targ — Sromowce Niżne do przystanku Niedzica-Zamek. Od 1 maja do 30 września zamek i wozownia są czynne codziennie w godz. 9:00–19:00, od 1 października do 30 kwietnia od wtorku do niedzieli w godz. 9:00–16:00. Bilet na zamek i wozownię kosztuje 40 zł (ulgowy 30 zł), przewodnik w cenie; spichlerz 10 zł; dzieci do 5 lat bezpłatnie. Bilety sprzedawane są na określone godziny, część online, reszta w kasie; rezerwacji nie ma, więc w letnie weekendy lepiej przyjechać rano. Schody i bruk są nierówne — z wózkiem jest niewygodnie. Informacje według stanu na październik 2026 roku.

W pobliżu

Po drugiej stronie wody widać ruiny zamku Czorsztyn, a samo Jezioro Czorsztyńskie świetnie nadaje się na spacer brzegiem. W drodze powrotnej warto zatrzymać się przy drewnianym kościele w Dębnie.

Oficjalna strona: zamekniedzica.pl

Zdjęcia: Yaroslav & Yana Greš, CC BY 3.0, Wikimedia Commons; Gswito, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Jakub Hałun, CC BY 4.0, Wikimedia Commons; Scotch Mist, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Grzegorz W. Tężycki, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Łukasz Śmigasiewicz, CC BY-SA 3.0 pl, Wikimedia Commons.