Kościół Wstawiennictwa, Lwów

Cerkiew Wstawiennictwa Najświętszej Maryi Panny (dawniej cerkiew św. Mikołaja, cerkiew Świętej Trójcy i św. Mikołaja Biskupa, cerkiew trynitarna) - funkcjonująca świątynia, katedra diecezji lwowsko-sokalskiej Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego, zabytek architektury z XVIII wieku we Lwowie. Znajduje się w centralnej części miasta, przy ulicy Mychajło Hruszewskiego 2.

Pierwsi trynitarze przybyli do Lwowa w 1685 roku z Hiszpanii. Stopniowo nabyli kilka domów w centrum Lwowa, gdzie założyli tymczasowy klasztor.

22 sierpnia 1693 r. zatwierdzili pierwszy dokument dotyczący funduszy zakonnych. W 1694 r. Mikołaj Strzałkowski przekazał klasztorowi 40 000 zł. Zapisał też zakonnikom działkę na przedmieściu galicyjskim i fundusze na budowę.

Drewniany klasztor na kamiennej podmurówce powstał w 1694 roku. Dwa lata później ukończono budowę drewnianego kościoła św. Mikołaja. W latach 1739-1745 kosztem Samuela Muchawieckiego i Jana Jabłonowskiego wzniesiono nowoczesny budynek. W 1769 r. wybuchł pożar. Odbudowa trwała do 1777 roku. W 1782 r. zlikwidowano zakon trynitarzy - 9 mieszkających tu kaplanów i 3 braci zostało zmuszonych do opuszczenia świątyni.

Inwentarz z 1783 r. wykazał, że kościół posiadał 10 ołtarzy (w tym główny), ambonę, a na chórach 9-głosowe organy. W 1790 r. świątynia stała się kościołem parafialnym, a w krużgankach umieszczono wspólnotę plebańską. W 1837 r. kościół został przekazany pod opiekę jezuitów. W 1853 r. obok kościoła, w budynku konwiktu jezuickiego, ulokowano Uniwersytet Lwowski. W 1903 r. pod kierownictwem Michała Łużeckiego zakończono renowację.

Autorstwo projektu przypisuje się Włochowi Francesco Placidiemu. Budowniczym był prawdopodobnie pochodzący z Lublina trynitarz Kazimierz Gronacki.

Kościół jest trójnawowy i nakryty półkolistymi sklepieniami z łukami. Fasadę wieńczy tradycyjny fronton z wolutami. Płaszczyzna fasady podzielona jest pilastrami i wydatnie rozbudowanymi gzymsami.

Wnętrze jest wykonane w stylu rokoko i ozdobione wspaniałymi stiukami, rzeźbami i rzeźbami. Autorem dekoracji stiukowej, wykonanej w 1746 r., był mnich L. Peczytskyi (z Podlasia). Drewniana rzeźba ołtarzowa należy do mistrza Sebastiana Fesingera.

Cennym zabytkiem sztuki jest ołtarz Scholz-Wolfowiczów, wykonany ok. 1595 r., znajdujący się w lewej nawie. Pochodzi on z lwowskiej katedry łacińskiej, ufundowanej w 1595 r. przez rajcę lwowskiego Jana Scholza-Wolfowicza, a wyrzeźbiony został przez Jana Zarembę (polski badacz Zbigniew Hornung sugerował, że jego autorem był Andreas Bemer).

Od 1796 r. przed kościołem stoi figura św. Jana Nepomucena, która wcześniej znajdowała się w pobliżu mostu na Połtawie na Przedmieściu Halickim, a następnie na placu Akademickim.