La Om

La Om (rum. Vârful La Om, także Piscul Baciului – „szczyt bacy”) to najwyższy szczyt masywu Piatra Craiului w Karpatach Południowych w Rumunii, o wysokości 2238 m. Wznosi się niemal pośrodku grani, na południu okręgu Braszów, zaledwie 1,5 km od granicy z okręgiem Argeș, około 9 km na południowy zachód od miasta Zărnești i 32 km na południowy zachód od Braszowa. Jego wybitność wynosi 868 m, a najbliższa wyższa góra, Omu w Bucegi, leży 21,2 km dalej.

Piatra Craiului („Królewska Skała”, niem. Königstein) nie przypomina sąsiednich masywów. Bucegi, Leaota, Fogarasze i Iezer-Păpușa zbudowane są głównie ze skał krystalicznych, a Piatra Craiului to wąskie, ostre i poszarpane „ostrze” wapieni jurajskich o długości 24–26 km i szerokości 6–8 km, ciągnące się z południowego zachodu na północny wschód. Kilka szczytów grani przekracza 2000 m: Sbirii (2220 m), Căldării Ocolite (2202 m), Țimbalul Mare (2177 m) i Ascuțit (2150 m).

Jak dojść / szlaki

Przez szczyt prowadzi główny szlak graniowy znakowany czerwoną kropką: od schroniska Curmătura po wschodniej stronie masywu do wsi Podu Dâmboviței na południu. Z La Om na przełęcz Giuvala prowadzi też czerwony pasek przez La Table. Według rumuńskiej Wikipedii na szczyt można wejść od schroniska Plaiul Foii przez Zăplaz i przełęcz Grindu, od schroniska Curmătura przez schron Grindu i przełęcz Grindu albo wyjść na grań koło szczytów Ascuțit lub Turnu i dalej iść granią – około trzech godzin. Niemiecka Wikipedia za najłatwiejsze uważa podejście od południowego wschodu obok schronu Grindu, a podejście od północnego zachodu, od schronu Șpirla, za bardzo strome i miejscami ubezpieczone stalowymi linami.

Najbardziej znany jest 9-kilometrowy odcinek grani między szczytem Turnu a przełęczą Funduri; rumuńska Wikipedia nazywa go technicznym i trudnym, odpowiednim tylko dla doświadczonych turystów. Główną bazą jest miasto Zărnești (28 km od Braszowa, autobus lub kolej), skąd do Plaiul Foii prowadzi droga długości 11 km. Od wschodu szlaki zaczynają się w tradycyjnych wsiach Măgura, Peștera, Ciocanu i Șirnea.

Co widać ze szczytu

La Om to znakomity punkt widokowy: według niemieckiej Wikipedii na zachodzie widać Fogarasze, a na południowym wschodzie – Bucegi. Z leżącej niżej wsi Măgura, według angielskiej Wikipedii, dobrze widać zarówno Bucegi, jak i samą grań Piatra Craiului.

Przyroda i historia

Cały masyw należy do Parku Narodowego Piatra Craiului o powierzchni około 148 km². Pierwszy chroniony fragment (4,4 km²) ogłoszono rezerwatem już w 1938 roku, a w 2000 roku obszar powiększono. Dzięki wapieniom flora jest bardzo bogata: w parku rośnie około 1100 gatunków roślin wyższych – jedna trzecia flory Rumunii – w tym endemiczny goździk Piatra Craiului (Dianthus callizonus), szarotka i goryczka żółta. Żyją tu kozice, sarny, dziki, niedźwiedź, ryś, wilk i lis. Najbardziej znane zjawiska krasowe to wąwozy Prăpăstiile Zărneștilor i Dâmbovicioary oraz jaskinia Dâmbovicioara. Pionowe ściany wysokości 400–650 m między Padina Lăncii a doliną Ivana zawdzięczają swój kształt poziomemu ułożeniu warstw wapienia.

Klimat jest surowy: średnia roczna temperatura wynosi około 0 °C, na szczytach do −2 °C; z powodu odosobnionego położenia masywu niemal stale wieją wiatry, a roczna suma opadów to 1000–1200 mm, najwięcej w maju i czerwcu.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Wstęp do parku narodowego jest płatny: 10 lejów od osoby za siedem dni (dla osób powyżej 14 lat); bilet można kupić online, w automatach w Zărnești i na Plaiul Foii lub SMS-em. Administracja parku prosi, by nie schodzić ze znakowanych szlaków, biwakować tylko w wyznaczonych miejscach, rozpalać ogień wyłącznie w przygotowanych paleniskach i korzystać ze schronów tylko w razie potrzeby. Grań jest wąska i miejscami eksponowana: w deszczu, mgle i podczas burzy jest niebezpieczna, a zimą przeznaczona tylko dla przygotowanych turystów górskich z odpowiednim sprzętem.

Aby nie przyciągać niedźwiedzi, park radzi nie trzymać jedzenia w namiocie, lecz wieszać je na gałęziach co najmniej 2 m nad ziemią i z dala od pnia, a także wypatrywać śladów niedźwiedzia – przewróconych kamieni i kłód czy rozgrzebanych mrowisk. Salvamont dodaje: chodź w grupie, rozmawiaj i nie wędruj po ciemku. Ratownictwo: krajowa dyspozytornia 0SALVAMONT – 0725 826 668 lub 112. Zasady zwiedzania są na stronie Parku Narodowego Piatra Craiului.

Zdjęcia: Akinne, CC BY-SA 4.0; Xulescu g, CC BY-SA 4.0; Xulescu g, CC BY-SA 4.0; Xulescu g, CC BY-SA 4.0; Mitrutpopoiu at Romanian Wikipedia, Public domain — Wikimedia Commons.