Jak działa wyszukiwarka Karpaty.Rocks

Gdy wpisujesz «targ w Jaremczu», w pół sekundy dzieje się sporo: słowa tracą końcówki, «targ» staje się też «bazarem» i «jarmarkiem», «Jaremcze» zostaje rozpoznane jako miasto, a z tysięcy dokumentów wybierane są te, które naprawdę są w Jaremczu albo w pobliżu. Ta strona opowiada, jak to działa — i pokazuje dane, na których wszystko się opiera. Jest ich tyle, że najprościej je pokazać.

Jedna wyszukiwarka dla całego serwisu

Pole wyszukiwania w nagłówku, strona wyników i katalog z filtrami działają na tym samym rdzeniu. Dlatego kolejność i liczby są wszędzie takie same: jeśli pod polem widać «Wodospady · 42», to na stronie wyników i w katalogu jest tych samych 42 — w tej samej kolejności.

Jak wyszukiwarka rozumie, o co chodziło

• 1. SłowaZapytanie dzielimy na słowa i usuwamy słówka pomocnicze: «w», «na», «koło».
• 2. RdzenieOdcinamy końcówki: «Jaremczu» → «jaremcz», «wodospadów» → «wodospad».
• 3. Synonimy«Targ» szuka też «bazaru» i «jarmarku»; «zamek» — «twierdzy».
• 4. MiejsceRozpoznajemy miasto, wieś lub obwód i szukamy w nim oraz w pobliżu.
• 5. KolejnośćNajpierw to, co nazwano wprost, potem bliżej miejsca i popularniejsze.

Odmiany. Polski i ukraiński ciągle zmieniają końcówki, a ludzie piszą tak, jak mówią: «na Bukowelu», «pod Howerlą». Wyszukiwarka odcina końcówki i szuka rdzenia — dlatego każda forma prowadzi do właściwego miejsca. Zna nawet samogłoski, które w ukraińskich słowach wypadają (ринок — ринку, «targ»).

Synonimy. Mały słownik zbiera słowa używane zamiennie: targ, bazar, jarmark, targowisko; zamek, twierdza, pałac; cerkiew, kościół, klasztor, kaplica; jezioro, staw. Niektóre słowa prowadzą tylko w jedną stronę: «staw» znajduje jeziora, ale «jezioro» nie ściąga wszystkiego, co ma w nazwie «staw».

Alfabet łaciński i układ klawiatury. W wersji ukraińskiej «Hoverla» czy «bukovel» wpisane łacinką są czytane cyrylicą i znajdują Говерла i Буковель. Jeśli ktoś zapomniał przełączyć klawiaturę i wyszło «ujdthkf», strona wyników podpowie: «Może chodziło o Говерла».

«Co + gdzie». Zapytanie «targ jaremcze» wyszukiwarka dzieli na «co» (targ) i «gdzie» (Jaremcze). Najpierw szuka w samym Jaremczu; jeśli tam nic nie ma — to samo w promieniu 25 kilometrów, najbliższe najpierw, z dopiskiem «w pobliżu».

Główny wynik. Gdy zapytanie nazywa jedno konkretne miejsce, na górze pojawia się karta z najważniejszym: dla szczytu — wysokość, pasmo, szlaki na szczyt i pogoda; dla miasta — co jest w pobliżu i najbardziej znane miejsca; dla zabytku — adres i godziny otwarcia. Niżej — rzeczy powiązane według odległości: szlaki, noclegi i ciekawe miejsca w pobliżu, z kilometrami.

Dlaczego to szybkie

Wszystkie sekcje wyników — zabytki, rzemiosło, szczyty, szlaki, noclegi — wyszukiwarka pobiera jednym zbiorczym zapytaniem, a nie po kolei. Kolejność liczy mały skrypt wewnątrz silnika wyszukiwania, więc nie trzeba wyciągać tysięcy dokumentów tylko po to, by je posortować. Gotową odpowiedź pamiętamy przez 10 minut, więc popularne zapytania, jak «Howerla» czy «Bukowel», wracają natychmiast.

Przewodnik AI obok wyszukiwarki

Zwykła wyszukiwarka szuka słów. Ale na pytanie «gdzie pojechać z dziećmi, żeby było łatwo i pięknie» nie ma pasujących słów. Do tego służy przewodnik AI obok zwykłych wyników.

Każdy obiekt — agroturystykę, szczyt, szlak, wodospad — zamieniliśmy wcześniej w «odcisk znaczenia»: szereg 1024 liczb opisujący, o czym jest ten obiekt. Robi to wielojęzyczny model działający na naszym własnym serwerze, więc odciski wersji ukraińskiej, angielskiej i polskiej są zgodne. Twoje pytanie też staje się takim odciskiem, a silnik wyszukiwania znajduje obiekty najbliższe znaczeniem — najpierw w pobliżu miejsca, o które pytasz. Z tych prawdziwych obiektów model językowy OpenAI układa odpowiedź, a pod nią — karty z naszej bazy. Przewodnik nie wymyśla miejsc: pokazuje tylko to, co jest w serwisie.

Jak przechowujemy dane

• Drupal — baza treściTu mieszkają miejsca, szlaki, szczyty, noclegi, rzemiosło i blog: teksty, zdjęcia, kontakty, tłumaczenia. Tu piszą je i poprawiają redaktorzy.
• Elasticsearch — wyszukiwanie i mapyKażdy materiał po zapisaniu trafia do indeksu wyszukiwania. Stamtąd biorą dane wyszukiwarka, katalog, mapy i przewodnik AI.
• Ślady GPS z wysokościąSzlak przechowujemy jako pełny ślad: każda współrzędna z wysokością. Z nich — długość, przewyższenie, profil i przelot w 3D.
• Zdjęcia w chmurzeOryginały zdjęć leżą w magazynie obiektowym i są dostarczane przez naszą sieć dostarczania treści (CDN) — szybko z każdego kraju.

Elasticsearch prostymi słowami. Pomyśl o indeksie na końcu grubej książki: żeby znaleźć «Howerla», nie kartkujesz wszystkich stron — patrzysz na słowo i od razu widzisz numery stron. Elasticsearch buduje taki indeks dla każdego słowa, każdego rdzenia i każdej współrzędnej wszystkich naszych dokumentów, więc odpowiada w ułamku sekundy, niezależnie od ich liczby.

Współrzędne też są częścią indeksu. Każde miejsce ma punkt geograficzny, a silnik potrafi odpowiedzieć na pytania «co jest w promieniu 5 kilometrów od Jaremcza» (tak powstają bloki «w pobliżu»), «co widać w tym prostokącie mapy» (tak rysują się mapy, gdy je przesuwasz) i «ile czego i gdzie» — podsumowania według kategorii i miast jednym zapytaniem (tak powstają liczniki sekcji i przyciski z nazwami miast).

Mapy. Mapy w serwisie są wektorowe, na otwartej bibliotece MapLibre: schemat z otwartych danych OpenStreetMap, zdjęcia satelitarne i prawdziwa rzeźba 3D z otwartego modelu wysokości. Część źródeł i chatek pochodzi z OpenStreetMap — sprawdziliśmy je i uzupełniliśmy.

Trzy języki

Serwis działa po ukraińsku, angielsku i polsku. Każdy język ma swoje końcówki — wyszukiwarka zna polskie i angielskie formy słów, ma osobne słowniki synonimów i pokazuje wyniki w języku strony. Ukraińskich nazw miejsc nie tłumaczymy dosłownie, tylko transliterujemy: Яремче — Yaremche, Jaremcze.

Spróbuj sam

Otwórz wyszukiwarkę i wpisz coś po ludzku: «wodospady koło Jaremcza», «serowarnia», «Howerla». Zobacz wszystko na dużej mapie albo przeczytaj o Karpaty.Rocks. Znalazłeś błąd albo brakuje miejsca? Napisz do nas — poprawimy.

A wszystkie nasze współrzędne możesz sam obracać i odkrywać: Karpaty w 3D.