Kościół św. Anny, Borysław

Kościół św. Anny (dawniej parafia rzymskokatolicka św. Barbary) to greckokatolicki kościół w Borysławiu. Znajduje się przy ulicy Volodymyr Velykyi 45a. Kościół św. Anny jest jednym z zabytków architektury o znaczeniu lokalnym. Kościół został poświęcony w 1902 r. na cześć św. Barbary (Barbary), patronki górników (w Borysławiu i okolicach było wiele kopalń, w których wielu ludzi zmarło nagłą śmiercią). Autorem projektu był architekt Stanisław Majerski. Budynek kościoła, zbudowany w kształcie krzyża łacińskiego, jest typowy dla stylu neogotyckiego i neoromańskiego. Kościół ten, podobnie jak wiele innych świątyń tego okresu, został zbudowany przez wędrownych rzemieślników na koszt parafian i przemysłowców naftowych. Został pomalowany przez rzemieślników pod kierunkiem tradycyjnego artysty kościelnego z Krakowa, Antoniego Protaiłowicza.

Parafialny kościół rzymskokatolicki pw. św. Barbary został zbudowany w 1902 r. kosztem parafian i właścicieli kopalni. Został poświęcony 04.12.1902 roku. Architektem był Stanisław Majerski. Świątynia zbudowana jest z cegły z wykorzystaniem kamienia naturalnego, co jest typowe dla stylu neogotyckiego i neoromańskiego. Kościół ten, podobnie jak inne świątynie z tego okresu, został zbudowany przez wędrownych rzemieślników z warsztatu budowlanego, o czym świadczy emblemat warsztatu wmurowany w fronton kościoła:

Jest to rzeźbiona kamienna tarcza z wizerunkiem czterech przedmiotów budowlanych i kreślarskich, ułożonych jeden na drugim: kompasu, trójkąta, kwadratu i linijki. Nieopodal znajduje się tarcza przedstawiająca herb (znak) górników, skrzyżowany z młotem i krótkim kailo (kilofem). Te dwa symbole (herby) zostały również przedstawione na centralnym (głównym) ołtarzu (tronie) i na witrażach w kościele.

Wskazuje to, że kościół został zbudowany głównie kosztem pracowników przemysłu naftowego w Borysławiu. Kościół został zbudowany z kamienia naturalnego, w formie krzyża łacińskiego i jest zorientowany wzdłuż osi NW-SW. Ma 36,1 m długości, 19,25 m szerokości i 47 m wysokości wraz z krzyżem. Fundament i cokół wykonane są z ciosanego kamienia o wysokości 1,25 m. Kościół zdobią duże okna z witrażami. W ołtarzu głównym znajduje się obraz św. Barbary autorstwa znanego artysty i rzeźbiarza A. Popla (1865-1910), którego jednym ze słynnych dzieł jest pomnik A. Mickiewicza we Lwowie. 29 maja 1907 r. ekspozycję kościoła na Wołyance wyznaczył ks. Wojciech (Adalbert) Karaś (04.04.1871-04.07.1931) został mianowany wikariuszem kościoła. Brał on czynny udział w ulepszaniu nowo wybudowanego kościoła. Dzięki ks. Barbary stał się jednym z najlepszych kościołów w Drohobyczu. W latach 1930-31 kościół został pomalowany przez mistrzów pod kierunkiem tradycyjnego artysty kościelnego z Krakowa Antoniego Protaiłowicza. W 1931 r. kościół został odrestaurowany.

Od 20.08.1946 r. do końca 1963 r. była użytkowana jako cerkiew prawosławna. W 1963 r. lokalne władze postanowiły zamknąć jeden kościół w Borysławiu. Wybór padł na kościół św. Anny, chociaż kondycja finansowa i ekonomiczna tej parafii była doskonała (wszystkie podatki zostały zapłacone, a w kasie pozostała kwota 4000 rubli, która została później wykorzystana na opłacenie podatków kościoła w Tustańcu).

Kościół św. Anny został zamknięty bez żadnego oficjalnego dokumentu. Parafianie przez jakiś czas nie oddawali kluczy do kościoła, a 12 września 1963 r. władze założyły kłódkę na drzwiach. Następnie parafianie z Wolianki należeli do innych parafii w Borysławiu (Hubyczi, Potik, Tustanowicze). Przez prawie sześć lat ludzie starali się o otwarcie kościoła św. Anny w Woliance, pisząc liczne petycje, dobijając się do drzwi agencji rządowych zarówno w Ukrainie, jak i w Moskwie, ale wszystko to było bezskuteczne. Wyższe władze tłumaczyły, że kościół został zamknięty przez władze lokalne i to one są odpowiedzialne za jego ponowne otwarcie.

Wyposażenie kościoła - ołtarz główny, ławki i inne przedmioty - zostało przewiezione na cmentarz w Tustanowyczach do kościoła św. Po zamknięciu kościoła św. Anny w Woliance umieszczono tam magazyn soli należący do Zmishtorgu. Głównym celem było zniszczenie kościoła. W 1968 r. władze miasta nakazały przebudowę dawnego kościoła na sklep meblowy, który mieścił się w kościele na Wolance do 1983 roku. Po 1983 r., w celu wzmocnienia propagandy ateistycznej oraz ze względów komunalnych i sanitarnych, władze miasta postanowiły otworzyć w kościele tzw. dom pamięci publicznej.

W połowie lat 80. władze miasta przygotowywały się do obchodów 600-lecia Borysławia. Wśród wielu wydarzeń proponowanych w ramach obchodów było utworzenie i otwarcie w kościele lokalnego muzeum historycznego. Taki był ciężki los dawnego kościoła św. Anny w okresie wielkiej komunistycznej ruiny oraz religijnej stagnacji i profanacji. Po zamknięciu stał się magazynem soli, sklepem meblowym, domem pogrzebowym i lokalnym muzeum historycznym.

22.12.1988 r. grupa mieszkańców Wolanki zaapelowała do lokalnych władz o otwarcie kościoła w Wolance. 14.04.1989 r. wieloletnie starania mieszkańców Borysławia-Wolianki o otwarcie kościoła św. Anny zostały spełnione. W tym dniu podjęto decyzję o rejestracji wspólnoty religijnej w Borysławiu. Prawdopodobnie wtedy dowiedzieli się o tym parafianie z grupy inicjatywnej. Jednak, jak wspomniano wyżej, parafianie aktywnie przystąpili do tworzenia organów wykonawczych wspólnoty religijnej św. Anny. Z protokołu nr 1 z 15.04.1989 r. wynika, że w kościele św. Anny przy ulicy V. Velykyi w Borysławiu odbyło się zebranie parafialne, w którym uczestniczyło 250 osób. Kościół był całkowicie zaniedbany. Piękne witraże zostały rozbite. Nic nie pozostało z dawnej własności kościoła. Parafianie aktywnie przystąpili do remontu kościoła. Wspólnota religijna kościoła św. Anny wystąpiła do komitetu wykonawczego Rady Miejskiej Borysławia o oficjalne pozwolenie na przeprowadzenie napraw awaryjnych. Parafianie ogłosili zbiórkę pieniędzy na zakup różnych materiałów budowlanych do naprawy kościoła. Mieszkańcy Borysławia hojnie ofiarowali pieniądze i różne materiały budowlane, a także aktywnie uczestniczyli w naprawie i wyposażeniu kościoła. Z materiałów zawartych w księdze kasowej dowiadujemy się, że pierwszy chrzest w nowo otwartym kościele św. Anny odbył się 9 lipca 1989 r., a do końca września ochrzczono 13 dzieci; pierwszy pogrzeb odbył się 4 sierpnia 1989 r., a do końca września odbyło się jeszcze 11 pogrzebów; pierwsze nabożeństwo za wszelkie przebaczenie odbyło się 8 sierpnia 1989 r., a do końca września odbyło się jeszcze 5 nabożeństw; pierwszy ślub (małżeństwo) odbył się w odnowionym kościele 31 sierpnia 1989 r., a do końca września odbyły się jeszcze 4 śluby.

Anny wykonał lwowski artysta Bohdan Balytskyi wraz z grupą malarzy, którym pomagał borysławski artysta Stefan Kindratyshyn. W latach 1989-1990 pomalowali oni ołtarz kościoła św. Anny, a następnie dokończyli prace nad malowidłem kościoła przez artystę Bohdana Panczyszyna z Mykołajewa (obwód lwowski). W 1989 r. do kościoła zamówiono ikonostas, zaprojektowany przez architekta Iwana Melnyka, profesora nadzwyczajnego Lwowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Ukraińska cerkiew greckokatolicka św. Został zarejestrowany 04.04.1990. Obecnie jest to wyjątkowe centrum pielgrzymkowe, w którym przechowywane są relikwie ponad 300 świętych, zebrane z całego świata przez rektora kościoła, ojca Romana. Uważa się, że relikwie świętych mogą leczyć wszystkie choroby. Odnotowano kilka przypadków wyzdrowienia nieuleczalnie chorych pacjentów.

Ksiądz Roman Vasyliv urodził się 22.10.1955 r. we wsi Lysovychi Banya w obwodzie stryjskim. W 1980 r. ukończył Leningradzkie Seminarium Duchowne, a w 1984 r. Akademię Teologiczną. 21.11.1989 r. przyjął święcenia kapłańskie. Służył w miejscowościach: Faltysz, Stankiw, Bratkiwci, Słobidka, wieś Pyla, rejon Stryj. Od wiosny 1989 r. mieszka w Borysławiu. Ukończył Katolicki Uniwersytet Lubelski jako student zewnętrzny w 1995 roku. Doktor teologii. Mianowany dziekanem borysławskim 22.05.1998. Odznaczony krzyżem pektoralnym z odznaczeniami. Był aktywną postacią publiczną i kościelną w okresie odrodzenia Kościoła greckokatolickiego w obwodzie lwowskim.

Pracownikiem jest katecheta ks. Petro Pidlubnyi, urodzony 03.06.1968 r. we wsi Velyki Chornokintsi, rejon czortkowski, obwód tarnopolski. W 1995 r. ukończył Instytut Teologiczno-Katechetyczny w Iwano-Frankowsku. 03.03.1996 r. przyjął święcenia kapłańskie. Posługiwał w parafiach Drohobycza. 03.10.1996 r. został mianowany pracownikiem parafii św. Anny w Borysławiu. W 2000 roku ukończył Katolicki Uniwersytet Lubelski. Jest odpowiedzialny za Niedzielną Szkołę Katechetyczną. Magister teologii. Otrzymał krzyż pektoralny i sutannę.

Ludzie przychodzą do niego po uzdrowienie. Wierzy się, że relikwie łagodzą choroby. Wielokrotnie odnotowywano zadziwiające przypadki uzdrowień. Kościół słusznie uważany jest za skarbnicę piękna, łaski i wiary.